Nauka  / Artykuł

Ta niezwykła gwiazda była poszukiwana przez astronomów od 40 lat

Często bywa tak, że astrofizycy przewidzą teoretyczną możliwość istnienia jakiegoś kosmicznego obiektu - i pozostawiają astronomom jego odnalezienie. Często bywa też tak, że... nie udaje się go odnaleźć przez wiele lat. Tak było i w przypadku gwiazd nazwanych obiektami Thorne-Żytkowa (TŻO). Astronomowie Kip Thorne oraz Anna Żytkow przewidzieli ich istnienie w 1975 roku.

Gwiazdy typu TŻO to prawdziwe fenomeny. Składają się z czerwonego olbrzyma z gwiazdą neutronową w jego wnętrzu. Mogą powstać w wyniku kolizji dwóch gwiazd (np. w gęstej gromadzie kulistej), lub w wyniku innej sytuacji, w której dojdzie do wchłonięcia gwiazdy neutronowej przez inną gwiazdę, która zamienia się w czerwonego olbrzyma.

Teleskop Magellan Clay w Obserwatorium Las Campas
Teleskop Magellan Clay w Obserwatorium Las Campas

Czerwone olbrzymy to gwiazdy u schyłku swojego życia, charakteryzujące się stosunkowo małą masą, oraz ogromnymi rozmiarami (bywa, że setki razy większymi od Słońca). Gwiazda neutronowa natomiast, to niezwykle masywna i niewielka gwiazda powstała po wybuchu supernowej lub po zapadnięciu się białego karła. Charakteryzuje się wielką masą (sięgającą 2,5 mas Słońca) skupioną w niewielkiej objętości (mają średnicę kilkunastu kilometrów). Powoduje to że łyżeczka materii gwiazdy neutronowej ma masę kilku miliardów ton.

Zaobserwowana gwiazda
Zaobserwowana gwiazda

Thorne i Żytkow byli w stanie przewidzieć teoretycznie wiele cech takich gwiazd, jednak aż do teraz nie zaobserwowano tego typu obiektu. Sama Anna Żytkow, wraz z zespołem trzech innych astronomów (Phil Massey, Nidia Morrell oraz Emily Levesque) odnaleźli pierwszy TŻO w Małym Obłoku Magellana - karłowatej galaktyce, będącej satelitą naszej Drogi Mlecznej.

Anna Żytkow komentuje wyniki obserwacji:

Jestem niezmiernie szczęśliwa, że obserwacje potwierdzają nasze teoretyczne założenia. Odkąd Kip Thorne i ja zaproponowaliśmy model gwiazd z neutronowym jądrem, zdawaliśmy sobie sprawę, że jeśli teoria jest poprawna, prędzej czy później przyjdzie potwierdzenie eksperymentalne. Cała reszta to wybranie odpowiednich gwiazd i praca z teleskopem.

Astronomowie dokonali tego odkrycia przy pomocy 6,5 metrowego teleskopu Magellana znajdującego się w obserwatorium Last Campanas w chilijskich Andach (jednego z dwóch znajdujących się tam teleskopów tego imienia). Analizowali oni spektrum światła emitowanego przez potencjalne czerwone olbrzymy - gdy zwróciły ich uwagę wyniki uzyskiwane przy obserwacji gwiazdy oznaczonej jako HV 2112.

Mały Obłok Magellana
Mały Obłok Magellana

Po bliższym przyjrzeniu się uzyskanemu spektrum, który umożliwia określenie pierwiastków jakie wchodzą w skład gwiazdy, doszli do wniosku, że jest to unikalny skład który może należeć tylko do TŻO. Uzyskali w ten sposób jedną z największych satysfakcji w pracy naukowca - moment w którym badania potwierdzają teoretyczne założenia, i dokłada się kolejną cegiełkę do naszego zrozumienia Wszechświata.

Źródło: University Of Colorado, Arxiv

* Zdjęcie główne pochodzi z serwisu Shutterstock

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst