badania naukowe

Księżycowy pył może stać się składnikiem materiału do drukarek 3D. Można połączyć go bez problemu z tworzywem używanym wielokrotnie. Tak będziemy budować na przyszłych bazach. Na Księżycu nie ma oczywiście sklepu z częściami zamiennymi, a wysyłanie każdego kilograma materiału z Ziemi kosztuje dosłownie fortunę. Rozwiązaniem może być potraktowanie księżycowego pyłu jak surowca i połączenie go...

Ponad miliard woltów ukrytych w chmurze. Nie mogli użyć zwykłego miernika, więc po prostu wykorzystali cząstki spadające z kosmosu. Nie da się po prostu podłączyć woltomierza do dwóch końców chmury burzowej. Balony i samoloty mogą zmierzyć pole elektryczne w konkretnym miejscu, ale burza ma dziesiątki albo nawet niekiedy setki kilometrów kwadratowych i cały czas się...

Zamiast atakować receptor od zewnątrz, zaprojektowali białko, które wciska się obok niego w samą błonę komórkową. To może naprawdę sporo namieszać. Receptor TLR4 wystaje po obu stronach błony komórkowej, ale naukowcy przez lata skupiali się głównie właśnie na tych wystających fragmentach. Zespół ze Scripps Research zaprojektował małe białko, które wsuwa się w tłuszczową błonę i...

Naukowcy porównali ludzi, mózg makaka i modele AI. Sztuczny wzrok zdecydowanie nie korzysta z informacji tak jak biologiczny. Najpierw przez chwilę patrzysz na ruch w jednym kierunku, zaraz potem nieruchomy obiekt wydaje się lekko przesunięty w przeciwną stronę, choć na ekranie nic się nie zmieniło. To stare i bardzo proste złudzenie wzrokowe. Naukowcy z York...

Zamiast montować setki czujników, można pomalować całe skrzydło. NASA sprawdziła nową wersję tej techniki na dużym ruchomym modelu. Model skrzydła w tunelu aerodynamicznym zaczyna świecić intensywnym różowo-fioletowym światłem. Nie jest to jednak efekt przygotowany wyłącznie dla kamer. NASA dosłownie zamieniła powierzchnię skrzydła w ogromny czujnik ciśnienia. Specjalna farba zmienia jasność w zależności od tego, jak...

Radioteleskopy ALMA wykryły niezwykły alkohol wokół młodej gwiazdy. Odkrycie może wyjaśnić, skąd planety biorą związki organiczne. Około 1000 lat świetlnych od Ziemi, w miejscu, gdzie dopiero rodzą się gwiazdy i przyszłe układy planetarne, astronomowie odkryli niezwykłą odmianę alkoholu. Jej obecność nie jest jednak największą niespodzianką. Problem w tym, że jest jej znacznie więcej, niż dopuszczają...

Właśnie według tego mechanizmu organizują się młode wydmy. Duże skupiska rosną kosztem małych, podobnie jak krople w rozdzielającej się cieczy. Wydmy nie wyrastają przypadkowo. Piasek i porastająca go trawa tworzą system, którego zachowanie można opisać prawami znanymi z fizyki rozdzielających się mieszanin. Duże wydmy przechwytują coraz więcej piasku, małe słabną, a cały krajobraz z czasem...

Jedno zużyte ogniwo nie musi ograniczać całej baterii. Nowy system zmienia połączenia wewnątrz pakietu i korzysta przede wszystkim ze sprawniejszych komórek. Bateria samochodu elektrycznego składa się z setek, a czasem nawet z tysięcy ogniw. Nie starzeją się one jednak identycznie, a słabsze elementy mogą zacząć ograniczać możliwości całego pakietu, mimo że większość nadal pozostaje w...

Bezprzewodowe zasilanie ma przestać niebawem oznaczać tylko ładowanie baterii. Nowa koncepcja pozwala zmieniać przesłaną energię bezpośrednio w światło, ciepło i ruch. Dzisiejsze bezprzewodowe ładowanie kończy się zazwyczaj na baterii. Naukowcy chcą pójść znacznie dalej i stworzyć sieć, która dostarczy energię urządzeniu w takiej postaci, jakiej w danej chwili potrzebuje. Lampa mogłaby więc dostać światło bez...

W tej grze nie wystarczy liczyć ruchów. Trzeba blefować i zgadywać zamiary rywala. Nowa AI robi to lepiej od najlepszych ludzi. Komputer już od bardzo dawna potrafi ograć człowieka w szachy, ale tam wszystkie figury leżą na stole. W Stratego przeciwnik ukrywa tożsamość swoich pionów, więc dobra gra wymaga nie tylko planowania, lecz także wyciągania...

