1. SPIDER'S WEB
  2. Kosmos
  3. Nauka

Nad Wenus unosi się Wielka Ciemna Chmura. Zajmuje 30 proc. średnicy planety i ma 30 lat

Od trzydziestu lat nad powierzchnią Wenus unosi się Wielka Ciemna Chmura

Do niedawna atmosfera Wenus była tylko nieprzeniknioną jednorodną, gęstą otoczką skrywającą pod swoim welonem rozpaloną powierzchnię planety. Teraz, dzięki uratowanej japońskiej sondzie Akatsuki astronomowie odkryli w niej niesamowitą Wielką Ciemną Chmurę.

Wielka Ciemna Chmura - tak astronomowie między sobą mówią o rozległej strukturze odkrytej w atmosferze Wenus dzięki danym zebranym przez japońską sondę Akatsuki, która krąży wokół Wenus od 2015 r. Cała struktura stanowi pas o szerokości 1/3 średnicy planety i znajduje się w okolicach równika.

Wielka Ciemna Chmura na Wenus. Źródło: JAXA

Odkrycie chmury było na tyle zaskakujące, że astronomowie postanowili przejrzeć archiwalne dane obserwacyjne, aby sprawdzić, czy już wcześniej w podczerwieni była widoczna chmura na Wenus.

Wielka Ciemna Chmura nad Wenus

Okazało się, że chmura pojawia się w danych zbieranych na przestrzeni ostatnich trzech dekad. I to właśnie jest w niej bardzo zaskakujące. Atmosfery planetarne zazwyczaj bezustannie się mieszają. Dostrzeżenie struktury, która jest obecna w atmosferze przez kilkadziesiąt lat, automatycznie wzbudza zainteresowanie. Obserwacje wskazują, że cała struktura okrąża planetę nieco szybciej niż cała reszta atmosfery: w ciągu pięciu dni zamiast ośmiu.

Astronomowie postanowili nieco dokładniej przyjrzeć się Wielkiej Ciemnej Chmurze. Problem jednak w tym, że sonda Akatsuki nie ma swoim pokładzie spektrometru, który tutaj by się przydał.

Z tego też powodu astronomowie skupili się na danych zebranych przez europejską sondę Venus Express, która krążyła wokół Wenus od 2006 do 2014 r. W przeciwieństwie do Akatsuki sonda Venus Express posiadała na pokładzie spektrometr. Wstępna analiza wskazuje, że na granicy chmury zmienia się proporcja kwasu siarkowego i pary wodnej w atmosferze.

Astronomowie podejrzewają, że obecność chmury ma związek z tzw. falą Kelvina, o której istnieniu w wenusjańskiej atmosferze (aczkolwiek nieco wyżej) wiadomo już od jakiegoś czasu.

Zbadanie zależności między tymi strukturami może także powiedzieć nam wiele o atmosferze ziemskiej. Fale Kelvina występują także na naszej planecie i mają one związek z prądami El Nino oraz La Nina. Na Ziemi takie fale jednak jest dużo trudniej dostrzec ze względu na dużo intensywniejsze lokalne ruchy atmosfery.