naukowcy

Fizycy pokazali, jak przesuwać ciepło do przodu i do tyłu niczym wiązkę lasera. Nowa symetria w czasie może zmienić elektronikę. Wyobraź sobie, że możesz wcisnąć przewiń i cofnij na pilocie sterującym ciepłem w materiale. Fizycy pokazali właśnie, że da się zaprogramować, gdzie i kiedy energia cieplna ma płynąć – do przodu, do tyłu, a nawet...

Naukowcy stworzyli najdokładniejszą mapę dna Antarktydy. Satelity zdradzają, jak wygląda kraina ukryta pod kilometrami lodu. Antarktyda kojarzy się nam z jednolitą, białą pustynią. Tymczasem pod warstwą lodu o grubości nawet kilku kilometrów kryje się zupełnie inny świat: doliny, kanały i dawne krajobrazy przypominające góry oraz rzeki. Naukowcy stworzyli właśnie najdokładniejszą jak dotąd mapę tego ukrytego...

To nie tylko temperatura zagraża wybrzeżom. Krótkie, ale intensywne epizody ciemności mogą trwale przeorać ekosystemy przybrzeżne. O wybrzeżach zagrożonych przez ocieplenie oceanów słyszymy od lat. Tymczasem naukowcy zwracają uwagę na inne, mniej oczywiste niebezpieczeństwo, a mianowicie ciemność. Krótkie, ale gwałtowne epizody zaciemnienia wody potrafią w kilka tygodni zrujnować lasy kelpowe, łąki trawy morskiej i rafy...

Badania na ISS wykazały, że wirusy atakujące bakterie zachowują się inaczej niż na Ziemi. To szansa, ale i potencjalne ryzyko. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna kojarzy się nam głównie z astronautami, eksperymentami fizycznymi i widokiem na Ziemię. Tymczasem równolegle trwa tam inny, mniej widowiskowy spektakl, a mianowicie walka mikroorganizmów o przetrwanie. W zamkniętym, szczelnie izolowanym ekosystemie ISS...

Przez ponad 20 lat miliony domowych komputerów na całym świecie po cichu przesiewały radiowe szumy z kosmosu w poszukiwaniu śladów obcych cywilizacji. Teraz twórcy projektu ogłosili finał tej gigantycznej łamigłówki. Skoro pojedynczy superkomputer nie jest w stanie na bieżąco przeanalizować ogromu danych radiowych z kosmosu, można rozbić je na małe pakiety i rozesłać do tysięcy...

Martwa gwiazda RXJ0528+2838 tworzy gigantyczną falę uderzeniową, choć nie powinna. Astronomowie podejrzewają tajemniczy napęd magnetyczny. To miała być jedna z wielu spokojnych, martwych gwiazd w naszej galaktyce. Tymczasem biały karzeł RXJ0528+2838, oddalony zaledwie o 730 lat świetlnych, okazuje się źródłem potężnego, trwającego co najmniej tysiąc lat wypływu materii. Co gorsza dla teoretyków – według obowiązujących...

Pradawne bąbelki w krysztale soli odsłoniły skład atmosfery sprzed 1,4 mld lat. To, co znaleźli nie mieści się w głowie. W Kanadzie znaleziono kryształy soli, które działają jak naturalne kapsuły czasu. W ich wnętrzu utknęły krople wody i bąbelki powietrza sprzed około 1,4 mld lat. Zespół badaczy zdołał je otworzyć i zmierzyć zawartość gazów. Okazało...

Ciemna galaktyka, która nie powinna świecić, emituje delikatne światło. Nowe obserwacje pokazują bladą, gazową galaktykę świecącą jak kosmiczna jarzeniówka. Miała być dowodem na istnienie prawdziwie ciemnych galaktyk – pełnych ciemnej materii i gazu, ale pozbawionych gwiazd. Tymczasem FAST J0139+4328, czyli obiekt odkryty w danych z chińskiego radioteleskopu FAST, okazał się czymś zupełnie innym. Nowe, dużo...

Nowe badanie udowadnia, że narażenie ojca na mikroplastik zwiększa ryzyko chorób dziecka. To nie kończy się na jednym pokoleniu. Przez lata naukowcy dokumentowali obecność mikroplastiku niemal wszędzie: w wodzie, glebie, powietrzu, a nawet w ludzkiej krwi i narządach rozrodczych. Wiele prac sugerowało, że te drobiny, często niewidoczne gołym okiem, mogą uszkadzać komórki, nasilać stany zapalne...

Naukowcy odczytali metabolity z kości sprzed 3 mln lat. Dzięki nim widzą klimat, dietę i choroby dawnych zwierząt. Skamieniałe kości okazały się znacznie bogatszym źródłem informacji, niż sądzono. Naukowcom udało się wyłowić z nich tysiące cząsteczek powiązanych z metabolizmem zwierząt, które żyły od 1,3 do 3 mln lat temu. Te chemiczne ślady zdradzają, co jadły,...

