Astronomia

Choć 2026 r. dopiero się rozpoczął, miłośnicy astronomii w Polsce już teraz powinni zaznaczyć w kalendarzach najważniejszy miesiąc nadchodzącej wiosny. Nad nasze głowy nadciąga bowiem gość, który przybywa z najdalszych zakątków Układu Słonecznego i prawdopodobnie nigdy więcej go nie zobaczymy. Podpowiadamy, jak i gdzie szukać komety C/2025 R3 (PanSTARRS) nad Polską. Kometa C/2025 R3 (PanSTARRS)...

Kometa 3I/Atlas rozpaliła naszą wyobraźnię, ale w nadchodzących miesiącach czeka nas bliska wizyta kolejnej komety. Trzymajcie kciuki, bo przy sprzyjających okolicznościach będzie ją widać gołym okiem także w Polsce. Przyznać trzeba, że 2025 r. rozpieścił miłośników patrzenia w niebo. Nasze kosmiczne sąsiedztwo odwiedziły piękne komety, w tym głośne C/2025 A6 (Lemmon) oraz C/2025 R2 (SWAN),...

Supermasywne czarne dziury nie pochłaniają wszystkiego jak leci. Nowe obserwacje ALMA pokazują, że nawet wśród nadmiaru gazu mogą tylko podjadać. Przyzwyczailiśmy się do obrazu czarnych dziur jako kosmicznych odkurzaczy, które pochłaniają dosłownie wszystko w ich zasięgu. Tymczasem najnowsze obserwacje z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array pokazują, że rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Nawet supermasywne czarne dziury,...

Po gwałtownym rozbłysku rentgenowskim czarna dziura w NGC 3783 wypluła materię w zaskakującym tempie. Naukowcy po raz pierwszy zobaczyli takie zjawisko. W centrum galaktyki NGC 3783 siedzi potwór o masie około 30 mln Słońc, a mimo to zachowuje się zaskakująco znajomo. Zespół astronomów zaobserwował, jak ta supermasywna czarna dziura w ciągu zaledwie kilkunastu godzin rozpala...

Odkryciem dekady nazwano najnowsze ustalenia naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Potwierdzili oni to, co do tej pory wydawało się jedynie fantazją, istnienie samotnych planet, które nie mają własnej gwiazdy. To odkrycie zmienia wszystko, co wiedzieliśmy o porządku panującym we Wszechświecie. Choć od dekad podejrzewaliśmy, że w czarnej otchłani Drogi Mlecznej mogą dryfować samotne światy, dopiero teraz...

Kometa 3I/Atlas od tygodni rozpala wyobraźnię astronomów i internautów. Tymczasem spływa dla nas coraz więcej danych, które mogą dać odpowiedź na najważniejsze pytania. Kometa 3I/Atlas nie daje zasnąć miłośnikom komosu. Także tym, którzy mają nadzieję, że obiekt ten jest statkiem obcej cywilizacji. Wśród nich jest Avi Loeb, profesor z Harvardu, astrofizyk i popularyzator idei, że...

Kometa 3I/Atlas budzi ogromne emocje, ale czy naprawdę jest wyjątkowa? A może to jeden z olbrzymiej liczby podobnych obiektów? Nad tymi pytaniami tymi pochylił się Avi Loeb, astrofizyk z Harvardu i popularyzator idei, że kometa 3I/Atlas może być dziełem obcej cywilizacji. W najnowszym wpisie na swoim blogu Avi Loeb przedstawia zaskakujące wyliczenia. I przyznać trzeba,...

Zaznaczcie tę datę w kalendarzach grubym czerwonym markerem: środa, 12 sierpnia 2026 r. To właśnie wtedy Europa stanie się świadkiem najbardziej spektakularnego widowiska astronomicznego od dekad. Choć zaćmienia Słońca zdarzają się regularnie, to, co wydarzy się w te wakacje, będzie wyjątkowe. Po raz pierwszy od 1999 r. pas całkowitego cienia przejdzie przez kontynentalną Europę, a...

TOI-561 b powinna być wyjałowiona przez promieniowanie gwiazdy, ale widmo emisji mówi coś innego. Naukowcy testują scenariusze grubej otoczki lotnej. TOI-561 b to świat, który, który już z samej definicji miał być martwy i ogołocony. Krąży tak blisko swojej gwiazdy, że jego skały powinny się dosłownie topić, a wszelka atmosfera dawno temu powinna zostać zdarta...

Księżycowy pył może kryć znacznie więcej niż tylko ślady dawnych lądowań. Wygląda na to, że Ziemia dosłownie karmi Księżyc cząstkami własnej atmosfery. Na pierwszy rzut oka Księżyc to martwy, zakurzony glob. Jego powierzchnię pokrywa regolit, czyli drobny, sproszkowany materiał skalny, powstały na skutek miliardów lat bombardowania mikrometeorytami i promieniowaniem. Analizy próbek przywiezionych przez misje Apollo...

