Nauka  / Artykuł

Tuż przed śmiercią Stephen Hawking wysłał do publikacji ostatni artykuł. Odpowiada na ważne pytania i zostawia nas z nowymi zagadkami

136 interakcji
dołącz do dyskusji

Kilka dni przed śmiercią Stephen Hawking wraz ze współautorem, Thomasem Hertogiem, wysłał do publikacji swój ostatni artykuł. To matematyczna analiza skutków inflacji kosmologicznej, zatytułowana A Smooth Exit from Eternal Inflation?

Artykuł (który można przeczytać na zajmującej się dziełami naukowymi przed ich publikacją stronie ArXiv) wymaga znajomości złożonej matematyki opisującej hipotezę inflacji kosmologicznej - czyli rozszerzania się Wszechświata, co ma prowadzić w końcu do jego cieplnej śmierci, gdy cała energia i materia będzie równomiernie rozproszona. Hipoteza inflacji wyjaśnia też kilka zagadek na temat naszego Wszechświat - np. zagadnienie jego jednorodności - ale też pozostawia wiele zagadek.

Jedną z idei, która napędzała umysł Hawkinga tuż przed jego śmiercią, była koncepcja wielu wszechświatów - w których nasz Wszechświat jest jednym z wielu. Tak wynikało z modelu matematycznego, którym opisano Wielki Wybuch i model inflacyjny w 1983 r.

Współautor ostatniego artykułu Hawkinga, Thomas Hertog, tak skomentował go dla The Sunday Times:

Chcieliśmy dokonać transformacji koncepcji multiwersum (wielu wszechświatów) w testowalną teorię naukową.

Teoria inflacyjna wzbudza wiele kontrowersji. Do dziś powstało ponad 50 jej wariantów, a wielu naukowców nie uważa jej za interesującą. Dyrektor kanadyjskiego Perimeter Institute mówi wprost w The Sunday Times:

Wciąż nie mam pojęcia, dlaczego Hawking uważał ją za ciekawą intelektualnie.

Sam artykuł Hawkinga nie jest łatwy do zrozumienia, posiłkowałem się więc komentarzami naukowców, którzy go przeczytali (i w pełni zrozumieli), głównie profesora Carlosa Franka z Durham University. Z jego komentarzy mogę z tego wywnioskować, że zawiera on dwie podstawowe koncepcje.

  1. Po pierwsze wyjaśnia, że wszechświaty nie powstawały chaotycznie i losowo. Ograniczenia fizyczne powodowały, że zaistniał pewien porządek w tym procesie, co spowodowało również, że liczba elementów tworzących multiwersum jest mniejsza, niż poprzednio sądzono.
  2. Po drugie sugeruje, że zjawisko powstawania wszechświatów mogło pozostawić ślad w postaci promieniowania tła. Odpowiednio czuły detektor umieszczony w sondzie kosmicznej mógłby go wykryć, co potwierdziłoby teorię wielu wszechświatów. Oczywiście nie oznacza to, że w jakikolwiek sposób moglibyśmy się z innymi wszechświatami skontaktować.

Stephen Hawking nie otrzymał nigdy Nagrody Nobla. Jego prace były zbyt teoretyczne - komitet noblowski przyznaje ten honor jedynie teoriom przetestowanym w praktyce. Być może ta ostatnia praca byłaby przełomową - po potwierdzeniu obserwacyjnym hipotezy multiwersum. Niestety Nagrody Nobla nie można otrzymać pośmiertnie...

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst