Astronomia

Dlaczego kosmos wciąż milczy, skoro powinien tętnić życiem? Nowe badania fizyków nie pozostawiają złudzeń: zaawansowane cywilizacje mają przerażająco krótki termin przydatności, a my właśnie wkraczamy w najgroźniejszy etap naszego istnienia. Nasz wszechświat ma około 13 mld lat. Sama Droga Mleczna składa się z setek miliardów gwiazd, a wokół ogromnej części z nich krążą planety. Wiele...

Słońce, jonosfera i pęknięta skała. Nowy model pokazuje, jak burze słoneczne mogą pchnąć Ziemię do trzęsienia. Burza słoneczna kojarzy się z zorzą polarną i proble­mami z GPS-em, a nie z trzęsieniem ziemi. Zespół fizyków z Kyoto University proponuje jednak model, który pokazuje, że silne zaburzenia w jonosferze mogą dobić i tak już osłabiony uskok i...

Astronomowie uchwycili tajemniczy i niezwykły region naszej Drogi Mlecznej na nowym, zachwycającym zdjęciu, ukazując złożoną sieć włókien gazu kosmicznego z niespotykaną dotąd szczegółowością. Ten bogaty zbiór danych, uzyskany za pomocą Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) pozwoli astronomom zbadać życie gwiazd w najbardziej ekstremalnym regionie naszej galaktyki, tuż obok supermasywnej czarnej dziury w jej centrum. To...

Wielki Obłok Magellana skrywa gwiazdę, która zaledwie w dekadę zmieniła swoje oblicze. Polscy naukowcy wiedzą, dlaczego tak się stało. Jedna z największych gwiazd, jakie w ogóle znamy, zachowała się tak, jakby ktoś przełączył ją w inny, nieznany dotąd tryb. W ciągu zaledwie kilkunastu lat WOH G64 z odległego Wielkiego Obłoku Magellana przeszła z roli chłodnego...

Już zaraz, tuż po zachodzie Słońca nad Polską ustawi się w łuku aż sześć planet. Podpowiadamy, co faktycznie da się zobaczyć gołym okiem, kiedy wyjść z domu i gdzie patrzeć, żeby nie wrócić rozczarowanym. Planety krążą wokół Słońca mniej więcej w jednej płaskiej, dyskowatej płaszczyźnie. Z naszej perspektywy - siedzących na jednej z tych orbit...

Obserwatorium Vera Rubin uruchomiło maszynę do alertów w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Nocne niebo zamienia się w kosmiczny system wczesnego ostrzegania. Komputery astronomów na całym świecie właśnie dostały nową, kosmiczną linię alarmową. Obserwatorium Vera C. Rubin w Chile uruchomiło system, który w ciągu jednej nocy wygenerował aż 800 tys. powiadomień o zmianach na niebie –...

Koniec lutego przynosi nam iście kosmiczną niespodziankę. Jeśli lubicie spoglądać w nocne niebo, najbliższe dni dostarczą wam powodów do zachwytu. Zobaczymy niezwykle efektowne zbliżenie Księżyca i Jowisza. Ale to dopiero początek. Już w czwartek i piątek, 26 i 27 lutego, czeka nas pierwsza zjawiskowa koniunkcja. Nasz naturalny satelita przejdzie na niebie w niezwykle bliskim sąsiedztwie...

W najbliższą sobotę, 28 lutego 2026 r., na nocnym niebie rozegra się prawdziwe astronomiczne show. Będziemy świadkami wielkiej parady sześciu planet Układu Słonecznego. Choć w tym prestiżowym gronie zabraknie Marsa, widowisko zapowiada się fascynująco. Zanim zaczniemy skanować wzrokiem horyzont, trzeba wziąć sobie do serca kluczowe ostrzeżenie ekspertów. Pod żadnym pozorem nie wolno kierować instrumentów optycznych,...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Teleskopy JWST i ALMA znalazły 70 starych, zakurzonych galaktyk tam, gdzie kosmos dopiero powinien raczkować. Modele ewolucji Wszechświata czeka korekta. I to znaczna. Na granicy obserwowalnego Wszechświata, w epokach, w których kosmos według podręczników dopiero uczył się świecić pierwszymi gwiazdami, astronomowie ujrzeli coś niespodziewanego, a mianowicie 70 masywnych, chemicznie zaskakująco dojrzałych galaktyk. Historia narodzin gwiazd...

