Potężne wstrząsy i tsunami na powierzchni gwiazd. Obserwatorium Gaia dostarczyło niesamowite dane

Opublikowane dzisiaj dane zawierają informacje o składzie chemicznym, temperaturze, barwie, masie, wieku i prędkości prawie dwóch miliardów gwiazd. Niejako przy okazji z danych powstał największy w historii katalog układów podwójnych oraz katalog tysięcy obiektów Układu Słonecznego, takich jak planetoidy czy księżyce.

Zazwyczaj kiedy ludzkość tworzy nowe obserwatorium kosmiczne, naukowcy posiadają pewien pogląd na to, co będą w stanie za jego pomocą dostrzec we wszechświecie. Bardzo często jest jednak tak, że nowy teleskop w toku obserwacji astronomicznych dostrzega także coś, o czym nikt nawet wcześniej nie myślał. Tak też jest i tym razem.

Okazuje się bowiem, że teleskop Gaia jest na tyle precyzyjny, że naukowcy byli w stanie za jego pomocą dostrzec… trzęsienia gwiazd - delikatne ruchy pojawiające się na powierzchni gwiazd. Owe ruchy nieznacznie zmieniają kształt gwiazdy. Podczas konstruowania teleskopu Gaia, naukowcy w ogóle nad tym nie myśleli.

Już wcześniej podczas publikacji drugiego zestawu danych naukowcy opisywali charakterystyczne oscylacje gwiazdy, które sprawiały, że gwiazda naprzemiennie puchnie i kurczy się zachowują swój sferyczny kształt. Teraz jednak robi się ciekawiej, bowiem Gaia dostrzegła gwiazdy, których powierzchnia wskutek wstrząsów ulega odkształceniu. Naukowcy porównują te odkształcenia do potężnych tsunami na powierzchni gwiazdy.

Aby było jednak ciekawiej, takie nietypowe wstrząsy udało się dostrzec na tysiącach gwiazd, także na tych, na których - według obecnych teorii opisujących wnętrze gwiazd - nie powinno być żadnych wstrząsów. Z tego też powodu naukowcy przekonują, że Gaia jest prawdziwą kopalnią fascynujących przypadków dla naukowców zajmujących się tzw. asterosejsmologią, dziedziną nauki zajmującą się badaniem pulsacji i oscylacji gwiazd.

Niejako przy okazji monitorowania naszego gwiezdnego otoczenia, obserwatorium Gaia stworzyła osobny katalog obejmujący ponad 800 000 układów podwójnych, w których dwie gwiazdy krążą wokół wspólnego środka masy.

Jednocześnie w toku obserwacji, w pole widzenia teleskopu od czasu do czasu wpadają także obiekty znajdujące się znacznie bliżej, wewnątrz Układu Słonecznego. W trakcie obserwacji udało się zarejestrować 156 000 skalistych ciał niebieskich krążących wokół Słońca.

Można zatem śmiało założyć, że opublikowany dzisiaj zestaw danych będzie analizowany przez naukowców z różnych dziedzin astronomii przez długie lata, a przecież to wciąż nie jest koniec obserwacji. Gaia nadal kontynuuje zbieranie informacji o naszym gwiezdnym otoczeniu.