Astronomia

Najnowsze badania komety 3I/Atlas ujawniają fascynujący proces. Ten kosmiczny wędrowiec dosłownie zmienia się na naszych oczach, zdradzając sekrety narodzin obcych światów. Astronomowie mają niezwykle rzadko okazję zajrzeć w przeszłość innych układów planetarnych. Kometa 3I/Atlas to dopiero trzeci zarejestrowany obiekt, który narodził się przy innej gwieździe, a teraz z ogromną prędkością przecina nasz Układ Słoneczny. Taka...

Wenus znów zaskakuje. To, co przez dekady traktowano jak tło atmosferyczne, może być jednym z najważniejszych składników klimatu tej planety. Wenus ma w swojej atmosferze warstwę, która pasuje bardziej do kryminału, niż do podręcznika planetologii. Chodzi o tzw. dolną mgiełkę, czyli warstwę drobnych, stałych cząstek zawieszonych między powierzchnią planety a główną warstwą chmur. Sondy opadające...

To nie po prostu bardzo stara gwiazda. Jej skład może mówić o tym, jak rodziły się pierwsze małomasywne gwiazdy po narodzinach Wszechświata. Grupa studentów z Uniwersytetu w Chicago pracując na danych z przeglądu Sloan Digital Sky Survey namierzyła gwiazdę tak ubogą w cięższe pierwiastki, że astronomowie uznali ją za najbardziej pierwotną z dotąd poznanych. Wszystko...

Pulsary są kosmicznymi zegarami - ten jeden tyka w sposób, którego teoria nie umie dobrze wyjaśnić. Pulsary milisekundowe uchodzą za jedne z najdokładniejszych zegarów we Wszechświecie. Właśnie dlatego odkrycie PSR J0435+3233 jest tak niewiarygodne. Ten obiekt zachowuje się tak, jakby ktoś majstrował w jego ustawieniach. Nowa praca w Nature Astronomy opisuje pulsar o wyjątkowo dużym...

Naukowcy połączyli średniowieczne japońskie zapiski z pomiarami w drzewach i odkryli dawny, groźny epizod pogody kosmicznej. Piękna czerwona zorza to na Ziemi widok efektowny, czasem wręcz romantyczny. Ale ta sama aktywność Słońca, która maluje niebo nad biegunami, poza ochroną ziemskiego pola magnetycznego może zamienić się w śmiertelne zagrożenie. Zespół z Okinawa Institute of Science and...

W samym sercu jednego z najważniejszych procesów zachodzących na Słońcu dzieje się coś, czego modele nie przewidywały. Protony i ciężkie jony nie reagują na rekoneksję magnetyczną tak samo, choć dotąd często zakładano, że oba typy cząstek powinny być przyspieszane w podobny sposób. To niezwykle istotne, bo właśnie rekoneksja magnetyczna należy do zjawisk napędzających wiatr słoneczny...

To miała być tylko technologiczna rozgrzewka, a skończyło się na największym jednorazowym wysypie astronomicznych odkryć minionego roku. Obserwatorium im. Very C. Rubin jeszcze na dobre nie rozpoczęło swojej głównej misji, a już zdążyło zidentyfikować ponad 11 tys. nieznanych wcześniej planetoid. Zebrane w ramach wczesnych testów optymalizacyjnych dane zostały właśnie oficjalnie potwierdzone przez Minor Planet Center...

Mars od dawna jawi się nam jako planeta po wielkim kataklizmie: mroźna, wysuszona i niemal całkowicie pozbawiona wody na powierzchni. Najnowsze odkrycie dowodzi jednak, że ta spektakularna przemiana wcale nie musiała być powolnym i przewidywalnym wygasaniem. Naukowcy złapali właśnie moment, w którym silna, ale lokalna burza pyłowa wypchnęła parę wodną wysoko w atmosferę Marsa, a...

Nowe narzędzie nie tylko znajduje planety, ale też pomaga ocenić, jak często różne ich typy występują wokół gwiazd podobnych do Słońca. Algorytmy znów z kopniaka weszły do astronomii, ale tym razem nie chodzi o efektowną wizualizację ani automatyczne podpisywanie zdjęć z kosmosu. Zespół z University of Warwick użył narzędzia o nazwie RAVEN do przeczesania danych...

Nowe badanie sugeruje, że Mały Obłok Magellana został mocno zniekształcony po przejściu przez dysk większego sąsiada. To zmienia jego znaczenie dla astronomii. Mały Obłok Magellana przez bardzo długi czas uchodził za jednego z najlepiej znanych sąsiadów Drogi Mlecznej. Problem w tym, że właśnie przestał wyglądać jak spokojna, uporządkowana galaktyka, na której można wygodnie ćwiczyć teorie....

