1. SPIDER'S WEB
  2. Sprzęt
  3. Tech
  4. Technologie

USB-C: co trzeba wiedzieć o kablach, portach i wtyczkach zgodnych z tym standardem?

usb-c usb typu c usb4 specyfikacja jaki kabel

W jakich sprzętach można znaleźć złącze USB-C i co trzeba o nim wiedzieć? Sprawdzamy, co mają w środku gniazda, wtyczki i kable USB typu C oraz wyjaśniamy, dlaczego nie zawsze do siebie pasują.

Wielu producentów porzuciło już micro USB na rzecz 24-pinowego symetrycznego USB-C w swoich telefonach i innych przenośnych sprzętach mobilnych. Coraz częściej tego typu porty zastępują też popularne złącza takie jak USB-A, HDMI czy Ethernet w pecetach i laptopach. Doszło nawet do tego, że niechętny otwartym rozwiązaniom Apple przeszedł na USB typu C (aczkolwiek wyłącznie w komputerach i tabletach, przy czym trzeba przyznać, że jego Lightning ma jednak kilka zalet).

USB-C wprowadziło przy tym ogromny bałagan, bo to standard złącza, a nie protokół transmisji danych. Wyłącznie od producentów zależy, jakie możliwości będą miały ich porty, wtyczki oraz przewody. A dlaczego do niektórych sprzętów z USB typu C można podłączyć monitory, a do innych nie? Z jakiego powodu jedna ładowarka z takim portem pracuje szybciej, inna wolniej, a kolejna daje za mało prądu? I czym u licha jest ten cały Thunderbolt? Sprawdzamy i wyjaśniamy!

Wszystko, co trzeba wiedzieć o USB-C

USB-C, czyli kolejna wersja USB opracowana w 2014 r., miała rozwiązać wszystkie nasze problemy z podpinaniem do siebie sprzętów elektronicznych. Zaletą tego standardu, oprócz dwustronności, jest fakt, iż jest zgodny wstecznie oraz z technologiami HDMI, DisplayPort, DVI, VGA, Ethernet, minijack, Thunderbolt itp. Wprowadzenie tego samego małego złącza zarówno do sprzętów stacjonarnych, jak i mobilnych, to był świetny pomysł, ale z czasem zrobił się niemały bałagan.

standardy xkcd usb-c
Żodyn się nie spodziewał, że z USB-C będzie tak samo, żodyn / źródło: XKCD

Doszło do tego, że dzisiaj, biorąc do ręki losowy kabel z dwoma końcówkami USB-C z szuflady, nigdy nie mam pewności, że faktycznie pozwoli on podpiąć ze sobą dowolne dwa urządzenia, by osiągnąć optymalne parametry pracy. W praktyce może się np. okazać, że monitor odmówi posłuszeństwa, dysk SSD nie będzie pozwalał na kopiowanie danych z pełną prędkością, a ładowanie laptopów, tabletów i smartfonów nie będzie odbywało się z najwyższą możliwą prędkością.

Jakie są rodzaje portów i kabli USB-C?

Urządzenia, w których zamontowano port USB-C, mogą różnić się swoimi możliwościami. Niezwykle istotny jest tu protokół transmisji danych, od którego zależy przepustowość danego złącza oraz przewodu przy transferze danych. W ogromnym uproszczeniu USB typu C w tym podstawowym wydaniu obsługuje opracowany ponad dwie dekady temu protokół USB 2.0, który zapewnia przepustowość od lichego 1,5 Mb/s aż do 480 Mb/s (a w dzisiejszych czasach to niestety nadal niewiele).

Jeśli ktoś na poważnie myśli o podłączaniu np. dysku SSD do komputera osobistego, to powinien korzystać z USB typu C zgodnego z nowocześniejszym interfejsem. Producenci mogą zdecydować się na USB 3.0 (do 5 Gb/s, SuperSpeed), USB 3.1 Gen 1 (do 5 Gb/s, SuperSpeed), USB 3.1 Gen 2 (do 10 Gb/s, SuperSpeed+), USB 3.2 (do 20 Gb/s, SuperSpeed+) lub USB4 (do 40 Gb/s, SuperSpeed+, Thunderbolt 3 i Thunderbolt 4). Na szczęście są one wstecznie kompatybilne.

usb wikipedia
Kolejne wersje USB mogą korzystać z różnych złącz, ale wszystkie poza USB-C są już przestarzałe / źródło: Wikipedia

Oprócz tego USB-C może obsługiwać tzw. tryby alternatywne.

