PKP ruszyło z wielką operacją na torach. Odczujesz różnicę
Polskie tory przechodzą wielką operację techniczną, której pasażerowie zwykle nie widzą, ale często słyszą jej efekty. Szlifowanie i frezowanie szyn ma zmniejszyć hałas, poprawić płynność jazdy i ograniczyć zużycie infrastruktury na najważniejszych liniach kolejowych w kraju.
Szyna w czasie eksploatacji nie zużywa się idealnie równo. Pod wpływem tysięcy przejazdów, nacisku kół, hamowania, przyspieszania i drgań na jej powierzchni pojawiają się nierówności, mikropęknięcia oraz falistość. To ostatnie zjawisko oznacza regularne, drobne pofałdowanie powierzchni, które potrafi wyraźnie zwiększyć hałas przejeżdżających pociągów. Właśnie by go ograniczyć PKP PLK zabrało się za ich szlifowanie.
Skala jest naprawdę ogromna
Na torach w całej Polsce pojawiają się specjalistyczne maszyny, które przywracają właściwy kształt główki szyny. To jej górna część, po której bezpośrednio toczy się koło pociągu. Jeżeli jej profil odbiega od założeń, pogarsza się kontakt koło-szyna, rosną drgania, a zużycie dotyka jednocześnie toru i taboru.
Szlifowanie usuwa drobniejsze nierówności i wygładza powierzchnię. Frezowanie działa głębiej, bo polega na precyzyjnym skrawaniu warstwy metalu. Obie metody służą temu samemu celowi: tor ma odzyskać właściwy kształt, a pociąg ma jechać po nim stabilniej.
To nie są prace prowadzone na bocznych, mało istotnych odcinkach. Maszyny pracowały i pracują na ważnych liniach dla ruchu pasażerskiego oraz towarowego. W ostatnich latach objęto nimi m.in. trasę Warszawa Zachodnia - Kunowice, linię Warszawa Wschodnia - Gdańsk Główny oraz odcinki linii Chorzów Batory - Tczew. W tegorocznym planie są m.in. linia Poznań Wschód - Skandawa, trasa Łódź Kaliska - Tuplice oraz kolejowa Zakopianka.
Ma być ciszej, płynniej i bezpieczniej
Efekt reprofilacji najłatwiej skojarzyć z hałasem. Gdy koło trafia na nierówności, pojawiają się wibracje i charakterystyczny metaliczny dźwięk. Im bardziej zużyta powierzchnia, tym większa szansa, że przejazd pociągu będzie głośniejszy zarówno dla pasażerów, jak i mieszkańców okolicznych zabudowań.
Cisza to jednak zaledwie część korzyści przeprowadzenia takiej operacji. Poprawny profil szyny poprawia stabilność kontaktu z kołem, a to ma znaczenie przede wszystkim dla bezpieczeństwa. Mniejsze drgania i lepszy kontakt ograniczają ryzyko pogłębiania się uszkodzeń. Zmniejsza się także zużycie kół, a sama szyna może dłużej pracować bez kosztownej wymiany.
To właśnie dlatego reprofilacja jest działaniem profilaktycznym, a nie interwencją dopiero wtedy, gdy tor jest w złym stanie. Nowoczesne utrzymanie infrastruktury polega na tym, by usuwać wady wcześniej, zanim przerodzą się w poważniejszy problem dla ruchu kolejowego.
Szczególnie wymagające są rozjazdy
Osobną kategorią są w tym wszystkim rozjazdy, czyli elementy toru pozwalające pociągom zmieniać kierunek jazdy. To jedne z najbardziej obciążonych i skomplikowanych części infrastruktury kolejowej. Mają więcej elementów ruchomych, bardziej złożoną geometrię i są narażone na intensywne zużycie.
Przeczytaj także:
W 2026 r. prace obejmą ich ponad 700. W inżynierii torowej rozjazd uznaje się za serce układu torowego – jest najbardziej skomplikowany, najdroższy i najbardziej podatny na usterki. Regularne serwisowanie tych elementów bezpośrednio przekłada się na komfort jazdy, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo. Gdy rozjazd pracuje w poprawny sposób, to spada ryzyko wykolejenia czy awarii składu.
