Nauka  / Artykuł

Ani lampki, ani kieliszeczka. Okazało się, że absolutnie każda ilość alkoholu w ciąży uderza w rozwój dziecka

Ważna wiadomość dla lekarzy i przyszłych mam. Nawet niewielka ilość alkoholu spożywanego podczas ciąży wiąże się z subtelnymi, ale znaczącymi skutkami behawioralnymi i psychologicznymi u dzieci. Chodzi tu m.in. o wszelkiego rodzaju lęki i depresję.

Do takich wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu w Sydney, którzy sprawdzili skutki przyjmowania niskich dawek alkoholu przez kobiety w ciąży. Ich zdaniem, takie dawki mogą wiązać się z subtelnymi, ale znaczącymi skutkami behawioralnymi i psychologicznymi u dzieci, których mamy nie stroniły od tej przysłowiowej lampki wina do kolacji.

Picie alkoholu nawet w małych ilościach w ciąży szkodzi

Wpływ niskiego poziomu alkoholu we krwi na rozwój dziecka nadal pozostaje stosunkowo nieznany. Od lat specjaliści debatują nad tym, czy istnieje jakiś bezpieczny poziom spożycia tej substancji dla kobiet w ciąży, a jeśli tak, to jaki. Wielu lekarzy skłaniało się nawet do poglądu, że kieliszek wina raz na jakiś czas przecież nikomu nie zaszkodził. Okazuje się, że nie mieli racji.

Uczeni z Uniwersytetu w Sydney przebadali 9719 dzieci w wieku pomiędzy 9 i 10 rokiem życia, szukając różnic psychologicznych, behawioralnych, neuronalnych oraz poznawczych pomiędzy tymi, których matki w ogóle nie przyjmowały alkoholu podczas ciąży, i tymi, których rodzicielki pozwalały sobie na okazjonalne jeden, dwa, góra sześć drinków tygodniowo.

— Nasze badania wykazały, że nawet niewielkie ilości alkoholu spożywane w czasie ciąży mogą mieć znaczący wpływ na rozwój mózgu dziecka. Dotychczasowe badania na temat spożycia alkoholu w ciąży skupiały się na jego intensywnym spożyciu, które może zaszkodzić dziecku. Jednak nasze badanie pokazuje, że jakiekolwiek spożycie alkoholu podczas ciąży, nawet niskie, wiąże się z subtelnymi, ale znaczącymi skutkami behawioralnymi i psychologicznymi u dzieci, w tym lękiem, depresją i słabą uwagą - powiedziała naczelna autorka badania, Briana Lees.

Wyniki badań nie pozostawiają wątpliwości

Spośród wszystkich badanych dzieci 25 proc. było narażonych na dawki alkoholu przed urodzeniem. 60 proc. z tej grupy było narażonych na spożycie alkoholu na niskim poziomie, a 40 procent na większe dawki. Przy czym większe dawki to od trzech drinków jednego wieczora lub co najmniej siedem spożywanych tygodniowo.

Choć ilość nie ma aż tak dużego znaczenia - z badań Lees i jej kolegów wynika bowiem, że dzieci narażone na dowolnie niski poziom alkoholu in utero doświadczały więcej problemów psychologicznych i emocjonalnych - od lęków wszelkiego rodzaju, głęboką depresję aż do problemów behawioralnych takich jak problemy ze skupieniem swojej uwagi czy nadmierną impulsywność.

U dzieci mających styczność z większymi (i częstszymi) dawkami alkoholu in utero zaobserwowano dodatkowo o wiele większe prawdopodobieństwo rozpoznania zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD), które wyniosło aż 25 proc. Do tego takie dzieci cechowały się o wiele częstszymi zachowaniami agresywnymi.

— Ogólnie rzecz biorąc, im bardziej dziecko było narażone na alkohol w okresie życia płodowego, tym poważniejsze były jego skutki. Dzieci doświadczyły negatywnych efektów, nawet jeśli były narażone na niski poziom alkoholu podczas bardzo wczesnej ciąży (około 16 drinków w ciągu pierwszych sześciu do siedmiu tygodni), a potem matka przestała pić. Trudność polega na tym, że wiele kobiet nie wie, że są w ciąży na tak wczesnym etapie - dodaje Lees.

Badacze doradzają… ostrożność

Większość kobiet, których dzieci poddano badaniu, nie jest bynajmniej alkoholiczkami, które nie były w stanie przetrwać 9 miesięcy bez okazjonalnego drinka. Bardzo wiele spośród nich to taka klasyczna historia pt. piłam na samym początku, dopóki nie dowiedziałam się, że jestem w ciąży.

Niemniej jednak te kilka tygodni beztroski u matek okazało się mieć wpływ na rozwój ich dzieci. Pojawia się więc pytanie - co zrobić z tą wiedzą? Czy przed spotkaniem, na którym jest szansa na pojawienie się lampki wina, kobiety powinny korzystać z testu ciążowego? Na czas starania się o dziecko zrezygnować z picia jakiegokolwiek alkoholu? Na to pytanie naukowcy już nie odpowiedzieli.

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst