badania naukowe

Światło skrywało zaskakującą właściwość. Fizycy pokazali, jak wykorzystać geometrię wiązki do sterowania polaryzacją i przesyłania informacji. Światło nie potrzebuje specjalnych materiałów ani dodatkowych soczewek, żeby podczas swojej podróży zacząć wykazywać niezwykłe właściwości. Fizycy odkryli, że odpowiednio przygotowana wiązka może samodzielnie wytworzyć obszary o przeciwnych kierunkach spinu. Wystarczy sposób, w jaki została ukształtowana na początku. Odkrycie...

Dolna atmosfera się ogrzewa, a stratosfera ochładza. To jeden z najmocniejszych dowodów na wpływ człowieka na globalne ocieplenie. Ziemia coraz bardziej się nagrzewa, ale skąd wiadomo, że odpowiada za to człowiek, a nie Słońce albo naturalne wahania klimatu? Naukowcy potrafią to rozpoznać po charakterystycznych zmianach zachodzących jednocześnie w atmosferze i oceanach. Nazywają je klimatycznymi odciskami...

Rentgen potrafi pokazać nie tylko wnętrze przedmiotu, lecz także rozmieszczenie pierwiastków. Opracowana właśnie metoda znacznie przyspiesza takie badania. Zwykłe prześwietlenie pokazuje to, co znajduje się wewnątrz przedmiotu. Naukowcy opracowali jednak metodę, która pozwala zobaczyć, gdzie dokładnie rozmieszczone są poszczególne pierwiastki. Powstaje trójwymiarowa mapa składu materiału, a do jej wykonania potrzeba nawet 43 razy mniej pomiarów...

Dron MonoRace pokonał byłych mistrzów świata w wyścigach. Wystarczyła mu jedna kamera, AI i czujnik ruchu. Osiągnął prawie 100 km/h. Dron sterowany przez sztuczną inteligencję rozpędził się do niemal 100 km/h i pokonał trzech byłych mistrzów świata w wyścigach. Nie korzystał przy tym z GPS-u ani z żadnego zewnętrznego systemu śledzenia pozycji. Wystarczyła mu pojedyncza...

Agenci AI samodzielnie stworzyli język, którego nikt ich nie nauczył. Przetestowali go na 37 zbiorach danych i.. wyniki naprawdę zaskakują. Sztuczna inteligencja zaczęła tworzyć własne słowa, nadawać im znaczenie i porozumiewać się w języku, którego nie nauczył jej żaden człowiek. Naukowcy z Belgii sprawdzili, jak takie systemy powstają bez gotowego słownika i centralnego nadzoru. Rezultaty...

Nowy polski czujnik działa jak sztuczna synapsa. Reaguje na błyski trwające 100 mikrosekund i może pomóc w budowie kamer przyszłości. Zwykła kamera rejestruje światło, a później przekazuje informacje do elektroniki, która analizuje obraz. Polscy fizycy stworzyli czujnik działający inaczej, bo potrafi zachować ślad wcześniejszego błysku i wykorzystać go podczas kolejnego pomiaru. Co ciekawe, nie potrzebuje...

Powstała polska wersja testu bezsenności SCI. Ocenia zasypianie, nocne pobudki i samopoczucie w ciągu dnia. Sprawdź, jak działa. Nie możesz zasnąć, budzisz się w środku nocy, a rano czujesz się tak, jakby odpoczynku w ogóle nie było? Polscy naukowcy sprawdzili narzędzie, które pozwala uporządkować takie problemy za pomocą zaledwie 8 pytań. W badaniu uczestniczyły 1282...

Laser o długości fali 266 nm pozwolił selektywnie modyfikować defekty diamentu. To naprawdę ważny krok dla technologii kwantowych. Laser ultrafioletowy zmienił strukturę defektów ukrytych wewnątrz diamentu, ale pozostawił praktycznie nienaruszone inne, niezwykle cenne struktury. Naukowcy pokazali, że można modyfikować wybrane niedoskonałości kryształu bez jednoczesnego zmieniania wszystkich pozostałych. To ważna wiadomość dla twórców komputerów i czujników...

Model AI wykorzystujący technikę znaną z generatorów obrazów przewiduje godzinowe przepływy rzek i może wcześniej ostrzegać przed gwałtownymi powodziami. Klasyczne modele hydrologiczne dobrze radzą sobie z pokazywaniem ogólnych zmian przepływu w rzekach, ale gwałtowne powodzie są wyjątkowo niewdzięcznym przeciwnikiem. Po intensywnych opadach ilość wody w korycie może wzrosnąć bardzo szybko, osiągnąć maksimum, a następnie równie...

Opona przyszłości ma nie tylko wymienny bieżnik. Czujniki mogą mierzyć przyczepność i ostrzegać samochód przed lodem lub aquaplaningiem. Zużyty bieżnik nie musi już oznaczać końca całej opony. I nie, nie mówię tu o bieżnikowaniu. Hiszpańscy inżynierowie opracowali konstrukcję, w której zewnętrzną warstwę można po prostu odłączyć od reszty i zastąpić nową. Pomysł jest niby prosty,...

