naukowcy

Wystarczy lekki dotyk palca, a materiał wysyła sygnał świetlny. Naukowcy widzą dla niego zastosowania od medycyny po monitorowanie mostów i budynków. Wyobraź sobie materiał, który nie potrzebuje baterii, kabli ani diod, żeby wysłać sygnał. Wystarczy dotyk, nacisk, drganie albo odkształcenie, a zaczyna świecić. Naukowcy z Tohoku University, we współpracy z University of Tsukuba i Saga...

Sam spędzony czas przed ekranem tak naprawdę niewiele wyjaśnia. Ważniejsze jest to, co robimy, kiedy i jak się po tym czujemy. Sięgasz po telefon tylko na moment, a po chwili orientujesz się, że minęło już 40 minut? Taką sytuację chyba zna niemal każdy, kto choć raz dał się wciągnąć w niekończące się przewijanie filmików, postów...

Naukowcy sprawdzili w symulacji, czy mały teleskop na orbicie Księżyca potrafi odczytać skład jego powierzchni. Wyniki są naprawdę obiecujące. Nowa koncepcja zakłada wykorzystanie niewielkiego teleskopu rentgenowskiego, który z orbity prześwietlałby powierzchnię Księżyca. Symulacje pokazują, że pojedynczy instrument mógłby już w dwa lata sporządzić globalną mapę kilku kluczowych pierwiastków, a większy zestaw takich detektorów zrobiłby to...

Naukowcy sprawdzili farmę słoneczną na ponownie nawodnionym torfowisku. Wyniki są zaskakujące. Skorzystać mogą klimat, energia i ptaki. Umieszczenie paneli słonecznych na mokradłach może na pierwszy rzut oka wydawać się dość dziwnym pomysłem. Tymczasem nowe badanie z północnych Niemiec pokazuje, że w przypadku zdegradowanych, osuszonych torfowisk fotowoltaika może nie tylko produkować energię, ale też wspierać odbudowę...

Komputer kwantowy w Lublinie ma kosztować ok. 50 mln zł. Najpierw trzeba jednak znaleźć finansowanie i zbudować zespół specjalistów, a to zdecydowanie nie będzie łatwe. Lublin chce wejść do polskiej ligi technologii kwantowych. Samorząd województwa lubelskiego, łącząc siły z czterema kluczowymi uczelniami z regionu, podpisał właśnie historyczne memorandum. Porozumienie to otwiera drogę do uruchomienia zaawansowanego...

To nie jest eksperyment z laboratorium rodem z filmu. Ten materiał powstaje z drożdży i może namieszać w świecie plastiku, paneli oraz syntetycznych tekstyliów. Naukowcy twierdzą, że to początek zupełnie nowej klasy materiałów do wnętrz. Drożdże kojarzą nam się przede wszystkim z piekarnią, piwem i fermentacją, a nie z architekturą, prawda? Naukowcy z Chalmers University...

Nie każda wielka gwiazda zostawia czarną dziurę. SN 2023vbw mogła być eksplozją tak silną, że po gwieździe nie został żaden rdzeń. SN 2023vbw została zauważona w 2023 r. na obrzeżach niewielkiej galaktyki karłowatej oddalonej o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Początkowo wyglądała jak kolejna supernowa typu II, czyli eksplozja masywnej gwiazdy, której jądro zapadło się...

Przez niemal sto lat nikt nie wierzył, że równoległe linie i rozpryski pigmentu w walijskiej jaskini to sztuka. Historia jaskini Bacon Hole to lekcja pokory dla nauki. W 1912 r. brytyjski geolog William Sollas i francuski antropolog Henri Breuil ogłosili, że znaleźli w jaskini na południu Walii najstarsze malowidło jaskiniowe w Anglii. W 1928 r....

Zamiast udawać człowieka albo psa, Argus wygląda dosłownie jak morski jeżowiec. Naukowcy pokazali robota, który nie ma przodu, tyłu ani słabej strony. Najbardziej zaawansowany robot przyszłości wcale nie musi wyglądać jak człowiek, pies ani owad. Argus, prototyp opracowany na Duke University, przypomina raczej mechanicznego jeżowca z 20 nogami i 20 oczami. Nie ma przodu, tyłu,...

Badacze opisali niezwykły kryształ MoOCl2, który w jednej osi zachowuje się jak metaliczne lustro, a w drugiej jak przezroczyste szkło. Może bardzo silnie sterować światłem w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni. Jeden kryształ, dwa zupełnie różne zachowania. Zespół badaczy z XPANCEO, National University of Singapore i University of Chemistry and Technology w Pradze opisał materiał...

