Nowe łodzie pędzą po Bałtyku jak pociski. Polska też je ma
Szwedzka flota CB90 wygląda jak rój pocisków na wodzie. To broń wprost skrojona pod wojnę na archipelagach i w portach.
Szwecja pokazała na Bałtyku to, co od lat jest jednym z jej najmocniejszych atutów w wojnie przybrzeżnej: szybkie kutry desantowo-szturmowe CB90. Małe, nisko przyklejone do wody, piekielnie szybkie. Potrafią w kilka minut przerzucić uzbrojony oddział, wślizgnąć się do płytkiej zatoki, podejść pod sam brzeg, wysadzić ludzi i zniknąć, zanim przeciwnik zdąży zorientować się, co właściwie się stało. Zero ostrzeżenia, zero zbędnego hałasu, tylko błyskawiczne uderzenie i pustka na wodzie.
Bałtyk jest idealnym miejscem dla takich maszyn
CB90 wygląda skromnie tylko na tle dużych okrętów. Na Bałtyku, wśród szkierów, wysp i płycizn, to duże jednostki są nie na swoim miejscu. Niewielkie zanurzenie, szybkie przyspieszenie i możliwość operowania bez portów – oto prawdziwa siła tej konstrukcji.
Podczas ćwiczeń Aurora 26 Szwedzi pokazali nie pojedynczą łódź, lecz zgrupowanie kutrów płynących razem. CB90 ma działać w grupie, szybko przerzucać ludzi i sprzęt, wzmacniać obronę wybrzeża, patrolować porty, osłaniać podejścia i tworzyć problem tam, gdzie przeciwnik spodziewałby się raczej klasycznych jednostek nawodnych.
W działaniach przybrzeżnych najważniejszym czynnikiem jest przede wszystkim tempo operacji. Zdolność do nagłego przerzucenia niewielkiego pododdziału w rejon wyspy, portu, mostu, przeprawy lub innego wrażliwego odcinka wybrzeża zmusza przeciwnika do rozproszenia uwagi i osłony znacznie większej liczby potencjalnych celów. CB90 realizuje właśnie to zadanie, bo nie konkuruje z fregatami w zakresie możliwości uderzeniowych na otwartym morzu, lecz umożliwia szybką i trudną do przewidzenia zmianę lokalnej sytuacji taktycznej.
To nie szybka motorówka, tylko narzędzie szturmowe
CB90 powstał w Szwecji jako wojskowy kuter do działań desantowych i przybrzeżnych. Konstrukcja jest aluminiowa, zwarta i dostosowana do pracy w trudnym środowisku. Jednostka ma rampę dziobową, dzięki której żołnierze mogą szybko zejść na brzeg, a nie wyskakiwać bokiem jak z cywilnej łodzi.
W zależności od wersji CB90 może zabrać kilkunastu lub ponad 20 żołnierzy z wyposażeniem, a także ładunek liczony w tonach. To daje mu rolę morskiego transportera taktycznego: dowiezie sekcję, amunicję, sprzęt specjalistyczny, medyków, zaopatrzenie albo zespół rozpoznawczy.
Jego największą przewagą jest przede wszystkim napęd wodnoodrzutowy. Zamiast klasycznych śrub pracują pędniki, które wyrzucają strumień wody i pozwalają na gwałtowne manewry, szybkie hamowanie, ciasne skręty i pracę na płytkich wodach. CB90 potrafi zachowywać się bardziej jak agresywny pojazd terenowy na wodzie niż spokojna łódź patrolowa.
Prędkość robi wrażenie, ale nie jest jedyną bronią
W nowszych wariantach CB90HSM producent podaje prędkość maksymalną wyraźnie powyżej 40 węzłów, czyli ponad 74 km/h. Na wodzie to bardzo dużo, szczególnie dla jednostki wojskowej zdolnej do przewożenia ludzi, wyposażenia i uzbrojenia. Przy prędkości marszowej 38 węzłów zasięg ma dochodzić do 300 mil morskich.
Same liczby nie wyjaśniają jednak, dlaczego CB90 jest tak ceniony. Chodzi o połączenie prędkości, małego zanurzenia, możliwości podejścia blisko brzegu i modułowego wykorzystania. Kuter może przewozić oddział, patrolować rejon, osłaniać port, prowadzić rozpoznanie, wspierać ogniem, a w niektórych konfiguracjach przenosić dodatkowe środki uzbrojenia.
Standardowo jednostki tego typu mogą być uzbrojone w ciężkie karabiny maszynowe, granatniki automatyczne albo zdalnie sterowane stanowiska uzbrojenia. W wybranych wariantach pojawia się też możliwość przenoszenia min, bomb głębinowych albo lekkich pocisków przeciwokrętowych. To nie czyni z CB90 małego niszczyciela, ale daje mu zęby wystarczające do walki z lekkimi celami, osłony desantu i działań w strefie przybrzeżnej.
Szwecja zbudowała tę łódź pod własną geografię
Nieprzypadkowo CB90 jest tak mocno kojarzony ze Szwecją. Ten kraj ma linię brzegową i archipelagi, które wymuszają specyficzny sposób myślenia o obronie. Gotlandia, Bałtyk, wąskie przejścia, wyspy i rozproszone punkty infrastruktury sprawiają, że szybka mobilność przybrzeżna jest równie ważna jak większe okręty.
CB90 pasuje do tej geografii niemalże idealnie. Może przemieszczać oddziały między wyspami, szybko wzmacniać zagrożony rejon, działać w pobliżu portów i współpracować z piechotą morską. Dla przeciwnika oznacza to stałą niepewność: nawet jeśli zajmie lub zablokuje jeden punkt, obrońca może pojawić się w innym, korzystając z małych, szybkich jednostek.
Przeczytaj także:
Aurora 26 była pierwszym tak dużym szwedzkim ćwiczeniem po pełnym wejściu Szwecji do NATO. Pokaz CB90 miał więc znaczenie nie tylko techniczne, ale też polityczno-wojskowe. Szwedzka obrona wybrzeża i archipelagów staje się częścią natowskiej układanki na Bałtyku.
Polska też ma CB90, ale w bardzo konkretnej roli
Najciekawszy polski wątek prowadzi prosto do Formozy – morskiej jednostki Wojsk Specjalnych, która od lat owiana jest legendą i niechętnie pozuje do zdjęć. Tym razem było inaczej. Pod koniec kwietnia podczas ćwiczeń w Ustce pokazano dwa kutry CB90 obsadzone przez operatorów Formozy. W takim wydaniu sens tych jednostek jest absolutnie oczywisty: szybki przerzut ludzi tam, gdzie nie spodziewa się ich przeciwnik, działania przy samym brzegu, współpraca z lotnictwem, dronami i rozpoznaniem. CB90 w rękach specjalsów to prawdziwe narzędzie grozy.
Nie oznacza to oczywiście, że Polska ma flotę porównywalną ze szwedzką. Oznacza jednak, że najważniejsza polska morska jednostka specjalna dostała narzędzie dobrze dopasowane do Bałtyku. A to ma znaczenie, bo nasz akwen nie jest oceanem. Jest ciasny, płytki, zatłoczony i pełen infrastruktury, którą trzeba chronić.
