Nauka  / Artykuł

Zabytki z całej Polski przenoszą się do Internetu

Narodowy Instytut Dziedzictwa udostępnił interaktywną mapę, prezentującą nieruchome zabytki, pomniki historii oraz miejsca wpisane na listę UNESCO. Ma ona stanowić źródło informacji dla wszystkich zainteresowanych rejestrowymi zabytkami Polski.

Portal funkcjonuje od czerwca ubiegłego roku, lecz jest stale aktualizowany i usprawniany. Na chwilę obecną na mapie zaznaczonych jest blisko 78 tys. miejsc oraz przeszło 7 tys. stanowisk archeologicznych. Znajdują się tam wyłącznie dane o obiektach istniejących w terenie, wpisanych do rejestru.

Więcej niż tylko mapa

Najciekawszą moim zdaniem funkcją portalu Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest możliwość kontekstowego pokazania zabytków na mapie. Możemy obejrzeć ich umiejscowienie zarówno na tle dzisiejszych zabudowań, jak i podmienić "tło", by pokazywało np. fotomapę sprzed 50-ciu lat. Dodatkowo możliwe jest podejrzenie zobrazowań lotniczych, czy numerycznego umiejscowienia terenu.

Arkadiusz Kołodziej, kierownik Działu Dokumentacji i Baz Danych o Zabytkach NID powiedział Państwowej Agencji Prasowej, iż jest to pierwszy projekt na tak dużą skalę, który ma na celu uporządkować strukturę rejestru zabytków w Polsce. Docelowo program ma służyć głównie Wojewódzkim Urzędom Ochrony Zabytków, choć oczywiście może być wykorzystywany przez środowiska akademickie, oraz pasjonatów.

portal mapowy

Jak na tak ambitny projekt, pierwsze wrażenia nie są zbyt zachęcające. Portal działa dość topornie, mapy renderują się bardzo powoli, a wizualnie interfejs zdaje się być zakorzeniony w czasach Windowsa XP. Nie mogę powiedzieć, żebym był zaskoczony - naukowe bazy danych zazwyczaj wyglądem przywołują nostalgiczne wspomnienia o ubiegłym stuleciu - jednak spodziewałem się znacznie więcej po stronie Instytutu, który dostarczył w 2012 roku świetnie działającą aplikację Zabytki w Polsce.

Pomijając jednak bolączki wizualne, Mapy Zabytków są prawdziwą kopalnią informacji. Wystarczy kliknąć w zaznaczony obszar lub konkretny zabytek, aby uzyskać dostęp do szczegółowych danych NID na jego temat. Pod tym względem Mapa nie zawodzi i doskonale spełnia założenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy - INSPIRE (Infrastructure for Spatial Information In Europe). Dyrektywa ta ma na celu gromadzenie i darmowy dostęp do informacji wchodzących w skład rejestru publicznego. Na tym polu dzieło NID-u sprawdza się znakomicie.

portal-mapowy1

Potrzeba więcej inicjatyw dbających o archiwizację i dostęp do dziedzictwa kultury

Katalogowanie i publiczne udostępnianie informacji o uprzednio trudno dostępnych podmiotach jest znakiem naszych czasów, lecz mimo wszystko jest jeszcze w fazie raczkującej. Aby zagwarantować prawdziwą łatwość dostępu do dziedzictwa kultury z poziomu naszych komputerów czy urządzeń mobilnych, potrzeba więcej inicjatyw, na różnych polach.

To już się dzieje - dzięki działaniom Moiseum powstają aplikacje katalogujące dzieła sztuki. Wolnym Lekturom zawdzięczamy darmowy dostęp do literatury, która nie jest już objęta autorskimi prawami majątkowymi. Archiwum Muzyki Wiejskiej dba o to, aby nasz natywny, muzyczny folklor nie został zapomniany w erze cyfryzacji.

portal e-zabytek

Inicjatywy jak te wymienione wyżej to jedynie zalążek tego, w jakim kierunku powinna zmierzać przeprowadzka archiwów do Internetu. Czekam na moment, w którym w dowolnym momencie będę mógł na ekranie mojego komputera w pełni interaktywnie zwiedzić zabytki, których inaczej nie miałbym szansy zobaczyć. Nowe technologie dają nam takie możliwości, konieczne jest tylko ich właściwe wykorzystanie.

To, co dziś kojarzymy z nudnym zwiedzaniem muzeów, dzięki takim technologiom może przekształcić się w fascynującą podróż do dawnego świata. Gorąco kibicuję Narodowemu Instytutowi Dziedzictwa, aby w jak najkrótszym czasie przyciągnął do swoich portali rzesze użytkowników. Potrzeba do tego jednak znacznego odświeżenia warstwy wizualnej i realnych działań marketingowych.

Inaczej zabytki i dziedzictwo kultury nie będą miały najmniejszych szans w starciu z zalewem internetowych memów.

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst