naukowcy

Analizy cyklu życia wskazują, że użycie odpadów piekarniczych i bakterii E. coli może dać proces wodorowania o śladzie węglowym poniżej zera. Badacze użyli starych bochenków jako źródła cukrów, a bakterie zamieniły je w wodór do reakcji wodorowania. Przemysł chemiczny od dekad opiera się na wodorze wytwarzanym z gazu ziemnego i węgla, co ma ogromny koszt...

Australijscy badacze pokazali, że odpad po orzeszkach ziemnych można w kilka minut zamienić w wysokiej jakości grafen. Nowa metoda jest tańsza, mniej energochłonna i nie wymaga chemikaliów. Przez lata grafen uchodził za materiał rodem z laboratoriów wielkich koncernów: drogi, wymagający skomplikowanych instalacji i agresywnej chemii. Tymczasem zespół inżynierów z UNSW Sydney pokazał, że wystarczą skorupki...

Wyobraź sobie czujnik jakości powietrza, który działa latami bez wymiany baterii, mały układ śledzący drgania mostu albo chip w ubraniu, który zasila się sam z otoczenia. Naukowcy twierdzą, że właśnie zrobili krok w stronę takiej elektroniki. Międzynarodowy zespół fizyków z Australii i Singapuru przyjrzał się z bliska tzw. nieliniowemu efektowi Halla w specjalnie przygotowanym materiale...

Nowe datowania pokazują, że gigantyczna przerwa w zapisie skalnym, znana jako Wielka Niezgodność, zaczęła się formować setki milionów lat wcześniej, niż wskazywały dotychczasowe hipotezy. Na ścianach Wielkiego Kanionu, widać coś, co od ponad stu lat spędza geologom sen z powiek. Młodsze, stosunkowo cienkie warstwy piaskowca liczące około 500 mln lat leżą tam bezpośrednio na skałach,...

Jeśli masz wrażenie, że gdziekolwiek staniesz z koszykiem, właśnie ta kolejka zamienia się w najwolniejszą w całym sklepie, to... rzeczywiście masz tylko takie wrażenie. To nie kasjerzy się na ciebie uwzięli, tylko mózg robi ci psikusa. Socjopsycholożka Griet Van Vaerenbergh z uczelni Thomasa More’a w Antwerpii przypomina, że nie ma żadnej magicznej klątwy kolejki. Z...

Woda, która chwilę wcześniej spłynęła w muszli klozetowej wraca do kranu jako krystalicznie czysty napój. I to w abonamencie. Amerykanie są gotowi płacić za subskrypcję wody z toalety. Woda z muszli klozetowej jako produkt z miesięczną opłatą, w dodatku z całkiem znaczną kwotą na rachunku. Mowa o bardzo zaawansowanej technologii oczyszczania ścieków, która z punktu...

Naukowcy chcą, by lampy w szklarniach reagowały na nastrój roślin. Mniej marnowanego światła, więcej plonów. Naukowcy z Wielkiej Brytanii opracowali system oświetlenia, w którym to rośliny decydują, ile światła naprawdę potrzebują. Lampy LED przygasają albo rozjaśniają się na podstawie sygnałów z liści, a farmy pionowe zużywają mniej prądu i jednocześnie zbierają większe plony. Jeśli taka...

Rejs badawczy dookoła Wielkiej Brytanii pokazał, że w morzach krąży ponad dwa razy więcej mikroplastiku, niż wskazywały to wcześniejsze pomiary. Wyobraź sobie łódź wiosłową, która zamiast ścigać się o puchary, ściga się z plastikiem. Tak wyglądał GB Row Challenge, czyli ekstremalny rejs dookoła Wielkiej Brytanii, podczas którego naukowcy potraktowali morze jak wielkie akwarium do badań....

Księżyc nie zamarł miliardy lat temu. Nowa mapa pęknięć pokazuje, że wciąż się kurczy i może wywoływać trzęsienia. Księżyc nie jest skamieniałą kulą sprzed miliardów lat. Nowa szczegółowa mapa jego powierzchni pokazuje, że wnętrze naszego satelity nadal stygnie, skorupa powoli się kurczy, a na ciemnych równinach powstają świeże pęknięcia. To właśnie tam mogą rodzić się...

