Niemcy budują kosmiczną armię. Chcą uniezależnić Europę od USA
Nadszedł czas na uniezależnienie i budowę wspólnych struktur bezpieczeństwa w kosmosie. Niemiecki rząd proponuje powstanie wielonarodowej akademii szkoleniowej dla europejskiej armii.
Europa ma wreszcie przestać być tylko użytkownikiem cudzej infrastruktury. Ma zacząć budować własny system: łączność wojskową, rozpoznanie, szkolenie i dowodzenie w przestrzeni kosmicznej. Nie dodatki do cudzych satelitów, nie gościnne miejsca przy cudzym stole, tylko własna architektura, nad którą panuje się od podstaw.
Minister obrony Boris Pistorius wykorzystał spotkanie z szefami resortów obrony Austrii, Szwajcarii i Luksemburga do pokazania, że Niemcy nie chcą działać samotnie. Format DACH+L ma być politycznym i wojskowym sygnałem, że kraje z centrum Europy szukają wspólnego języka w jednej z najbardziej wrażliwych domen nowoczesnego bezpieczeństwa.
Plan obejmuje rozwijanie European Space Component Command, czyli europejskiego komponentu dowodzenia kosmicznego, oraz Weltraumakademie – wielonarodowej akademii szkolącej kadry do działań w kosmosie. To nie brzmi jak pojedynczy zakup sprzętu. To próba budowy instytucji, procedur i ludzi, którzy będą potrafili korzystać z przestrzeni kosmicznej w warunkach konfliktu.
35 mld euro na wojskowy kosmos
Niemiecki program wojskowych inwestycji kosmicznych ma mieć wartość ok. 35 mld euro. To pieniądze na obszary, które jeszcze niedawno kojarzyły się głównie z największymi mocarstwami: szyfrowane konstelacje satelitów na niskiej orbicie, wojskowe zdolności wynoszenia ładunków, rozpoznanie orbitalne, obserwację, ochronę infrastruktury i rozbudowę dowództwa kosmicznego Bundeswehry.
Niemcy widzą na ten moment jeden słaby punkt Europy. Chodzi przede wszystkim o zbyt dużą zależność od technologii spoza kontynentu, szczególnie tej amerykańskiej. Nie chodzi przy tym o natychmiastowe zerwanie z USA, bo to byłoby po prostu nierealne i szkodliwe dla NATO. Chodzi raczej o ograniczenie strategicznej zależności w sytuacji, gdy amerykańskie gwarancje, priorytety i dostępność technologii przestały być traktowane w Europie jako coś oczywistego.
Kosmos już dawno stał się polem walki
Wojskowy kosmos to dziś kilka warstw naraz, a każda z nich jest na swój sposób niezbędna. Pierwsza to łączność: armia potrzebuje przede wszystkim odpornych, szyfrowanych kanałów, które nie padną, gdy przeciwnik zacznie zagłuszać sieci naziemne. Druga to rozpoznanie – satelity optyczne, radarowe i elektroniczne, które widzą ruchy wojsk, okrętów, samolotów i infrastruktury, niezależnie od pogody i pory dnia. Trzecia warstwa jest mniej widowiskowa, ale bez niej wszystko zaczyna się sypać. Chodzi o pozycjonowanie i synchronizacja czasu. Bez tego nowoczesne systemy uzbrojenia tracą precyzję, a sama logistyka jest zbyt chaotyczna, żeby mogła działać poprawnie.
Właśnie dlatego Niemcy mówią nie tylko o nowych satelitach, lecz także o dowództwie i szkoleniu. Sama konstelacja nie wystarczy. Trzeba mieć ludzi, którzy rozumieją, jak zarządzać orbitą, jak integrować dane z wojskiem na ziemi, jak reagować na zakłócenia i jak prowadzić operacje w domenie, w której czas reakcji bywa liczony w minutach.
Austria, Szwajcaria i Luksemburg już teraz wchodzą do gry
Wokół niemieckiego planu już teraz pojawiają się partnerzy, którzy nie są klasycznymi kosmicznymi mocarstwami wojskowymi. Austria zapowiada własne satelity wojskowe, w tym BEACONSAT, czyli system związany z wykrywaniem zakłóceń sygnałów nawigacyjnych. Ponadto jakiś czas temu został zapowiedziany realizowany wraz z Holandią projekt LEO2VLEO. Pierwszy austriacki satelita wojskowy ma polecieć na orbitę w 2027 r.
Luksemburg natomiast wnosi w całość doświadczenie w satelitarnej łączności i obserwacji Ziemi. To małe państwo, ale od lat ma silną pozycję w komercyjnym sektorze kosmicznym, szczególnie w obszarze SATCOM. W europejskim projekcie wojskowym taka nisza może być niezwykle cenna.
Szwajcaria natomiast zwraca uwagę na przemysł oraz na potrzebę wspólnej europejskiej odpowiedzi. Jej udział jest politycznie interesujący, bo podobnie jak Austria pozostaje państwem neutralnym, ale po wojnie na Ukrainie wyraźniej szuka sposobów głębszej współpracy z europejskimi strukturami bezpieczeństwa. To już było widać przy dołączeniu Austrii i Szwajcarii do niemieckiej inicjatywy European Sky Shield.
Na razie jest w tym więcej polityki, niż konkretów
Spotkanie w formacie DACH+L nie stworzyło oczywiście z dnia na dzień europejskiego dowództwa kosmicznego. Na ten moment mamy deklaracje współpracy, ogólny kierunek, pierwsze rozmowy o szkoleniu, satelitach, cyberbezpieczeństwie i tym, kto za co będzie odpowiadał.
W projektach wojskowych właśnie taki polityczny start jest tak naprawdę fundamentem. Najpierw trzeba ustalić, kto w ogóle chce współpracować, kto wnosi jakie zasoby, kto szkoli ludzi, kto dostarcza dane z satelitów, kto je buduje i przede wszystkim kto dowodzi, gdy sytuacja przestaje być ćwiczeniem. Dopiero potem pojawiają się umowy wykonawcze, budżety, zakupy i wspólne procedury.
Przeczytaj także:
Tak naprawdę największym wyzwaniem będzie sama koordynacja. Europa ma świetne firmy kosmiczne, agencje, wojsko, uczelnie i operatorów. Ma jednak problem z fragmentacją. Jeśli każdy kraj będzie budował własny mały system, efekt będzie mniejszy, niż suma wydatków. Jeśli Niemcom uda się stworzyć wspólną architekturę, mogą rzeczywiście przesunąć Europę bliżej samodzielności.
