naukowcy

ALICE zbadał strukturę jądra ołowiu w skali 0,2 femtometra. Wyniki sugerują, że gęsto upakowane gluony zaczynają zachowywać się kolektywnie. Już sam proton jest niewyobrażalnie mały. Naukowcom z CERN udało się jednak zejść jeszcze niżej – do skali około 0,2 femtometra, czyli 0,0000000000000002 m. Nie zrobili jednak fotografii wnętrza materii. Zamiast tego wykorzystali cząstki powstające przy...

Naukowcy spalili wyposażenie domu pod okiem nawet 175 czujników. System ma rozpoznawać moment, gdy brak tlenu zmienia pożar i toksyczność dymu. Współczesny dom potrafi oszczędzać energię dzięki szczelnym oknom, dobrej izolacji i ograniczeniu niekontrolowanej wymiany powietrza. Podczas pożaru te same zalety zaczynają jednak komplikować sytuację. Ogień może szybciej zużyć dostępny tlen, a wtedy zmienia się...

Okazuje się, że przodkowie ssaków mogli rodzić żywe młode już w triasie. Odkrycie podważa pogląd, że żyworodność pojawiła się dopiero znacznie później. W kości zwierzęcia, które zmarło 236 mln lat temu, zachowała się granica między dwoma etapami jego życia. Po jednej stronie znajduje się tkanka powstała jeszcze przed narodzinami, a po drugiej kość rosnąca już...

Astronauci od czasów misji Apollo widzą błyski nawet z zamkniętymi oczami. Okazuje się, że światło może powstawać bezpośrednio wewnątrz oka. Astronauta zamyka oczy w całkowicie ciemnej kabinie. Po kilku minutach widzi jasną kropkę. Potem smugę, czasem rozmyty obłok światła. Nie ma lampy, ekranu ani nawet otwartych powiek. To zjawisko towarzyszy ludziom w kosmosie od czasów...

Nie tylko drzewa i jasne dachy pomagają chłodzić miasta. Woda w kanałach tworzy lokalne strefy, w których podczas upału jest nawet o ponad 2 st. C chłodniej. Badacze przeanalizowali kanały miejskie w Wielkiej Brytanii i Irlandii, wykorzystując model bilansu energetycznego opisujący wymianę ciepła między wodą, powietrzem i otaczającą zabudową. W zwykły dzień efekt nie wygląda...

Karta SIM nie służy tylko do logowania do sieci. Jej stare, nieużywane funkcje pozwalają sterować modemem i mogą otwierać drogę do poważnych ataków. Wyciągasz kartę SIM z koperty operatora, wkładasz ją do telefonu i od tej chwili traktujesz po prostu jak kawałek plastiku zapewniający zasięg. Tymczasem okazuje się, że niewielki chip może aktywnie wydawać polecenia...

Gwiazda eksplodowała 500 mln lat świetlnych od Ziemi. Wczesne obserwacje ujawniły wybuch znajdujący się między zwykłą supernową a rozbłyskiem gamma. Astronomowie zobaczyli śmierć masywnej gwiazdy od pierwszego rentgenowskiego błysku, a nie dopiero wtedy, gdy supernowa zdążyła się rozświetlić. Wszystko wskazywało na eksplozję zdolną wytworzyć potężny dżet i rozbłysk gamma. Tego najważniejszego elementu jednak zabrakło. Pierwszy...

Elektrownia przestała produkować energię, ale znajdujące się w niej paliwo nie pogrążyło się w całkowitej ciszy. Detektor ukryty pod ziemią nadal rejestrował cząstki. Wyłączenie reaktora zatrzymuje kontrolowaną reakcję łańcuchową, lecz nie sprawia, że wszystkie zachodzące w paliwie procesy nagle ustają. W jego wnętrzu pozostają produkty rozszczepienia, czyli niestabilne jądra atomowe powstałe podczas rozbijania uranu i...

Fizycy odtworzyli pełny orbital elektronu w 3D. Obraz pokazuje szczegóły mniejsze niż odległość między atomami. Elektron nie jest maleńką kulką, którą można po prostu ot tak sobie złapać w kadrze przy odpowiednio dużym powiększeniu. W cząsteczce opisuje go funkcja falowa, czyli matematyczna mapa prawdopodobieństwa, której nie da się bezpośrednio zobaczyć ani zmierzyć. Fizycy z Getyngi...

Zanim nadeszła wieloletnia zima, Ziemię mógł objąć zabójczy impuls cieplny. Jego siłę dotąd poważnie zaniżano. Koniec świata dinozaurów zwykle wyobrażamy sobie po prostu jako długą, ciemną zimę. Słońce znika za pyłem, rośliny przestają rosnąć, a wielkie zwierzęta powoli przegrywają z głodem. Nowe obliczenia pokazują jednak, że dla wielu z nich katastrofa mogła zakończyć się znacznie...