To może wywrócić monitoring powietrza do góry nogami. Nowy spektrometr UV błyskawicznie namierza trujące gazy z precyzją, która jeszcze niedawno była zarezerwowana dla laboratoriów. Zanieczyszczone powietrze zwykle kojarzymy z pyłem, dymem i szarą zawiesiną nad miastem. Problem jest jednak głębszy, bo część najgroźniejszych substancji jest niewidoczna i wymaga bardzo precyzyjnych pomiarów. Naukowcy z Graz University...

Prąd zaczyna przegrywać z własnymi ograniczeniami. Nowy chip pokazuje, jak komputery przyszłości mogą przerzucić część pracy na światło i działać znacznie szybciej. Komputery nie zwalniają dlatego, że elektrony nagle przestały działać. Problem w tym, że przesyłanie danych prądem coraz częściej oznacza ciepło, opóźnienia i ogromne zużycie energii. Właśnie dlatego naukowcy próbują przenieść część obliczeń i...

Ten katalizator może wywrócić rynek wodoru. Zamienia marnowane ciepło z fabryk w cenne paliwo. Przemysł codziennie wyrzuca w powietrze ogromne ilości energii w postaci ciepła odpadowego. Huty, cementownie, zakłady szklarskie i chemiczne potrzebują wysokich temperatur, ale duża część tej energii po prostu ucieka z procesu. Naukowcy z University of Birmingham pokazali katalizator, który może wykorzystać...

AI pożera ogromne ilości energii tylko po to, by przerzucać dane między pamięcią i procesorem. Naukowcy twierdzą, że znaleźli sposób, by to obejść. Ich układ liczy dzięki samej fizyce materiału. Dzisiejsza sztuczna inteligencja działa na potężnych układach, które błyskawicznie liczą, ale równie błyskawicznie zużywają energię. Jednym z powodów jest ciągłe przenoszenie danych między pamięcią i...

Butelki, pojemniki i włókna z PET mogą dostać drugie życie. Nowa metoda wykorzystuje metanol, katalizator i wodór powstający w trakcie reakcji. To może być przełom. PET, czyli politereftalan etylenu, jest jednym z najpowszechniej używanych tworzyw sztucznych. Powstają z niego butelki, tacki, pojemniki i włókna tekstylne. Klasyczny recykling bardzo często polega po prostu na mechanicznym przetworzeniu...

Bezzębny, dwunożny i podobny do strusia. Nowy krewny krokodyli z triasu udowadnia, że ewolucja lubiła eksperymenty. I to bardzo. Gdy myślimy o krokodylach, to oczami wyobraźni widzimy niskie, opancerzone cielsko przyklejone do ziemi, paszczę pełną zębów i parę oczu wystających ponad powierzchnię wody. Taki kadr wdrukowała nam w głowy zarówno natura, jak i dziesięciolecia filmów...

Kosmos nie ma już przed nami tajemnic? Astronomowie po raz pierwszy odczytali czystą atmosferę gorącego Jowisza, pokazując tym samym niewyobrażalnie precyzyjne dane. Na odległej egzoplanecie WASP-94A b poranek zaczyna się pod grubą warstwą mineralnych chmur, a wieczorem niebo robi się niemal czyste. To wynik obserwacji z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Astronomowie po raz pierwszy tak...

AI lepiej generuje obrazy dużych miast niż mniejszych miejscowości. To wbrew pozorom bardzo duży problem. Generatywna AI coraz częściej pokazuje nam świat, zanim sami zdążymy go zobaczyć. Problem w tym, że ten świat jest niestety nierówny. Wielkie miasta wychodzą na obrazkach rozpoznawalne, pełne charakterystycznych punktów i detali, jakby algorytm naprawdę je rozumiał. Mniejsze miejscowości dostają...

Jeziora są naturalnymi filtrami azotu. Ocieplenie zaburza ich sezonowy rytm i może zwiększać dopływ związków azotu do rzek oraz mórz. To bardzo zła wiadomość. Jeziora nie są jedynie miejscem, gdzie spędzamy ciepłe, letnie dni na rowerku wodnym z napojem ochładzającym w ręku. Działają one tak naprawdę jak naturalne oczyszczalnie – wyłapują nadmiar azotu z wody,...

Przez 30 lat naukowcy spierali się, dlaczego T. Rex miał tak małe, śmieszne łapki. Okazuje się, że nie były one efektem ubocznym rosnącego ciała. Były bronią. Małe łapki Tyrannosaurus rexa to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej wyśmiewanych elementów anatomii dinozaurów. Przez dekady były źródłem memów, żartów i naukowych sporów. Dlaczego drapieżnik ważący 9 ton,...