naukowcy

Gdy coś nas zaskakuje, mózg odpala ukryty tryb turbo. Nagle widzi więcej, zapamiętuje ostrzej i na bieżąco przepisuje swoją wersję rzeczywistości. To kompromis między szybkością a dokładnością. Nasz mózg w żadnym razie nie działa jak kamera, która z równą starannością zapisuje każdy kadr i każdy szczegół rzeczywistości. Nie rejestruje świata w sposób ciągły i obiektywny,...

Ziemia w Yellowstone nagle się zapadła i odsłoniła wrzące jacuzzi. Naukowcy przecierają oczy ze zdumienia, ale czy rzeczywiście to coś bardzo niecodziennego? Yellowstone znów pokazał swoje mniej pocztówkowe oblicze. Pod kolorowymi źródłami i spokojnie bulgoczącymi gejzerami kryje się system, który potrafi zaskoczyć z dnia na dzień. W Biscuit Basin doszło do niewielkiej eksplozji hydrotermalnej, a...

Naukowcy odczytali starożytną klątwę ukrywaną przez 1800 lat. Tajemniczy tekst z rzymskiej Holandii przywoływał bóstwa i demony. Mała, ołowiana tabliczka z rzymskiego miasta na terenie dzisiejszej Holandii okazała się czymś znacznie ciekawszym, niż tylko kawałek skorodowanego metalu. Naukowcy odczytali na niej starożytną klątwę, która miała przywoływać bóstwa i demony, aby zaszkodzić przeciwnikowi. Najdziwniejsze nie jest...

Naukowcy zbadali dawne śmietniska na Grenlandii. Podejrzewałeś, że w zmarzlinie mogły zachować się ślady ludzi, zwierząt, bakterii i genów oporności Paleo-Inuitów i Normanów? Grenlandia rozmraża nie tylko lód. Coraz cieplejsza Arktyka odsłania też stare śmietniska, w których przez setki, a czasem tysiące lat leżały kości zwierząt, muszle, odchody, resztki jedzenia i przedmioty porzucone przez dawnych...

AI potrafi pisać przekonujące dowody, ale najtrudniejsze kroki nadal sprawiają jej problem. Matematycy zobaczyli to w bardzo surowym teście. Sztuczna inteligencja miała zrewolucjonizować matematykę. Miała rozwiązywać problemy, pisać dowody i przyspieszać badania naukowe. Najnowszy, bardzo wymagający test pokazał, że modele AI rzeczywiście robią postępy, jednak do poziomu najlepszych matematyków wciąż sporo im brakuje. W projekcie...

Opracowali chip chłodzony od środka mikrokanałami z wodą. Technologia ma pomóc układom AI pozbywać się ciepła. Największym ograniczeniem sztucznej inteligencji nie są już tylko algorytmy ani liczba procesorów. Coraz częściej jest nim ciepło. Najmocniejsze układy AI generują tak duże ilości energii cieplnej, że klasyczne chłodzenie zaczyna dochodzić do granic swoich możliwości. Koreańscy naukowcy pokazali więc...

Naukowcy sprawdzili, czy pole elektryczne i drukowane mikrosłupki mogą zastąpić grawitację podczas wrzenia cieczy w kosmosie. Wyniki są naprawdę zaskakujące. Wrzątek w kosmosie nie zachowuje się tak jak w kuchni. Na Ziemi pęcherzyki pary odrywają się od rozgrzanej powierzchni i unoszą ku górze. W mikrograwitacji nie ma jednak góry w tym samym sensie, a bąble...

Ogień mógł trafić do jaskini dużo wcześniej, niż zakładano. Ślady z RPA pokazują, że Homo erectus nie był tylko obserwatorem pożarów. Historia ognia nie zaczęła się od człowieka, który po prostu potarł o siebie dwa kawałki drewna. Zaczęła się prawdopodobnie dużo prościej: od iskry znalezionej w krajobrazie po naturalnym pożarze i przeniesionej tam, gdzie dawała...

Nowe urządzenie może elektronicznie kontrolować, jak długo utrzymuje się ślad pamięci. Szykuje się przełom w świecie energooszczędnej AI. AI robi się coraz większa, szybsza i… droższa w utrzymaniu. Ogromna część problemu nie leży jednak wyłącznie w samych modelach, ale przede wszystkim w sprzęcie, który musi przerzucać dane między czujnikami, pamięcią i procesorami. Każde takie przesunięcie...

Wystarczy lekki dotyk palca, a materiał wysyła sygnał świetlny. Naukowcy widzą dla niego zastosowania od medycyny po monitorowanie mostów i budynków. Wyobraź sobie materiał, który nie potrzebuje baterii, kabli ani diod, żeby wysłać sygnał. Wystarczy dotyk, nacisk, drganie albo odkształcenie, a zaczyna świecić. Naukowcy z Tohoku University, we współpracy z University of Tsukuba i Saga...