To tani i modułowy filtr, który zatrzymuje mikroplastik znajdujący się w wodzie. Najlepsza konfiguracja zatrzymała 90 proc. tego rodzaju zanieczyszczeń. Okazuje się, że nie potrzeba skomplikowanej membrany ani gigantycznej instalacji. Naukowcy związani z University of Waterloo w Kanadzie zbudowali filtr złożony z niewielkich dysków wydrukowanych w 3D. Gdy ułożyli ich 20 jeden na drugim, konstrukcja...

Naukowcy znaleźli oś bólu w 25 modelach językowych. Po jej włączeniu większe modele zaczęły wybierać opcję, która usuwała nieprzyjemny stan. Najpierw naukowcy znaleźli w modelach matematyczny wzorzec, który pojawiał się przy opisach bólu. Potem sztucznie go wzmocnili, nie mówiąc modelowi, że cokolwiek zostało zmienione. AI zaczęła generować coraz bardziej przygnębiające odpowiedzi, a kiedy dostała możliwość...

Ogórek zanurzony wcześniej w solance potrafi świecić pod prądem. Spalił ich ponad 100, żeby ustalić, dlaczego tak się dzieje. Ogórek trafia między dwie elektrody, płynie prąd, po chwili pojawia się para, syk i intensywne pomarańczowe światło. Dokładny mechanizm świecenia nie jest tak oczywisty, jak mogłoby się wydawać. Joshua Méndez Harper z Portland State University postanowił...

Te same skrzydła hamują upadek robota, a po wodowaniu stają się żaglami. ALBATROSS sprawdzono podczas zrzutów ze 150 m. Najpierw można wyrzucić go z lecącego drona. Nie otworzy spadochronu i nie uruchomi silników, tylko zacznie wirować jak opadające z drzewa nasiono klonu. Po zetknięciu z wodą sam wróci do właściwej pozycji. A potem elementy, które...

Chatbot potrafi szybko odpowiedzieć na pytanie, ale może pokazać tylko fragment dostępnej wiedzy. Badanie 27 modeli ujawniło wyraźną różnicę. Chatbot daje jedną przejrzystą odpowiedź, Google wyrzuca przed nami stos linków. Wygodniejsza jest oczywiście pierwsza opcja, ale właśnie w tym może kryć się ogromny problem. Kiedy 27 modeli AI pytano na setki różnych sposobów o te...

Mikroskop miał tylko pokazywać przebieg reakcji. Okazało się, że elektrony i promieniowanie rentgenowskie kierują je w dwie różne strony. Mieli obserwować tę samą reakcję chemiczną na dwa różne sposoby. Zamiast tego dostali dwa różne wyniki. Gdy do próbki zaglądali za pomocą elektronów, na kostkach tlenku miedzi osadzało się złoto. Gdy używali promieniowania rentgenowskiego, miedziane wnętrze...

Gondwana była znacznie większa, niż pokazywały dotychczasowe mapy. Jej ukryte fragmenty przetrwały pod górami Azji, Europy i Ameryki. Gondwana właśnie urosła na mapach o kawał Ziemi. Analiza ponad 25 tys. próbek skał wskazuje, że fragmenty dawnego superkontynentu przetrwały tam, gdzie wcześniej widziano przede wszystkim pozostałości oceanów i wulkanicznych wysp. Są dziś ukryte pod młodszymi pasmami...

Mikroplastik nie płynie do oceanów równym strumieniem. Ekstremalne opady potrafią uruchamiać krótkie, ale ogromne impulsy zanieczyszczeń. Mikroplastik potrafi czekać latami na lądzie, ulicach i w zlewniach, aż przyjdzie ulewa i uruchomi jego masowy transport do rzek. Nowy globalny model wskazuje, że tylko w 2022 r. rzeki mogły dostarczyć do oceanów około 263 tys. ton takich...

Zamiast kosztownej matrycy do podczerwieni można najpierw zamienić niewidzialne światło na widzialne. Naukowcy pokazali działający prototyp. Dzisiejsza kamera na podczerwień musi mieć sensor, który rzeczywiście potrafi wykryć fale niewidoczne dla ludzkiego oka. To komplikuje sprawę, bo takie detektory są droższe od zwykłych matryc krzemowych, a część z nich wymaga dodatkowego chłodzenia. Naukowcy z Australii i...

Budynki, wiatr, wilgotność i cień sprawiają, że ten sam upał może być odczuwany zupełnie inaczej kilka ulic dalej. Naukowcy chcą to dokładnie zmapować. Termometr na dworcu autobusowym pokazuje 37 st. C, więc całe miasto ma 37 st. C? Dla lekarza, urbanisty albo osoby próbującej ustalić, gdzie fala upałów wyrządzi największe szkody, już niekoniecznie. Kilka ulic...