Granica Słońca zmienia kształt wraz z cyklem aktywności. Nowe dane mają pomóc lepiej rozumieć pogodę kosmiczną. Słońce ma miejsce, w którym kończy się jego magnetyczna władza nad własną materią. Za tą linią wiatr słoneczny i plazma przestają być zawracane przez fale magnetyczne i pełną parą ruszają w kosmos. Zespół astronomów stworzył właśnie pierwszą ciągłą mapę...

Kometa 3I/Atlas i celebryta świata nauki Avi Loeb znów rozpalili internet. Chodzi o rój tajemniczych obiektów otaczających międzygwiezdnego gościa. Kometa 3I/Atlas wykazuje szereg nietypowych cech, począwszy od dziwnej trajektorii w naszym Układzie Słonecznym, aż po strukturę uciekających z niej gazów. Naukowiec z Harvardu, Avi Loeb, stwierdził właśnie, że odkrył kolejną anomalię komety: skierowany w stronę...

Nadchodzi Zimny Księżyc, czyli grudniowa, finałowa superpełnia 2025 r. Będzie jaśniej, bliżej i co najważniejsze, naprawdę efektownie. To ostatni moment, by zobaczyć Srebrny Glob w tak okazałej formie, zanim przywitamy nowy rok. Grudzień kojarzy się zazwyczaj z przedświąteczną gorączką i poszukiwaniem prezentów, ale w tym roku natura przygotowała dla nas darmowy podarunek, który wystarczy po...

Kepler-56 obraca się dziwnie szybko i krzywo. Astronomowie podejrzewają, że ta gwiazda po prostu zjadła własną planetę. Czerwony olbrzym Kepler-56 zachowuje się tak, jakby bezsprzecznie miał coś na sumieniu. Jego zewnętrzne warstwy wirują o wiele razy szybciej, niż u typowych gwiazd tego typu, a oś obrotu jądra i otoczki jest wyraźnie rozjechana. Zespół Takato Tokuno...

Odkryto nową strukturę w Pasie Kuipera. Wewnętrzne jądro składa się z lodowych obiektów na idealnie okrągłych orbitach. Naukowcy podejrzewają, że powstało przez migrację Neptuna. Na rubieżach Układu Słonecznego, tam gdzie kończy się znane, a zaczyna kosmiczna otchłań, naukowcy natrafili na coś, czego nikt się nie spodziewał. W Pasie Kuipera – lodowym pierścieniu za orbitą Neptuna...

Przed nami pożegnanie z latem. Zanim jednak na dobre dopadnie nas jesienna chandra, niebo przygotowało dla nas prawdziwą ucztę. Od superpełni po deszcz meteorów, tej jesieni będzie na co patrzeć i to nawet bez specjalistycznego sprzętu. Astronomiczna jesień zaczyna się 22 września o 20:19, kiedy Słońce przejdzie przez tzw. punkt Wagi. Moment, w którym Słońce...

Z początku wyglądały jak miniaturowe galaktyki z czasów tuż po Wielkim Wybuchu, jednak szczegółowa analiza sugeruje coś znacznie bardziej niezwykłego. Dane z teleskopu Jamesa Webba ujawniły, że tajemnicze czerwone kropki mogą być nowym typem obiektów. Obiekty te po raz pierwszy pojawiły się na zdjęciach z Webba jako intensywnie czerwone punkty, które są zbyt jasne i...

Naukowcy z Chin natrafili na ślad kosmicznej konfiguracji, jakiej jeszcze nie widzieliśmy. Zamiast klasycznego zderzenia dwóch czarnych dziur, analiza danych sprzed lat sugeruje obecność trzeciego, ukrytego gracza – supermasywnego olbrzyma. W 2019 r. detektory LIGO zarejestrowały sygnał fal grawitacyjnych GW190814. Wzbudził on niemałe emocje w środowisku naukowym, bo wskazywał na zderzenie dwóch czarnych dziur o...

Czy życie pozaziemskie rzeczywiście potrzebuje wody? Naukowcy z MIT podważają to założenie, wskazując na istnienie cieczy, które mogą ją zastąpić w roli nośnika życia. Ich badania rzucają nowe światło na definicję strefy zamieszkiwalnej i mogą całkowicie zmienić sposób, w jaki poszukujemy śladów życia poza Ziemią. W poszukiwaniu życia poza Układem Słonecznym naukowcy od dziesięcioleci koncentrują...

Na krańcach Układu Słonecznego, tam gdzie światło dociera do nas z ponad dobowym opóźnieniem, astronomowie natrafili na nową kosmiczną zagadkę. Korzystając z teleskopu Subaru na Hawajach międzynarodowy zespół astronomów odkrył obiekt nazwany Ammonite (2023 KQ14), potencjalną planetę karłowatą krążącą aż 252 jednostki astronomiczne od Słońca. Dla porównania, Pluton znajduje się średnio w odległości 40 AU,...