Naukowcy zamienili powonienie w narzędzie badawcze. Z lotnych cząstek wokół mumii odtworzyli skład balsamów i różnice między częściami ciała. Ekspozycje w muzeach zwykle skupiają się na tym, co widać na pierwszy rzut oka: bandaże, złote maski, malowane sarkofagi. Specjaliści od konserwacji od dawna wiedzą jednak, że mumie mają też bardzo charakterystyczny, mocny zapach. To wynik...

Nowy system druku 3D pozwala wylewać beton pod wodą bez utraty wytrzymałości. To szansa na tańsze i szybsze inwestycje. Podwodne konstrukcje z betonu do tej pory kojarzyły się z ciężkim sprzętem, nurkami i drogą logistyką. Zespół badaczy z Cornell University pokazał jednak coś zupełnie innego, a mianowicie beton, który można drukować warstwa po warstwie bezpośrednio...

Organizacja Narodów Zjednoczonych uruchamia nowy, stały panel naukowy do spraw sztucznej inteligencji. W grupie ekspertów z całego świata pojawia się polskie nazwisko. Bez twardych danych i wspólnego języka o technologii nie da się już prowadzić poważnej polityki. W połowie lutego zapadła decyzja, która przekłada dyskusje w ONZ na konkretne działania. Zgromadzenie Ogólne formalnie zatwierdziło skład...

Anthropic przyznaje, że nie wie, czy Claude jest świadomy. Granica między nauką a marketingiem w AI robi się wyjątkowo cienka. Powinno nas to niepokoić na wielu poziomach. Szef firmy Anthropic Dario Amodei przyznał, że nie jest pewien, czy jego chatbot jest świadomy, czy nie. Nie powiedział wprost, że tak jest, ale starannie zostawił uchylone drzwi...

Europa miała być kontynentem rolników. Tymczasem nowe badanie pokazuje, że na nizinach przez tysiące lat rządzili ludzie lasu i rzek. Zespół badaczy przeanalizował kompletne genomy ludzi żyjących między 8500 a 1700 r. p.n.e. na obszarze dzisiejszej Belgii, Holandii i zachodnich Niemiec. To właśnie tam, w sercu kontynentu, nie na jego peryferiach, znaleziono ślad po jednym...

Stare dane z sondy Magellan odsłoniły pod Wenus gigantyczny tunel lawy. Naukowcy mówią o niepokojącej strukturze większej niż ziemskie jaskinie. W archiwalnych danych z sondy Magellan, które przez dekady kurzyły się na serwerach, naukowcy znaleźli coś, co wygląda jak drzwi do podziemnego świata Wenus. Radarowy cień na zboczu wulkanu Nyx Mons okazał się wejściem do...

Fizycy unieśli w powietrze styropianowe kulki, które zachowują się jak kryształy czasu. To prosty eksperyment z bardzo poważnymi konsekwencjami. Kiedyś kryształy czasu były tylko teorią. Dziś można je zobaczyć, a nawet w pewnym sensie trzymać w dłoni. Zespół z New York University z lekkich koralików unoszących się w powietrzu na fali dźwiękowej zbudował kryształ czasu....

Policzyli, co się stanie, gdy dziesiątki tysięcy satelitów zaczną spadać z orbity. Ryzyko ofiar na Ziemi nie jest już pomijalne. Niebo nad nami coraz mniej przypomina pustą, czarną przestrzeń, a coraz bardziej ruchliwą obwodnicę, albo autostradę A4 przed długim weekendem. Na orbitę lecą dziesiątki tysięcy satelitów tworzących tzw. megakonstelacje. To one mają dostarczać internet nawet...

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Turbulencja to ten rodzaj chaosu, który potrafi zabić silnik, wywrócić prognozę pogody i zaskoczyć nawet fizyków. Teraz naukowcy po raz pierwszy zasymulowali ją z taką dokładnością, że w danych widać swoiste tornada zbudowane z liczb. Frontier, superkomputer Departamentu Energii USA w Oak Ridge, to dziś najpotężniejsza maszyna dostępna dla nauki otwartej. Jego moc liczona jest...

Podhale wcale nie jest tak sejsmicznie spokojne, jak myśleliśmy. Naukowcy odczytali w terenie ślady potężnych wstrząsów sprzed tysięcy lat. Kotlina Podhalańska kojarzy się raczej z widokiem na Tatry niż z obrazami walących się domów i pękających dróg. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że ten spokojny sejsmicznie region ma zaskakująco burzliwą przeszłość. Zespół geologów z Uniwersytetu Śląskiego...