Sam spędzony czas przed ekranem tak naprawdę niewiele wyjaśnia. Ważniejsze jest to, co robimy, kiedy i jak się po tym czujemy. Sięgasz po telefon tylko na moment, a po chwili orientujesz się, że minęło już 40 minut? Taką sytuację chyba zna niemal każdy, kto choć raz dał się wciągnąć w niekończące się przewijanie filmików, postów...

Naukowcy sprawdzili w symulacji, czy mały teleskop na orbicie Księżyca potrafi odczytać skład jego powierzchni. Wyniki są naprawdę obiecujące. Nowa koncepcja zakłada wykorzystanie niewielkiego teleskopu rentgenowskiego, który z orbity prześwietlałby powierzchnię Księżyca. Symulacje pokazują, że pojedynczy instrument mógłby już w dwa lata sporządzić globalną mapę kilku kluczowych pierwiastków, a większy zestaw takich detektorów zrobiłby to...

Naukowcy sprawdzili farmę słoneczną na ponownie nawodnionym torfowisku. Wyniki są zaskakujące. Skorzystać mogą klimat, energia i ptaki. Umieszczenie paneli słonecznych na mokradłach może na pierwszy rzut oka wydawać się dość dziwnym pomysłem. Tymczasem nowe badanie z północnych Niemiec pokazuje, że w przypadku zdegradowanych, osuszonych torfowisk fotowoltaika może nie tylko produkować energię, ale też wspierać odbudowę...

Komputer kwantowy w Lublinie ma kosztować ok. 50 mln zł. Najpierw trzeba jednak znaleźć finansowanie i zbudować zespół specjalistów, a to zdecydowanie nie będzie łatwe. Lublin chce wejść do polskiej ligi technologii kwantowych. Samorząd województwa lubelskiego, łącząc siły z czterema kluczowymi uczelniami z regionu, podpisał właśnie historyczne memorandum. Porozumienie to otwiera drogę do uruchomienia zaawansowanego...

To nie jest eksperyment z laboratorium rodem z filmu. Ten materiał powstaje z drożdży i może namieszać w świecie plastiku, paneli oraz syntetycznych tekstyliów. Naukowcy twierdzą, że to początek zupełnie nowej klasy materiałów do wnętrz. Drożdże kojarzą nam się przede wszystkim z piekarnią, piwem i fermentacją, a nie z architekturą, prawda? Naukowcy z Chalmers University...

Nie każda wielka gwiazda zostawia czarną dziurę. SN 2023vbw mogła być eksplozją tak silną, że po gwieździe nie został żaden rdzeń. SN 2023vbw została zauważona w 2023 r. na obrzeżach niewielkiej galaktyki karłowatej oddalonej o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Początkowo wyglądała jak kolejna supernowa typu II, czyli eksplozja masywnej gwiazdy, której jądro zapadło się...

Przez niemal sto lat nikt nie wierzył, że równoległe linie i rozpryski pigmentu w walijskiej jaskini to sztuka. Historia jaskini Bacon Hole to lekcja pokory dla nauki. W 1912 r. brytyjski geolog William Sollas i francuski antropolog Henri Breuil ogłosili, że znaleźli w jaskini na południu Walii najstarsze malowidło jaskiniowe w Anglii. W 1928 r....

Zamiast udawać człowieka albo psa, Argus wygląda dosłownie jak morski jeżowiec. Naukowcy pokazali robota, który nie ma przodu, tyłu ani słabej strony. Najbardziej zaawansowany robot przyszłości wcale nie musi wyglądać jak człowiek, pies ani owad. Argus, prototyp opracowany na Duke University, przypomina raczej mechanicznego jeżowca z 20 nogami i 20 oczami. Nie ma przodu, tyłu,...

Badacze opisali niezwykły kryształ MoOCl2, który w jednej osi zachowuje się jak metaliczne lustro, a w drugiej jak przezroczyste szkło. Może bardzo silnie sterować światłem w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni. Jeden kryształ, dwa zupełnie różne zachowania. Zespół badaczy z XPANCEO, National University of Singapore i University of Chemistry and Technology w Pradze opisał materiał...

To może wywrócić monitoring powietrza do góry nogami. Nowy spektrometr UV błyskawicznie namierza trujące gazy z precyzją, która jeszcze niedawno była zarezerwowana dla laboratoriów. Zanieczyszczone powietrze zwykle kojarzymy z pyłem, dymem i szarą zawiesiną nad miastem. Problem jest jednak głębszy, bo część najgroźniejszych substancji jest niewidoczna i wymaga bardzo precyzyjnych pomiarów. Naukowcy z Graz University...