Kosmos  / News

Sto tysięcy astronomów amatorów analizowało mapy nieba. Odkryli 95 nowych i bliskich brązowych karłów

Kilka dni temu astronomowie poinformowali o odkryciu 95 nowych brązowych karłów, z których wiele znajduje się w odległości zaledwie kilkudziesięciu lat świetlnych od Słońca.

Choć znajdują się one daleko poza Układem Słonecznym, to jednak wciąż są w naszym bezpośrednim otoczeniu kosmicznym. Zbiór ten zawiera jedne z najchłodniejszych brązowych karłów, jakie dotychczas udało się odkryć.

Warto tutaj jednak zauważyć, że odkrycia tego nie udałoby się dokonać, gdyby nie pomoc amatorów, którzy w ramach projektu Backyard Worlds: Planet 9 wspomagali zawodowych astronomów. W ramach projektu miłośnicy astronomii analizowali dane z satelity NEOWISE (Near-Earth Object Wide-Field Infrared Survey Explorer). Do potwierdzenia wyników wykorzystano także dane z Kosmicznego Teleskopu Spitzer oraz narzędzi należących do NOIRLab.

Istniejące już współczesne, potężne bazy danych skrywają wiele w sobie wiele odkryć. To wprost fantastyczne, że część opisywanych tutaj brązowych karłów została odkryta przez wolontariuszy amatorów. Odkrycia dokonane w ramach projektu Backyard Worlds dowodzą, że każdy może odegra ważną rolę w poznawaniu naszego kosmicznego otoczenia

- mówi Aaron Meisner z NOIRLab i główny autor opracowania opisującego nowe brązowe karły.

Kogo interesują brązowe karły?

Brązowe karły nie są wystarczająco masywne, aby stać się pełnoprawnymi gwiazdami, ale jednocześnie są wielokrotnie masywniejsze od planet. Pomimo nazwy, brązowe karły wcale nie są brązowe, a dla ludzkiego oka są bardziej pomarańczowo-czerwone. Choć brązowe karły mogą być ekstremalnie gorące, to wiele z nowo odkrytych obiektów tego typu jest chłodniejsza od wrzącej wody. Niektóre z nich temperaturami zbliżają się nawet do Ziemi i przynajmniej teoretycznie mogą posiadać chmury pełne wody.

Takie chłodne brązowe karły mają zazwyczaj mniejszą średnicę i tym samym słabo świecą w zakresie widzialnym. Większość swojego ciepła emitują w formie promieniowania podczerwonego, które jest niewidoczne dla ludzkiego oka, ale widoczne dla teleskopów takich jak NEOWISE czy Spitzer. W przypadku chłodnych brązowych karłów takich, jak opisywane tutaj, sygnał w podczerwieni jest także słaby, dlatego łatwiej jest odkryć te, które znajdują się blisko Układu Słonecznego.

Odkrywanie i opisywanie obiektów astronomicznych znajdujących się w pobliżu Słońca jest zadaniem kluczowym dla zrozumienia naszego miejsca we wszechświecie.

W 2014 r. naukowcy odkryli najchłodniejszego znanego brązowego karła WISE 0855. Temperatura na jego powierzchni wynosi -23 stopnie Celsjusza. Żaden inny brązowy karzeł nawet nie zbliżał się do niego pod względem temperatury. Część badaczy zastanawiała się nawet czy 0855 nie jest przypadkiem swobodną egzoplanetą, która po prostu została wyrzucona z jakiegoś układu planetarnego w przestrzeń międzygwiezdną. Odkryta teraz pula chłodnych brązowych karłów, nadaje temu obiektowi nieco kontekstu.

Nowo odkryte obiekty wypełniają lukę między 0855 a pozostałymi znanymi brązowymi karłami

- mówi Marc Kuchner, główny badacz projektu Backyard Worlds i astrofizyk w Centrum Lotów Kosmicznych im. Goddarda w Greenbelt.

Ten artykuł naukowy wyraźnie wskazuje, że otoczenie Słońca jest wciąż niezbadanym terytorium, a miłośnicy astronomii są doskonałymi kartografami astronomicznymi.

- mówi Jackie Faherty z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej w USA.

Jak amatorzy współpracowali z zawodowcami?

Do poszukiwania brązowych karłów, astronomowie zaangażowali światową sieć ponad 100 000 miłośników nauki. To właśnie oni sumiennie analizowali biliony pikseli zdjęć wykonanych przez teleskopy, starając się dostrzec na nich przemieszczające się brązowe karły. Pomimo uczenia maszynowego i superkomputerów, to wciąż ludzkie oko jest niezastąpionym instrumentem jeżeli trzeba poszukiwać na zdjęciach przemieszczających się obiektów. Dwudziestu miłośników astronomii z 10 krajów, biorących udział w poszukiwaniach zostało wpisanych na listę autorów artykułu naukowego.

Wolontariusze przeglądający zdjęcia dostępne w ramach programu Backyard Worlds analizują mapy nieba stworzone z obserwacji wykonanych za pomocą NEOWISE. Następnie analizują dodatkowe dane archiwalne z takich teleskopów jak 4-metrowy teleskop Nicholasa U. Mayalla w Obserwatorium Kitt Peak oraz 4-metrowy teleskop Victora M. Blanco w Oberwatorium Cerro Tololo. Informacje zebrane przez teleskop Spitzer dostarczyły natomiast kluczowych informacji pozwalających oszacować temperaturę brązowych karłów. Wyniki badań zostały opublikowane w periodyku The Astrophysical Journal.

Wolontariusze z programu Backyard Worlds odkryli już ponad 1500 chłodnych globów w pobliżu Słońca. Nowy artykuł opisujący 95 brązowych karłów stanowi największą próbkę tych obiektów, odkrytą w ramach współpracy amatorów z zawodowymi astronomami.

Aby rozpocząć swoją przygodę z poszukiwaniem kolejnych brązowych karłów wystarczy wejść na stronę projektu. Po krótkim przeszkoleniu pod kątem tego na co należy zwracać uwagę, w ciągu kilku minut każdy może spróbować swoich sił w poszukiwaniu nowych obiektów kosmicznych. Choć praca przez większość czasu jest żmudna, to jak widać powyżej, czasami prowadzi do zaskakujących wyników. Satysfakcja gwarantowana!

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst