badania naukowe

Każdy kto grał w grę Zasada Talosa wie o czym mowa. Zasada ta mówi, ze w żyłach choćby najmarniejszego filozofa musi płynąć krew, inteligencja musi wiązać się z życiem. Nowa hipoteza podważa jednak te słowa. Kiedy myślimy o istotach zdolnych do odczuwania, analizowania i posiadania wewnętrznego życia, przed oczami staje nam zazwyczaj człowiek, ewentualnie pies,...

Masz dość płacenia fortuny za prąd, gdy z nieba leje się żar? Naukowcy wzięli pod lupę zielone ściany. To niepozorne rozwiązanie może stać się nowym hitem w walce z upałem, które zdeklasuje klimatyzatory. Klimatyzacja pomaga nam przetrwać upały, ale nie jest rozwiązaniem bez wad. Zużywa dużo energii, obciąża sieć elektryczną i dodatkowo oddaje ciepło do...

Leży na brzegu każdego zlewu i wydaje się najbardziej niewinnym przedmiotem w domu. Zwykła kuchenna gąbka, bo o niej mowa, podczas każdego zmywania po cichu uwalnia do wody tysiące drobinek mikroplastiku. Zanim jednak z obrzydzeniem wyrzucisz swój ulubiony zmywak do kosza, powinieneś wiedzieć jedno. To wcale nie odpadające od niego sztuczne włókna są naszym największym...

Ludzkość nie musi czekać setek lat na demograficzny zwrot. To nie przepowiednia końca świata, ale wyniki mogą i tak szokować. Nowy model matematyczny wskazuje rok 2064 jako potencjalny punkt krytyczny. W skrajnym scenariuszu populacja globalna mogłaby ulec redukcji o połowę. Nie jest to projekcja demograficzna sensu stricto, lecz ostrzeżenie ilustrujące wrażliwość ludzkości na gwałtowne załamanie...

Fizycy po raz pierwszy bezpośrednio zobaczyli transfer momentu pędu między drganiami sieci krystalicznej. Kierunek obrotu nagle po prostu się odwrócił. To niesamowite. Fizycy po raz pierwszy bezpośrednio zobaczyli, jak moment pędu przepływa między drganiami atomów w krysztale. Już samo to byłoby mocnym tematem, ale prawdziwe zaskoczenie przyszło dopiero chwilę później, kiedy okazało się, że w...

Czy właśnie patrzymy na narodziny nowej fizyki? W jednym z najbardziej zaawansowanych akceleratorów świata zarejestrowano sygnał, który przeczy wszystkiemu, co wiemy o oddziaływaniach subatomowych. Przez ponad 60 lat pomiary jednej z właściwości mionu, ciężkiego kuzyna elektronu, nie zgadzały się z tym, co przewidywała teoria. Ta niewielka, ale uporczywa rozbieżność była jedną z najbardziej ekscytujących poszlak...

Okazuje się, że wszystkie obietnice taniej energii z fuzji jądrowej opierały się na błędnych założeniach. Badacze z Zurychu właśnie to udowodnili twardymi danymi. Od dekad fuzja jądrowa funkcjonuje w debacie energetycznej jako technologia przyszłości – czysta, praktycznie nieograniczona, zdolna rozwiązać problemy klimatyczne jednym ruchem. Nowe badanie opublikowane w Nature Energy przez zespół z politechniki ETH...

Zespół odpowiedzialny za trzeci, kluczowy etap modernizacji Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego jest już na miejscu. Na Wyspie Króla Jerzego, ponad 14 tys. km od Polski, trwa inwestycja, która przeniesie naszą naukę na zupełnie nowy poziom. Instytut Biochemii i Biofizyki PAN wkracza w decydującą fazę budowy, a my sprawdzamy, z jak ekstremalnymi wyzwaniami muszą...

Nowe badanie sugeruje, że Mały Obłok Magellana został mocno zniekształcony po przejściu przez dysk większego sąsiada. To zmienia jego znaczenie dla astronomii. Mały Obłok Magellana przez bardzo długi czas uchodził za jednego z najlepiej znanych sąsiadów Drogi Mlecznej. Problem w tym, że właśnie przestał wyglądać jak spokojna, uporządkowana galaktyka, na której można wygodnie ćwiczyć teorie....

Naukowcy pokazali działający prototyp, który po raz pierwszy wykonuje pełny cykl ładowania, magazynowania i oddawania energii elektrycznej w architekturze mikrownękowej baterii kwantowej. Od takiego demonstratora do akumulatora w smartfonie jest jeszcze bardzo daleko, ale kierunek jest jasny. Zespół z CSIRO, RMIT University i University of Melbourne opisał w Light: Science & Applications urządzenie, które autorzy...