Dwa lodowe olbrzymy spotykają się pozornie na tle tego samego wycinka nieba. Koniunkcja Saturna i Neptuna to wydarzenie, którego szybko się nie powtórzy. Raz na kilka dekad dwie odległe, zimne olbrzymie planety ustawiają się na niebie tak blisko, że z Ziemi wyglądają niemal jak sąsiedzi. W piątek 20 lutego Saturn i Neptun utworzą rzadką koniunkcję...

Kometa C/2024 E1, znana szerzej jako kometa Wierzchoś, minęła właśnie naszą planetę. Ten lodowy gość wielkości sporego miasta odkryty został przez polskiego astronoma. Obiekt zostanie wystrzelony z Układu Słonecznego niczym z procy i podzieli los słynnej komety 3I/Atlas. W świecie astronomii takie historie rozpalają wyobraźnię najmocniej. Nie chodzi tylko o sam przelot ciała niebieskiego, ale...

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

Sonda Juno właśnie wprawiła w ekscytację nawet najbardziej sędziwych uczonych. Jowisz po 50 latach okazuje się znacznie bardziej spłaszczony, niż sądziliśmy. Niby patrzymy na ten sam obiekt, ale nagle widzimy go wyraźniej, ostrzej, pełniej. Tak właśnie wygląda historia najnowszych pomiarów Jowisza - planety, którą ludzkość obserwuje od tysięcy lat, a mimo to dopiero teraz zaczyna...

Czy trzy dżety komety 3I/Atlas, rozstawione co 120 stopni, to znak rozpoznawczy technologii? - pyta znany naukowiec. Jedni uwielbiają jego hipotezy o obcych i ich statkach pędzących przez nasze kosmiczne podwórko, inni patrzą na to raczej z politowaniem. Niewątpliwie jednak Avi Loeb, profesor z Harwardu i astrofizyk, sprawił, że więcej osób zainteresowało się astronomią. Jego...

Zorza polarna nad Polską objawiła się w pełnej krasie. Niebo nad naszym krajem na chwilę przypominało wysuniętą najbardziej na północ Skandynawię, z zdjęcia tego zjawiska dosłowanie zwalają z nóg. To trzeba zobaczyć. Zazwyczaj, aby zobaczyć to zjawisko na własne oczy, musielibyśmy kupić bilet do Rejkiawiku albo spędzić noc w mroźnej Laponii. Jednak miniona noc udowodniła, że...

Kometa 3I/Atlas miała sesję fotograficzną Kosmicznym Teleskopem Hubble'a. Nowe zdjęcia są więcej niż ciekawe. Najnowsze obrazy z Komicznego Teleskopu Hubble’a ujawniły istnienie gigantycznego halo, świecącej aury otaczającej jądro komety 3I/Atlas. Ta świetlista otoczka rozciąga się na dystansie ponad 130 tys. km w kierunku Słońca! Aby uzmysłowić sobie skalę tego zjawiska, warto wspomnieć, że to jedna...

Gigantyczną, tajemniczą strukturę z czystego żelaza odkryto w samym centrum mgławicy Mgławicy Pierścień. Jej masa jest równa masie Marsa. Naukowcy nie wiedzą jeszcze z czym dokładnie mają do czynienia. Mgławica Pierścień, znana również jako M57, to jeden z najbardziej ikonicznych obiektów na nocnym niebie. Od lat zachwyca amatorów astronomii i profesjonalistów swoimi barwami oraz niemal...

Kometa 3I/Atlas wciąż przebywa w naszym kosmicznym sąsiedztwie, a badacze wykorzystują ten czas do bliższego poznania tego międzygwiezdnego wędrowca. Dosłownie za kilka dni czeka nas niezwykła okazja na poznanie składu tego kosmicznego wędrowca. Oczy całego świata nauki zwrócą się w stronę obiektu 3I/Atlas. Ten międzygwiezdny wędrowiec, który przybył do nas z odległych układów gwiezdnych, przygotował...

Martwa gwiazda RXJ0528+2838 tworzy gigantyczną falę uderzeniową, choć nie powinna. Astronomowie podejrzewają tajemniczy napęd magnetyczny. To miała być jedna z wielu spokojnych, martwych gwiazd w naszej galaktyce. Tymczasem biały karzeł RXJ0528+2838, oddalony zaledwie o 730 lat świetlnych, okazuje się źródłem potężnego, trwającego co najmniej tysiąc lat wypływu materii. Co gorsza dla teoretyków – według obowiązujących...