Zaawansowane skany kości sugerują, że ten małpi krewny chodził po ziemi jak człowiek, a część dnia spędzał w koronach drzew. Wyprostowana sylwetka, spokojny marsz po sawannie i szeroki horyzont – tak lubimy wyobrażać sobie początek historii człowieka. Nowe badania kości tajemniczej małpy sprzed 7 mln lat sugerują jednak coś znacznie mniej filmowego. Pierwszy dwunożny kuzyn...

Najlepiej monitorowany wulkan świata znów zaskoczył geologów. Axial Seamount nie wybuchł w 2025 roku, choć wszystkie wykresy mówiły, że już czas. Jeszcze do sylwestrowej nocy geolodzy żartowali, że czekają na fajerwerki z dna oceanu. Wszystko wskazywało, że Axial Seamount, czyli gigantyczny wulkan znajdujący się 480 km od wybrzeża Oregonu, właśnie wtedy powinien wybuchnąć. I co?...

Jedno pociągnięcie sznurka i płaski panel zamienia się w krzesło, igloo albo szynę medyczną. MIT opracował nową metodę projektowania struktur 3D. Wyobraź sobie krzesło, które na czas transportu jest płaską płytą, a potem jednym pociągnięciem sznurka rośnie w pełnowymiarowy mebel. Albo szynę medyczną, która z cienkiego panelu zamienia się w dopasowaną podporę dla złamanej ręki....

Po gwałtownym rozbłysku rentgenowskim czarna dziura w NGC 3783 wypluła materię w zaskakującym tempie. Naukowcy po raz pierwszy zobaczyli takie zjawisko. W centrum galaktyki NGC 3783 siedzi potwór o masie około 30 mln Słońc, a mimo to zachowuje się zaskakująco znajomo. Zespół astronomów zaobserwował, jak ta supermasywna czarna dziura w ciągu zaledwie kilkunastu godzin rozpala...

Zamiast gorąca jak z piekła i ogromnych rachunków za energię, wystarczy 70 stopni. Naukowcy pokazali nowy, nietoksyczny materiał do wychwytu CO2 z powietrza. W laboratorium chemicznym w Helsinkach powstał materiał, który dosłownie zjada dwutlenek węgla prosto z powietrza i oddaje go niemal na nasze żądanie. Zamiast pieców rozgrzanych do kilkuset stopni wystarczy podgrzać go do...

Naukowcy z MIT po raz pierwszy zobrazowali falę samego ciepła w superpłynnym gazie kwantowym. To może wyjaśnić tajemnice nadprzewodników i gwiazd neutronowych. W świecie znanej nam materii ciepło zwykle zachowuje się bardzo przewidywalnie: powoli rozchodzi się w przestrzeni, aż temperatura się wyrówna. Fizyków od lat intrygowały jednak teoretyczne przewidywania, że w ekstremalnych warunkach może ono...

Naukowcy odkryli, że mikroplastik w oceanach krąży w zamkniętych wirach jak miniaturowe tornada. To może ułatwić jego namierzenie. Mikroplastik nie tylko unosi się na falach czy zalega na dnie mórz i oceanów. Z najnowszych badań wynika, że w głębi oceanów potrafi wpaść w pułapkę własnej fizyki i zacząć krążyć w zamkniętych wirach niczym miniaturowe tornada....

Wygląda jak szkło, a działa jak termos. Nowy materiał może odmienić okna, ubrania, a nawet kosmiczne habitaty. Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykła tafla szkła. Tymczasem nowy materiał MOCHI izoluje tak skutecznie, że naukowcy kładą na nim dłoń, a nad nią trzymają otwarty płomień. Ten niemal przezroczysty żel krzemionkowy może w przyszłości trafić na...

Nowe obserwacje w promieniach X ujawniają, że gwałtowne wybuchy gwiazd tworzą znacznie więcej chloru i potasu, niż zakładały dotychczasowe modele. To idealny przepis na życie. Jedna z najsłynniejszych supernowych w Drodze Mlecznej właśnie odsłoniła brakujący fragment kosmicznego przepisu na życie. Dzięki danym z satelity XRISM astrofizycy odkryli, że szczątki gwiazdy Cassiopeia A są niespodziewanie bogate...

To pierwsza tak szczegółowa, globalna mapa trójwymiarowa budynków. Obejmuje 97 proc. zabudowy na Ziemi i zamienia to, co widzimy na zdjęciach satelitarnych, w przestrzenny model świata. Na ekranie wygląda jak zwykły model miasta. W rzeczywistości to cyfrowa mapa obejmująca niemal całą zabudowę Ziemi: około 2,75 mld budynków, każdy z zaznaczonym konturem i wysokością. Naukowcy nazwali...