Tego jeszcze w centrum Drogi Mlecznej nikt nie widział. Jak można było to przeoczyć?
W astronomii nic nie jest ani proste, ani oczywiste. Często to, co wydaje się łatwe do zbadania, jest do zbadania trudne, a to, co wydaje się trudne, jest… łatwiejsze. Tak też jest z badaniem centrum naszej własnej galaktyki.
Wystarczy rzucić okiem w komentarze pod dowolnym tekstem popularnonaukowym, aby trafić na komentarz z rodzaju:
Problem jednak w tym, że często właśnie tak jest. Sondy kosmiczne wysłane z Ziemi stworzyły dokładne mapy powierzchni Księżyca i Marsa, ale jak dotąd udało się stworzyć mapy zaledwie 20 proc. dna oceanicznego. Udało nam się wykonać "zdjęcie" supermasywnej czarnej dziury w galaktyce M87, a wciąż nie potrafimy zrobić zdjęcia własnej supermasywnej czarnej dziury leżącej tuż obok (w skali kosmicznej).
Najnowsze zdjęcia centrum Drogi Mlecznej wykonane w zakresie rentgenowskim przedstawiają coś, czego nikt wcześniej nie dostrzegł. Więcej, wciąż nie ma żadnej teorii, która mogłaby to w jakiś prosty sposób wyjaśnić.
Zdjęcia wykonane przez Kosmiczne Obserwatorium Rentgenowskie Chandra przedstawiają długie włókno rentgenowskie nazwane pieszczotliwie G0.17-0.41. Włókno tego typu musi wskazywać na jakieś gwałtowne zdarzenie w przestrzeni międzygwiezdnej.
W centrum galaktyki generalnie nie da się zbyt wiele zobaczyć. Jakby nie patrzeć gdy patrzymy na odległą galaktykę, którą widzimy "od góry", mamy względnie bezpośredni widok na jej strukturę i na jej centrum. Gdy z Ziemi (lub jej okolicy) zanurzonej w dysku galaktycznym patrzymy na centrum Galaktyki, między nami a nim znajdują się miliardy gwiazd i olbrzymie gęste obłoki gazu i pyłu, które skutecznie przesłaniają nam samo centrum. Tutaj - jak to mówi starsze pokolenie „i dobry Boże nie pomoże”. Wróć, miało być "i dobry Hubble nie pomoże".
Z Chandrą jest jednak inaczej. Teleskop ten nie widzi promieniowania widzialnego, ale widzi promieniowanie rentgenowskie, a jemu na szczęście ani pył, ani gaz nie przeszkadzają.
Teleskop ten dostrzegł właśnie parę rentgenowskich gejzerów, które zdają się mieć źródło w bezpośrednim otoczeniu supermasywnej czarnej dziury Sgr A*. Obiekt G0.17-0.41 znajduje się natomiast w pobliżu południowego z tych gejzerów.
Obiekt tego typu może mieć źródło w oddziaływaniach magnetycznych, tzw. rekoneksji magnetycznej. Do zjawiska tego typu dochodzi zazwyczaj gdy w jednym miejscu spotykają się przeciwne linie pola magnetycznego, uwalniając ogromne ilości energii.
Jak na razie nie wiadomo dokładnie, co jest źródłem tego pola magnetycznego, obserwowanego w przestrzeni międzygwiezdnej w centrum Drogi Mlecznej. Badacze jednak są przekonani, że taka odpowiedź z czasem pozwoli nam dużo lepiej poznać nie tylko wyjaśnienie tego zjawiska, ale także ewolucji całej naszej galaktyki.