Nowe badanie sugeruje, że L 98-59 d może być przedstawicielem nowego typu egzoplanet: gorących, bogatych w lotne związki i częściowo płynnych. L 98-59 d wygląda tak, jakby ktoś próbował ugotować planetę z najgorszych możliwych składników: rozpalonego wnętrza, gęstej atmosfery i chemii, która bardziej kojarzy się z wulkanicznym koszmarem, niż z czymkolwiek przyjaznym życiu. Nowe badanie...

Przez lata Bennu wyglądała w danych termicznych bardziej jak obiekt pokryty raczej drobnym, luźnym materiałem niż polem głazów. Kiedy sonda OSIRIS-REx doleciała na miejsce, to zobaczyła niemal odwrotny obraz. Teraz próbki przywiezione na Ziemię pokazują, że winne były nie tylko porowate skały, lecz także gęste sieci pęknięć. Zagadka planetoidy Bennu zaczęła się tak naprawdę od...

W maleńkiej galaktyce karłowatej odkryto gwiazdę tak ubogą w żelazo i tak osobliwą pod względem składu, że badacze uznali ją za najczystszy dotąd przykład gwiazdy drugiej generacji znalezionej w tak pierwotnym środowisku. Zespół kierowany przez Anirudha Chitiego ze Stanford University badał skład chemiczny gwiazd w słabej galaktyce karłowatej Pictor II, żeby znaleźć obiekty zachowujące ślad...

Nad zachodnimi Niemcami ludzie najpierw zobaczyli oślepiająco jasną kulę na wieczornym niebie, a chwilę później usłyszeli huk. W kilku miejscach spadły odłamki, uszkadzając dachy domów. Za tym widowiskiem nie stało jednak nic nadprzyrodzonego, tylko całkiem zwyczajny z punktu widzenia kosmosu kamień. To był zwykły marcowy wieczór w zachodnich landach Niemiec, kiedy około 18:50 niebo nagle...

Zwykła, spokojna gwiazda nagle zaczęła zachowywać się tak, jakby ktoś co chwilę przysłaniał ją firanką, a potem podkręcił grzejniki w całym układzie. Światło widzialne spadało, za to podczerwień rosła, jakby coś świeciło gorącą materią. W systemie mogło dojść do zderzenia dwóch planet. W archiwach obserwacji astronomicznych doktorant Anastasios Tzanidakis z Uniwersytetu w Washingtonie trafił na...

Zderzenia czarnych dziur z martwymi gwiazdami już zdążyły wejść do katalogu kosmicznych ekstremów. Teraz okazało się, że jedna z takich par przed finałowym krachem wcale nie krążyła po okręgu, tylko po wyraźnie owalnej orbicie. Bohaterem tej historii jest układ oznaczony GW200105 – sygnał fal grawitacyjnych zarejestrowany 5 stycznia 2020 r. przez detektory LIGO i Virgo....

Astronomowie w maleńkiej, ukrytej w ogromnym strumieniu gazu, galaktyce znaleźli ślad zderzenia gwiazd neutronowych. To odkrycie może wyjaśnić aż dwie zagadki kosmosu jednocześnie. Przez ostatnie lata astronomowie nauczyli się wiązać zderzenia gwiazd neutronowych głównie z większymi lub średnimi galaktykami. Taki scenariusz wydawał się dla nich naturalny. To właśnie tam najłatwiej dostrzec gwiazdy, ich pozostałości i...

Hydroksylowy gigamaser pobił wszystkie dotychczasowe rekordy jasności. Ten kosmiczny laser zdradza, jak gwałtownie rodziły się gwiazdy w młodym Wszechświecie. Nowe źródło, oznaczone katalogowo HATLAS J142935.3-002836, znajduje się tak daleko, że jego światło (a właściwie fale radiowe) wędrowało do nas około 8 mld lat. Oznacza to, że obserwujemy z epoki, gdy Wszechświat miał mniej niż połowę...

Wyobraź sobie, że między Słońcem a Jowiszem wepchamy nie jedną, ale kilka gwiazd. Właśnie tak wygląda nowo opisany system TIC 120362137: 3 gwiazdy tańczą w ciasnym uścisku bliżej siebie, niż Merkury krąży wokół Słońca, a 4. okrąża tę gromadkę mniej więcej w odległości jowiszowej. Architektura nowego układu robi wrażenie nawet na zawodowych astronomach. W środku...

Zamiast liczyć pojedyncze galaktyki, zmierzyli całe morze światła, które wypełnia przestrzeń pomiędzy nimi. Dzięki temu odsłonili ukryte, kosmiczne struktury sprzed 10 mld lat, kiedy Wszechświat był w najbardziej burzliwym okresie swojego życia. Nowa mapa powstała z danych zebranych w ramach projektu HETDEX, wykorzystującego ogromny teleskop w Teksasie. Naukowcy nie polowali tu na pojedyncze obiekty, ale...