To właśnie dzięki temu komputery, tablety i smartfony z USB-C potrafią łączyć się z urządzeniami korzystającymi z takich interfejsów jak DisplayPort, MHL, HDMI lub Thunderbolt, co pozwala podłączać do gniazd USB typu C np. monitory komputerowe. Oprócz tego osobno realizowana jest kwestia zasilania. W ramach standardu USB-C PD (Power Delievery) producenci mogą stosować najróżniejsze kombinacje napięć i natężeń prądu, co ma wpływ na maksymalną moc ładowania.

Dzięki swoje wszechstronności USB-C jest złączem, które pozwala podpiąć laptopa do monitora jednym kablem, który jest w stanie transmitować i zasilić komputer. Trzeba jednak zwrócić uwagę na parametry obu sprzętów — zwykle monitory lub np. stacje dokujące, nawet jeśli obsługują USB-C PD (Power Delievery), dają ok. 60 W mocy na wyjściu, podczas gdy laptopy potrzebują często znacznie więcej, co może powodować problemy przy pracy pod obciążeniem.

Osobną kwestią do rozważenia w kontekście USB-C jest obsługa interfejsu Thunderbolt, czyli własnościowego protokołu transmisji danych opracowanego przez Intela. Co prawda standard USB4 wykorzystujący wtyczki i gniazda USB-C jest zgodny wstecznie z Thunderbolt 3 oraz opracowano go tak, by był zgodny z Thunderbolt 4, ale w poprzednich wersjach USB jego obsługa była wyłącznie opcjonalna. Dostępność była też ograniczona do sprzętów z procesorami marki Intel.

thunderbolt-3-usb-c
Thunderbolt 3 był nazywany „lepszą wersją USB-C”

Ten bałagan z biegiem czasu będzie robił się coraz większy, bo standardy transmisji danych oraz złącz takie jak USB i USB-C stale się rozwijają.

Pierwsza wersja USB typu C została sfinalizowana już siedem lat temu, czyli w sierpniu 2014, gdy kończono prace nad standardem USB 3.1. Od tego czasu USB-C doczekało się już kilku rewizji — a kolejne potrafią pojawiać się ledwie kilka miesięcy po poprzednikach. Obecnie obowiązuje USB-C Rev 2.1 zgodne z nowym USB4 (które z kolei wymaga USB-C z obsługą USB PD, zapewnia tunelowanie DisplayPort oraz PCI Express, jest zgodne z Thunderbolt 3 i oferuje transfery do 40 GB/s).

Warto też nadmienić, że USB-C jest dziś jedynym „przyszłościowym” złączem spośród wszystkich USB. Jeszcze kilka lat temu, czyli w dobie interfejsów USB 3.0 i USB 3.1, producenci mogli stosować złącza klasyczne USB Typu A oraz mniej popularne USB Typu B lub wersje SuperSpeed złącz USB Micro A, USB Micro B i USB Micro AB, ale sfinalizowany w 2017 r. standard USB 3.2 oraz USB4 z 2019 r. porzucają wszystkie inne typy wtyczek i gniazd poza USB-C.

Jaki w takim razie kabel USB-C kupić? Odpowiedź na to pytanie brzmi „to zależy” lub ewentualnie „to skomplikowane”. Jeśli poszukujecie przewodu, który ma zasilić telefon z takiej zwykłej ściennej ładowarki, to w zasadzie każdy kabel z taką końcówką się do tego celu nada. Jeśli jednak chcecie wykorzystać w pełni potencjał swych urządzeń, to nie ma zmiłuj — trzeba wziąć do ręki instrukcję obsługi i sprawdzić, jakiego właściwie typu USB-C do danego sprzętu trafiło…