naukowcy

Naukowcy wykryli w próbkach z misji Chang’e-5 i Chang’e-6 różne formy materii organicznej z azotem. To ślad obcego materiału, który na Księżycu wciąż się zmienia. Księżyc bywa nazywany martwym światem, ale pod względem pamięci geochemicznej jest zaskakująco żywy. Nowe badanie próbek przywiezionych przez chińskie misje Chang’e-5 i Chang’e-6 pokazuje, że na ziarnach księżycowego regolitu zachowały...

Nowy pomiar stałej grawitacyjnej pogłębia jeden z najstarszych problemów fizyki. Wynik znów nie zgadza się z wcześniejszymi eksperymentami. Najnowszy pomiar jednej z absolutnie fundamentalnych liczb w fizyce wprawdzie nie wywraca jeszcze podręczników do góry nogami, ale bezlitośnie obnaża bardzo niewygodną prawdę. Okazuje się bowiem, że stała grawitacyjna, czyli wartość, która dyktuje zasady przyciągania się wszystkich...

Przez dekady pierwsze gwiazdy we Wszechświecie istniały głównie w symulacjach, równaniach i rekonstrukcjach. Teraz astronomowie mają to, co może być najmocniejszym jak dotąd śladem ich istnienia. Dwa nowe preprinty oparte na obserwacjach z teleskopu Jamesa Webba opisują niewielki obiekt nazwany Hebe, znajdujący się tuż obok galaktyki GN-z11, z epoki zaledwie około 430 mln lat po...

To była jedna z najstarszych zagadek w świecie inżynierii. Przez dokładnie sto lat badacze nie potrafili wyjaśnić, skąd bierze się niewyobrażalna wytrzymałość tego popularnego materiału. Aż do teraz. Choć wzmacniana guma od dziesięcioleci dosłownie napędza nasz świat (od opon samochodowych, przez uszczelki, aż po ciężkie maszyny przemysłowe), to sekret jej fenomenalnej wytrzymałości przez lata spędzał...

Zwykły hematyt może okazać się cennym materiałem dla elektroniki nowej generacji. Naukowcy wykazali w nim kluczową własność związaną z altromagnetyzmem. Hematyt, czyli bardzo powszechny tlenek żelaza będący jednym z głównych składników rdzy, może okazać się znacznie cenniejszy, niż moglibyśmy się tego na pierwszy rzut oka spodziewać. Zespół z Oak Ridge National Laboratory potwierdził w nim...

Ten robot nie tylko pełza jak wąż. Potrafi też się toczyć, a algorytmy uczą go, kiedy która metoda jest lepsza. Roboty przypominające węże od dawna kuszą inżynierów, bo są smukłe, elastyczne i potrafią przeciskać się tam, gdzie klasyczny robot na kołach albo człowiek nie ma szans. Właśnie dlatego mogą być szczególnie cenne w akcjach ratunkowych...

Toskania kojarzy się nam przede wszystkim z pięknym krajobrazem i winem, ale pod nią może kryć się system porównywalny rozmiarem do rezerwuarów pod superwulkanami. Zespół badaczy opisał w Communications Earth & Environment rozległy system pod środkową Toskanią, powiązany z regionem geotermalnym Larderello-Travale. Chodzi o objętość liczonych w tysiącach kilometrów sześciennych częściowo stopionych skał, porównywalną z...

Wenus znów zaskakuje. To, co przez dekady traktowano jak tło atmosferyczne, może być jednym z najważniejszych składników klimatu tej planety. Wenus ma w swojej atmosferze warstwę, która pasuje bardziej do kryminału, niż do podręcznika planetologii. Chodzi o tzw. dolną mgiełkę, czyli warstwę drobnych, stałych cząstek zawieszonych między powierzchnią planety a główną warstwą chmur. Sondy opadające...

Może i odkrycie nie dodaje nam prawdziwego czwartego wymiaru, ale daje materiał, którego równania zachowują się tak, jakby elektronika weszła do 4D. Zespół Joe Checkelsky’ego z MIT znalazł sposób na wytwarzanie objętościowych kryształów moiré, czyli materiałów, w których nakładają się na siebie dwa konkurujące porządki sieci krystalicznej. To nakładanie tworzy superstrukturę moiré – większy wzór...

Laser z Osaki nie świeci po prostu mocniej. On porządkuje tysiące wirów światła naraz i robi to na poziomie, który wcześniej był poza naszym zasięgiem. Zespół z Uniwersytetu Osakijskiego pokazał coś, co w świecie fotoniki naprawdę robi wrażenie: wielką, uporządkowaną matrycę 3070 wirów optycznych, czyli specjalnie ukształtowanych skręconych wiązek światła, działającą przy mocy szczytowej 58...