Nowy tusz reaguje na UV i światło widzialne. Laser może zmieniać kolory tatuażu bez ponownego używania igły. Wyobraź sobie tatuaż, który rano jest niebieski, wieczorem czerwony, a następnego dnia prawie niewidoczny. Bez usuwania pigmentu, ponownego tatuowania i kolejnych godzin spędzonych pod igłą. Naukowcy stworzyli tusz, którego wygląd można zmieniać za pomocą światła. Technologia PhotoTat wykorzystuje...

Przebadali 1222 osoby. Już 10 minut korzystania z AI obniżało skuteczność i wytrwałość podczas samodzielnego rozwiązywania zadań. Wystarczy około 10 minut korzystania z ChataGPT, żeby po jego wyłączeniu trudniej było samodzielnie rozwiązywać zadania. Naukowcy sprawdzili to w eksperymentach obejmujących 1222 osoby. Wyniki pokazały nie tylko spadek skuteczności, lecz także większą skłonność do poddawania się. Najbardziej...

Księżycowy pył może stać się składnikiem materiału do drukarek 3D. Można połączyć go bez problemu z tworzywem używanym wielokrotnie. Tak będziemy budować na przyszłych bazach. Na Księżycu nie ma oczywiście sklepu z częściami zamiennymi, a wysyłanie każdego kilograma materiału z Ziemi kosztuje dosłownie fortunę. Rozwiązaniem może być potraktowanie księżycowego pyłu jak surowca i połączenie go...

Ponad miliard woltów ukrytych w chmurze. Nie mogli użyć zwykłego miernika, więc po prostu wykorzystali cząstki spadające z kosmosu. Nie da się po prostu podłączyć woltomierza do dwóch końców chmury burzowej. Balony i samoloty mogą zmierzyć pole elektryczne w konkretnym miejscu, ale burza ma dziesiątki albo nawet niekiedy setki kilometrów kwadratowych i cały czas się...

Zamiast atakować receptor od zewnątrz, zaprojektowali białko, które wciska się obok niego w samą błonę komórkową. To może naprawdę sporo namieszać. Receptor TLR4 wystaje po obu stronach błony komórkowej, ale naukowcy przez lata skupiali się głównie właśnie na tych wystających fragmentach. Zespół ze Scripps Research zaprojektował małe białko, które wsuwa się w tłuszczową błonę i...

Naukowcy porównali ludzi, mózg makaka i modele AI. Sztuczny wzrok zdecydowanie nie korzysta z informacji tak jak biologiczny. Najpierw przez chwilę patrzysz na ruch w jednym kierunku, zaraz potem nieruchomy obiekt wydaje się lekko przesunięty w przeciwną stronę, choć na ekranie nic się nie zmieniło. To stare i bardzo proste złudzenie wzrokowe. Naukowcy z York...

Zamiast montować setki czujników, można pomalować całe skrzydło. NASA sprawdziła nową wersję tej techniki na dużym ruchomym modelu. Model skrzydła w tunelu aerodynamicznym zaczyna świecić intensywnym różowo-fioletowym światłem. Nie jest to jednak efekt przygotowany wyłącznie dla kamer. NASA dosłownie zamieniła powierzchnię skrzydła w ogromny czujnik ciśnienia. Specjalna farba zmienia jasność w zależności od tego, jak...

Radioteleskopy ALMA wykryły niezwykły alkohol wokół młodej gwiazdy. Odkrycie może wyjaśnić, skąd planety biorą związki organiczne. Około 1000 lat świetlnych od Ziemi, w miejscu, gdzie dopiero rodzą się gwiazdy i przyszłe układy planetarne, astronomowie odkryli niezwykłą odmianę alkoholu. Jej obecność nie jest jednak największą niespodzianką. Problem w tym, że jest jej znacznie więcej, niż dopuszczają...

Właśnie według tego mechanizmu organizują się młode wydmy. Duże skupiska rosną kosztem małych, podobnie jak krople w rozdzielającej się cieczy. Wydmy nie wyrastają przypadkowo. Piasek i porastająca go trawa tworzą system, którego zachowanie można opisać prawami znanymi z fizyki rozdzielających się mieszanin. Duże wydmy przechwytują coraz więcej piasku, małe słabną, a cały krajobraz z czasem...

Jedno zużyte ogniwo nie musi ograniczać całej baterii. Nowy system zmienia połączenia wewnątrz pakietu i korzysta przede wszystkim ze sprawniejszych komórek. Bateria samochodu elektrycznego składa się z setek, a czasem nawet z tysięcy ogniw. Nie starzeją się one jednak identycznie, a słabsze elementy mogą zacząć ograniczać możliwości całego pakietu, mimo że większość nadal pozostaje w...