Kosmos  /  News

A co to tak tam mruga? Nietypowa gwiazda w centrum Galaktyki

Picture of the author

25 000 lat świetlnych od nas w kierunku centrum galaktyki, a więc 2000 lat świetlnych od samego centrum, astronomowie odkryli olbrzymią mrugającą gwiazdę.

VVV-WIT-08 to gwiazda nietypowa nawet jak na gwiazdę zmienną. Długofalowe obserwacje wskazują, że na przestrzeni kilku miesięcy gwiazda zmniejsza swoją jasność trzydziestokrotnie, aby potem powoli rozjaśniać się do punktu początkowego. Nie jest to bynajmniej typowe zachowanie dla zwykłych gwiazd zmiennych czy też gwiazd znajdujących się w układzie podwójnym.

Planeta z rozległym, nieprzezroczystym dyskiem?

Po przeanalizowaniu możliwych opcji naukowcy doszli do wniosku, że VVV-WIT-08 jest najprawdopodobniej składnikiem nietypowego układu podwójnego, w którym masywna gwiazda o masie rzędu 100 mas Słońca okrążana jest przez inny obiekt, wokół którego utworzył się gęsty, nieprzezroczysty dysk materii. To właśnie ten drugi obiekt, który teoretycznie mógłby być gwiazdą lub planetą z dyskiem, raz na kilkadziesiąt lat wykonuje pełne okrążenie wokół swojej masywnej towarzyszki.

Jak zauważają astronomowie, gwiazda ta znajduje się w dużo gęstszym rejonie naszej galaktyki niż Układ Słoneczny. W samym centrum galaktyki gwiazd jest więcej. Przez chwilę nawet rozważano możliwość, że to po prostu przypadkowy ciemny obiekt przeleciał między nami a gwiazdą przesłaniając nam ją na kilka miesięcy. Aby jednak to było prawdopodobne, takich ciemnych obiektów latających wokół centrum galaktyki musiałyby być miliony, w przeciwnym razie ekstremalnie mało prawdopodobny byłby akurat ten konkretny przelot przed naszymi oczami.

Jeżeli gwiazdę VVV-WIT-08 faktycznie okrąża obiekt z rozległym dyskiem, to nie byłoby to nic nowego w świecie astronomii. Od dawna naukowcy wiedzą chociażby o gwieździe Epsilon Aurigae, którą olbrzymi dysk pyłowy przesłania co 27 lat, sprawiając, że jasność gwiazdy spada o połowę.

W ramach przeglądu nieba Via Lactea survey (VVV) oprócz VVV-VIT-08 naukowcy odkryli jeszcze dwie podobne mrugające gwiazdy. Możliwe zatem, że takich obiektów jest znacznie więcej i stanowią one nową klasę obiektów astrofizycznych. Z tego też powodu astronomowie starają się teraz określić, czym są obiekty towarzyszące gwiazdom i dlaczego są one otoczone tak rozległymi dyskami. Kiedy już poznamy odpowiedzi na te pytania, będzie można zmienić nazwę tych obiektów. Jakby nie patrzeć, WIT w VVV-WIT-08 to skrót od what is this?