Kwantowy internet przestaje być teorią. Naukowcy chcą zbudować brakujący most, bez którego te potężne maszyny wciąż są odcięte od świata. Nie chodzi oczywiście o to, że zwykły internet zaraz zniknie i jutro wszyscy przejdziemy na coś kwantowego. Chodzi o to, że obok znanej sieci może zacząć rosnąć zupełnie nowa warstwa łączności dla komputerów kwantowych. Właśnie...

Twierdzą, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas trwania pojedynczych impulsów światła kwantowego. Chodzi o pojedyncze strzały, a nie o uśredniony obraz z tysięcy powtórzeń. Zespół z Technionu (Israel Institute of Technology) poinformował, że po raz pierwszy udało się bezpośrednio zmierzyć czas trwania pojedynczych impulsów niezwykłego kwantowego światła nazywanego Bright Squeezed Vacuum (BSV). Klucz...

Naukowcy pokazali memrystor, który pracował stabilnie w 700°C i nie zdradzał oznak swojego limitu. Taka pamięć to brakujące ogniwo dla elektroniki w ekstremach. Zespół z University of Southern California podkreśla, że 700°C nie było magicznie dobraną granicą, tylko po prostu limitem aparatury, którą dysponowali w laboratorium – urządzenie nie wykazało oznak, że właśnie tam zaczyna...

Pod kalderą Kikai w Japonii znów gromadzi się magma. Naukowcy pokazali, jak po wielkiej erupcji odradza się zbiornik zasilający superwulkan. Podmorska kaldera Kikai na południu Japonii od dawna uchodzi za jeden z najgroźniejszych wulkanicznych systemów w regionie. To właśnie ona około 7,3 tys. lat temu odpowiadała za erupcję uznawaną dziś za największą w całym holocenie,...

To ma być jedna z najbardziej zaawansowanych jednostek tego typu w Polsce. Statek dostanie laboratoria, system DP-2 i klasę lodową PC6. Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka poinformował przy podpisaniu decyzji o dofinansowaniu, że znacząca część środków z programu dla uczelni morskich, dokładnie 625 mln zł, trafi do Politechniki Morskiej w Szczecinie na budowę nowej jednostki. Pierwsza...

Zmarzlina nie tylko topnieje. Według nowego badania traci też swoją funkcję naturalnej bariery, która dotąd ograniczała ucieczkę gazów z gruntu. O zmarzlinie najczęściej mówi się tak, jakby problemem było wyłącznie to, że po rozmarznięciu uwięziona w niej materia organiczna zaczyna się rozkładać i emitować dwutlenek węgla oraz metan. Okazuje się, że nawet zanim przejdziemy do...

Pranie bez proszku, bez całego długiego cyklu i bez kilku kolejnych płukań brzmi cudownie, prawda? Właśnie coś takiego pokazali badacze z Chin. Zespół z Southeast University w Nankinie i Jilin University opracował powłokę, która sprawia, że plamy i część drobnoustrojów dużo trudniej przyczepiają się do włókien, więc tkaninę da się oczyścić zwykłą wodą. Sednem pomysłu...

Naukowcy odkryli zestaw sygnałów, który przełącza samicę komara z trybu zwykłego przelotu w tryb krążenia wokół człowieka i przygotowania do lądowania. Najważniejsze jest to, co komar widzi i co wyczuwa w wydychanym przez nas dwutlenku węgla. Dopiero razem działają jak prawdziwy zapalnik ataku. Kiedy podczas letniego wieczoru wokół naszej głowy nagle robi się tłoczno, łatwo...

Nowe badanie sugeruje, że magnetyczny silnik Słońca działa głęboko pod jego powierzchnią. To może zmienić sposób myślenia o cyklach słonecznych i pogodzie kosmicznej. Słońce od dawna zdradzało, że jego 11-letni rytm nie rodzi się wyłącznie na powierzchni, ale długo nie było jasne, jak głęboko trzeba zajrzeć, by znaleźć prawdziwy początek tej historii. Nowe badanie sugeruje,...

Nowy przegląd badań pokazuje, że ekstremofile mogą pomóc w biopaliwach, oczyszczaniu środowiska i astrobiologii. To mikroby stworzone do warunków granicznych. Ekstremofile to organizmy, które nie tylko przeżywają, ale potrafią normalnie funkcjonować w warunkach zabójczych dla większości życia: przy bardzo wysokiej temperaturze, wysokim zasoleniu, skrajnym pH, ogromnym ciśnieniu albo silnym promieniowaniu. Nowy przegląd opublikowany we Frontiers...