Wojna o niebo. Ta rakieta nie musi trafić, żeby zabić
Kontrakt za 441 mln dolarów, fundusze specjalne, zero elastyczności w harmonogramie. Tak Pentagon uzupełnia zapasy obrony powietrznej w trakcie operacji na Bliskim Wschodzie.
Departament Wojny USA podpisał właśnie z Raytheonem modyfikację kontraktu o wartości 441,6 mln dol. na produkcję rakiet przechwytujących Patriot GEM-T. Cała kwota została przelana z funduszy specjalnych, poza normalnym cyklem budżetowym. Termin realizacji: 5 miesięcy, do końca września. Żadnej elastyczności, żadnych etapów, żadnego marginesu. To nie jest standardowe zamówienie wojskowe. To pilne uzupełnianie zapasów w trakcie trwającej operacji Epic Fury – w warunkach, w których tempo zużywania rakiet wyprzedza tempo ich produkcji.
Rakieta, która nie musi trafić, żeby zabić
System Patriot to najbardziej rozpowszechniona zachodnia platforma obrony powietrznej i przeciwrakietowej, wykorzystywana przez 19 państw, sprawdzona w boju od Operacji Pustynna Burza w 1991 r. po trwającą wojnę na Ukrainie. Ale Patriot to nie jeden typ rakiety – to cała rodzina pocisków przechwytujących, z których każdy jest zaprojektowany do innego zadania.
PAC-3 i jego nowsza wersja PAC-3 MSE to pociski typu hit-to-kill. Lecą w cel i niszczą go bezpośrednią kolizją kinetyczną, bez głowicy bojowej. Są przeznaczone przede wszystkim do zwalczania balistycznych pocisków rakietowych, w tym broni masowego rażenia, gdzie konieczne jest fizyczne zniszczenie głowicy bojowej, a nie tylko uszkodzenie nośnika. Są precyzyjne, skuteczne i drogie. Każdy PAC-3 MSE kosztuje około 5,5 mln dol.
GEM-T (Guidance Enhanced Missile – Tactical) to natomiast zmodernizowana wersja starszej rakiety PAC-2, wyposażona w udoskonalony system naprowadzania i ulepszoną głowicę odłamkowo-burzącą ze zbliżeniowym zapalnikiem. GEM-T nie musi trafić w cel bezpośrednio. Wystarczy, że zbliży się na wystarczającą odległość i zdetonuje swoją głowicę, rozsiewając chmurę odłamków, która niszczy lub uszkadza cel. To czyni ją skuteczną przeciwko szerszemu spektrum zagrożeń: pociskom manewrującym, dronom, samolotom i taktycznym pociskom balistycznym.
Właśnie ta elastyczność sprawia, że GEM-T jest rakietą, którą baterie Patriot zużywają najszybciej. Pociski manewrujące, drony, zagrożenia aerodynamiczne to kategorie celów, z którymi siły obrony powietrznej mierzą się najczęściej i w największych ilościach. GEM-T pozwala angażować te zagrożenia skutecznie, rezerwując ograniczone zapasy PAC-3 na najgroźniejsze cele balistyczne. Ale ta ekonomia działa tylko wtedy, gdy GEM-T jest w magazynie. A tempo zużycia w ramach operacji Epic Fury najwyraźniej to magazyn opróżnia szybciej, niż zakładano.
441 mln dolarów w jeden dzień
Standardowe zamówienia Pentagonu na złożone pociski kierowane rozkładają się na kilka lat budżetowych. Finansowanie jest uwalniane etapami, powiązane z kamieniami milowymi produkcji, a harmonogramy dostaw obejmują kwartały lub lata. To normalna procedura dla złożonej broni produkowanej w małych seriach.
W przypadku nowego kontraktu, 441,6 mln dolarów zostało zobligowanych w całości w dniu podpisania – nie w ratach, nie w transzach, lecz jedną kwotą. Pieniądze pochodzą z funduszy specjalnych roku budżetowego 2026. Oznacza to, że Kongres wydzielił je poza normalnym cyklem budżetowym, bo tempo wydarzeń nie pozwalało czekać na standardowy proces. Termin realizacji to ostatni dzień roku budżetowego.
To zamówienie podyktowane jest zatem pilną potrzebą operacyjną, prawdopodobnie wynikającą z tempa zużywania przechwytywaczy w ramach trwających operacji i koniecznością uzupełnienia zapasów rozmieszczonych na pierwszej linii – tam, gdzie baterie Patriot pracują najintensywniej.
Fabryka w Chambersburgu, fabryka w Schrobenhausen i wyścig z czasem
Produkcja GEM-T z kontraktu za 441 mln dol. odbędzie się w zakładach Raytheon w Chambersburgu w Pensylwanii, czyli w centralnym węźle w sieci produkcji rakiet firmy, odpowiedzialnym za finalny montaż i integrację systemów. To ten sam zakład, który produkuje GEM-T na potrzeby amerykańskiej armii i na eksport w ramach Foreign Military Sales.
Zobacz także:
Równolegle Raytheon uruchamia nową linię produkcyjną GEM-T w Schrobenhausen w Bawarii, w zakładzie COMLOG. To pierwsza europejska fabryka produkująca pociski Patriot i jej uruchomienie jest bezpośrednią odpowiedzią na problem, który od miesięcy narasta: globalne zapotrzebowanie na przechwytywacze Patriot rośnie szybciej niż zdolność jednej fabryki do ich wytworzenia.