Satelity widzą głównie powierzchnię Księżyca. Nowa metoda pozwoli zajrzeć nawet kilkaset metrów pod księżycowy pył i przeszukać go w celu znalezienia wody. Satelity potrafią wskazać kratery, w których może znajdować się lód, ale nie mówią dokładnie, ile go jest ani jak głęboko został ukryty. Naukowcy znaleźli więc inny sposób. Chcą ustawić na powierzchni sejsmometr i...

Powłoka biologiczna może sama się odnawiać i ograniczyć użycie chemicznych inhibitorów korozji w portach oraz na statkach. Bakterie na kadłubie statku zwykle oznaczają problem – coś, co trzeba zeskrobać, zmyć, usunąć, zanim zeżre metal. Izraelscy naukowcy postanowili odwrócić takie myślenie do góry nogami. Zebrali kilka gatunków mikroorganizmów i pozwolili im zbudować na stali zwartą mineralną...

Nowy algorytm rozkłada zmiany na ruch, obrót i zmianę, a później składa te elementy w nieznane wcześniej kombinacje. Model zamiast zapamiętywać całe sekwencje uczy się krótkich reguł wielokrotnego użytku. Badacze z KAIST pokazali model NEO, który nie ogranicza się do przewidywania kolejnego stanu obserwowanej sceny. Ogląda sytuację przed zmianą i po niej, a następnie szuka...

Komputer z wirujących cząstek przewiduje chaos i wyłapuje błędy, których nie widzą ludzie. Najtrudniejsze obliczenia robi za niego jednak sama fizyka. Kilkaset mikroskopijnych kulek pływa w cienkiej warstwie cieczy. Każda krąży wokół wyznaczonego punktu, a jej ruch wprawia płyn w drgania wpływające na sąsiadów. Naukowcy wysyłają do układu dane, obserwują zbiorowy taniec cząstek i na...

Zamiast kopalni i wielkich basenów powstaną roje mikrorobotów. Najpierw muszą jednak przejść trudne testy w słonej wodzie. Ocean jest pełen litu potrzebnego do produkcji akumulatorów, ale próba jego wydobycia przypomina trochę zbieranie rozsypanego cukru z jeziora. Pierwiastek występuje w tak małym stężeniu, że zwykły filtr musiałby przerobić gigantyczne ilości wody. Amerykanie chcą więc wysłać za...

Zazwyczaj mówimy po prostu, żeby się nie martwić. AI proponuje oddech, zmianę perspektywy i następny krok. Okazuje się, że algorytmy są znacznie lepszymi pocieszaczami, niż człowiek. Nie dostałeś awansu, chociaż od miesięcy zostawałeś po godzinach. Wracasz do domu zły, rozczarowany i gotowy rzucić pracę. Najbliższy przyjaciel najprawdopodobniej powie ci, żebyś się po prostu nie przejmował....

Kanalizacja pokazała wpływ dochodów, migracji i geografii na dietę. Chmiel zdradził zamożniejsze dzielnice, a ryby mieszkańców wybrzeża. Ankieta żywieniowa ma jedną zasadniczą wadę: człowiek musi najpierw pamiętać, co dokładnie zjadł, później poprawnie ocenić porcję, a na końcu jeszcze zechcieć powiedzieć prawdę. Z przekąskami, alkoholem i niezdrowym jedzeniem bywa oczywiście różnie. Kanalizacja nie ma takich oporów....

GPS w tunelach i gęstych miastach często zawodzi. Pokazali system, który korzysta z drgań wykrywanych przez światłowody. GPS jest wygodny, dopóki nie wjedziemy do tunelu, między wysokie budynki albo pod ziemię. W takich momentach nagle okazuje się, jak bardzo polegamy na sygnale z kosmosu i jak łatwo go stracić. Wystarczy kilka betonowych ścian, gęsta zabudowa...

Zamrożony światłowód może wywrócić do góry nogami przyszłość komputerów – od ultraszybkich maszyn fotonicznych po systemy inspirowane mózgiem i technologie kwantowe. Naukowcy wypełnili mikroskopijną szklaną rurkę cieczą, połączyli ją ze zwykłymi światłowodami, a następnie zanurzyli fragment konstrukcji w ciekłym azocie. Przy -196 st. C płynny rdzeń zamarzł, ale nadal prowadził światło. Co więcej, pozwolił zamienić...

Zraszacz działa jak obrotowa rakieta. Pokazali, dlaczego kształt przewodów decyduje o kierunku i sile jego obrotu. Zraszacz ustawiony na trawniku wygląda jak zwykły kawałek plastiku podłączony do węża. Tymczasem jego obrót prowadzi wprost do jednego z najbardziej upartych problemów mechaniki płynów. Naukowcy zbudowali serię celowo powyginanych urządzeń, odwrócili w nich kierunek przepływu i pokazali, że...