Nowe badanie sugeruje, że magnetyczny silnik Słońca działa głęboko pod jego powierzchnią. To może zmienić sposób myślenia o cyklach słonecznych i pogodzie kosmicznej. Słońce od dawna zdradzało, że jego 11-letni rytm nie rodzi się wyłącznie na powierzchni, ale długo nie było jasne, jak głęboko trzeba zajrzeć, by znaleźć prawdziwy początek tej historii. Nowe badanie sugeruje,...

Szkło powinno pękać. Tak podpowiada nam intuicja, doświadczenie i cała historia potłuczonych szklanek, szyb i ekranów smartfonów. A jednak istnieje obiekt, który zachowuje się tak, jakby ktoś postanowił po prostu zakpić z naszej wiedzy o materiałach. Kropla Ruperta wygląda jak drobna łza ze szkła. Grubsza część kropli Ruperta potrafi znieść bardzo silne uderzenie, ale wystarczy...

Klimat niczym z filmu "Coś". Absolutny koniec świata, ekspedycja naukowa i zamrożone w lodzie odkrycie sprzed tysięcy lat. Skojarzenia nasuwają się same i choć w tym przypadku nie chodzi o pozaziemskiego gościa, to informacja, jaka do nas dotarła z Antarktydy jest również ekscytująca. Międzynarodowy zespół badaczy wywiercił najdłuższy w historii rdzeń osadowy spod pokrywy lodowej....

Modny post przerywany miał być przełomem w walce z otyłością. Przegląd badań pokazuje jednak, że cudów nie ma, a kilogramy nie znikają same. Post przerywany stał się jedną z najmodniejszych strategii odchudzania ostatnich lat. Zamiast liczenia każdej kalorii, obiecuje prosty układ oparty na zegarku. W wersji 16/8 przez 16 godz. w ciągu doby nic nie...

Podhale wcale nie jest tak sejsmicznie spokojne, jak myśleliśmy. Naukowcy odczytali w terenie ślady potężnych wstrząsów sprzed tysięcy lat. Kotlina Podhalańska kojarzy się raczej z widokiem na Tatry niż z obrazami walących się domów i pękających dróg. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że ten spokojny sejsmicznie region ma zaskakująco burzliwą przeszłość. Zespół geologów z Uniwersytetu Śląskiego...

Cienkie baterie litowo-siarkowe pozwolą na zwiększenie pojemności akumulatorów bez wzrostu masy i objętości urządzenia. Dzięki zastosowaniu spienionego spoiwa możliwe będzie utrzymanie otwartych mikrokanałów po walcowaniu, co pomoże katodom Li-S kurczyć się bez zamykania przepływu ładunków elektrycznych. Aktualnie twórcy smartfonów prześcigają się w skutecznym wykorzystaniu baterii krzemowo-węglowej, lecz to baterie litowo-siarkowe mogą być przyszłością branży. Ich...

Amerykańska organizacja rządowa wydała zgodę na wprowadzenie na rynek nowoczesnych ultrasonografów, opracowanych przez laureatów konkursu technologicznego Disrupt’s Battlefield w 2023. Firma BioticsAI, zwycięzcy konkursu Disrupt’s Battlefield, uzyskała zgodę FDA (ang. Food and Drug Administration) na wprowadzenia na rynek swojego ultrasonografu do badań prenatalnych opartego na sztucznej inteligencji. Przedsiębiorstwo ogłosiło w poniedziałek, że otrzymało zgodę FDA...

Fizycy pokazali, jak przesuwać ciepło do przodu i do tyłu niczym wiązkę lasera. Nowa symetria w czasie może zmienić elektronikę. Wyobraź sobie, że możesz wcisnąć przewiń i cofnij na pilocie sterującym ciepłem w materiale. Fizycy pokazali właśnie, że da się zaprogramować, gdzie i kiedy energia cieplna ma płynąć – do przodu, do tyłu, a nawet...

Badania na ISS wykazały, że wirusy atakujące bakterie zachowują się inaczej niż na Ziemi. To szansa, ale i potencjalne ryzyko. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna kojarzy się nam głównie z astronautami, eksperymentami fizycznymi i widokiem na Ziemię. Tymczasem równolegle trwa tam inny, mniej widowiskowy spektakl, a mianowicie walka mikroorganizmów o przetrwanie. W zamkniętym, szczelnie izolowanym ekosystemie ISS...

Nowe badanie udowadnia, że narażenie ojca na mikroplastik zwiększa ryzyko chorób dziecka. To nie kończy się na jednym pokoleniu. Przez lata naukowcy dokumentowali obecność mikroplastiku niemal wszędzie: w wodzie, glebie, powietrzu, a nawet w ludzkiej krwi i narządach rozrodczych. Wiele prac sugerowało, że te drobiny, często niewidoczne gołym okiem, mogą uszkadzać komórki, nasilać stany zapalne...