Kosmos  / News

Odkryto chłodnego neptuna i dwie planety potencjalnie sprzyjające życiu. Są podobne do Ziemi

Jeden chłodny neptun i dwie potencjalnie sprzyjające życiu planety znajdują się wśród pięciu nowo odkrytych egzoplanet krążących wokół pobliskich czerwonych karłów - informuje zespół naukowców z Carnegie w periodyku Astrophysical Journal Supplement Series.

Dwie potencjalnie sprzyjające życiu planety krążą wokół gwiazd GJ180 oraz GJ229A, które z kolei są jednymi z najbliższych nam gwiazd, dzięki czemu stanowią one doskonały cel dalszych badań za pomocą obserwatoriów kosmicznych i naziemnych następnej generacji. Masa każdej z tych planet to ok. 7,5 masy Ziemi. Okrążają one swoje gwiazdy w czasie odpowiednio 106 i 122 dni.

Wizja artystyczna przedstawiająca GJ180d, najbliższą nam superziemię niezwiązaną pływowo ze swoją gwiazdą. Źródło: Robin Dienel/Carnegie Institution for Science

Planeta o masie Neptuna - odkryta w pobliżu gwiazdy GJ433 w odległości, w której woda na powierzchni jest zamarznięta - prawdopodobnie jest pierwszą planetą tego typu, którą realistycznie będziemy w stanie zaobserwować w przyszłości metodami bezpośrednimi.

GJ433d jest najbliższą, największą i najzimniejszą planetą podobną do Neptuna, jaką dotąd udało się odkryć - mówi Fabo Feng z Carnegie Institution for Science, jeden z autorów opracowania.

Nowo odkryte planety udało się zidentyfikować przy użyciu metody prędkości radialnych, która wykorzystuje fakt, że nie tylko grawitacja gwiazdy działa na krążące wokół niej planety, ale także grawitacja planet wpływa na okrążaną gwiazdę. Dzięki temu obecność planety wywołuje niewielkie wahania w ruchu gwiazdy, które można wykryć za pomocą zaawansowanych instrumentów obserwacyjnych. Z uwagi na niską masę, czerwone karły najlepiej nadają się do odkrywania krążących wokół nich planet o masie Ziemi, bowiem wywoływane przez nie wahania są stosunkowo silne.

Chłodniejsze i mniejsze od Słońca czerwone karły są najczęściej występującymi gwiazdami w Drodze Mlecznej i to właśnie wokół nich krąży najwięcej planet skalistych o rozmiarach Ziemi. Co więcej w porównaniu do innych typów gwiazd, czerwone karły posiadają planety charakteryzujące się temperaturami pozwalającymi na występowanie wody na powierzchni w stanie ciekłym na znacznie bliższych orbitach, niż ma to miejsce w przypadku innych gwiazd.

Wizja artystyczna przedstawiająca powierzchnię GJ229Ac.
Wizja artystyczna przedstawiająca powierzchnię planety GJ229Ac, najbliższej superziemi, która krąży wokół gwiazdy związanej grawitacyjnie z pobliskim brązowym karłem. Źródło: Robin Dienel/Carnegie Institution for Science

Wiele planet krążących wokół czerwonych karłów w tzw. ekosferze zawsze zwrócone jest tą samą stroną do gwiazdy, tzn. okres ich rotacji wokół własnej osi równy jest okresowi obiegu wokół gwiazdy (tak samo jak w przypadku Księżyca). Skutkiem jest to, że większość tych planet charakteryzuje się bardzo zimną nocną stroną wiecznie odwróconą od gwiazdy i bardzo gorącą, dzienną zwróconą w jej stronę - a to nie sprzyja powstaniu i utrzymaniu życia - tłumaczy Feng. GJ180d jest jak dotąd najbliższą nam superziemią, która nie jest pływowo związana ze swoją gwiazdą, a więc każde miejsce na jej powierzchni doświadcza zarówno dnia, jak i nocy - dodaje.

Druga potencjalnie sprzyjająca życiu planeta - GJ229Ac to najbliższa nam superziemia w ekosferze gwiazdy posiadającej  za towarzysza brązowego karła. Brązowy karzeł, to obiekt zbyt mały, aby mógł utrzymać w swoim jądrze proces fuzji wodoru, tzw. nieudana gwiazda. Jak dotąd nie wiadomo, czy brązowe karły mogą posiadać własne egzoplanety, jednak układ podwójny GJ229 idealnie nadaje się do poszukiwania informacji o tym, jak powstają i ewoluują egzoplanety w układach gwiazda-brązowy karzeł.

Najnowsze odkryte planety prawdopodobnie będzie można bezpośrednio zaobserwować za pomocą teleskopów kolejnej generacji.

Z czasem chcemy stworzyć mapę wszystkich planet krążących wokół najbliższych nam gwiazd, ze szczególnym naciskiem na te planety, na których może istnieć życie - podsumowuje Jeff Crane, współautor opracowania z Carnegie Institution for Science.

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst