Internet po apokalipsie AI. To absurdalne i wciągające
Modele AI od dawna mają problem z wymyślaniem faktów. Halupedia postanowiła zrobić z tej wady główną atrakcję serwisu.
Nie jestem fanką teorii spiskowych i twardo stąpam po ziemi. Mimo to daję wiarę teorii, według której jeżeli utrzymamy obecne tempo popularyzacji użycia generatywnej AI i karmienia jej treściami z sieci, to internet stanie się przestrzenią, w której boty piszą dla botów i uczą się od innych botów. A to z kolei sprawi, że sieć stanie się zbiorowskiem niedorzeczności, półprawd i farmazonów. Jeżeli tak jak ja jesteś ciekawy, jak mógłby wyglądać internet hipotetycznej Ery Wielkiego Bełkotu, z odpowiedzią przychodzi Halupedia.
Halupedia to encyklopedia pełna konfabulacji i zmyślonej wiedzy
Jak czytamy na stronie projektu w serwisie GitHub, za uruchomioną 13 maja Halupedią stoi duet polskich programistów - Bartłomiej Strama i Tomasz Mamala. Jej twórcy opisują ją jako "nieskończoną, urojoną encyklopedię". Bowiem Halupedia działa według prostego mechanizmu. Użytkownik wpisuje dowolne hasło lub klika istniejący link, a model językowy tworzy kompletny artykuł utrzymany w tonie XIX-wiecznej encyklopedii. Teksty zawierają cytaty, przypisy, nazwy instytucji i odniesienia do rzekomych publikacji naukowych. Esencją Halupedii jest fakt, że żaden z tych elementów nie istnieje poza światem wykreowanym przez AI - generatywna sztuczna inteligencja wymyśla na poczekaniu definicje i nie korzysta przy tym z żadnych źródeł.
Przykładów tego jak taka specyfika działania przekłada się na zbiory "encyklopedyczne" nie trzeba szukać daleko. Strona poświęcona Charliemu Kirkowi - w rzeczywistości amerykańskiemu aktywiście politycznemu, który zmarł w tragicznych okolicznościach w ubiegłym roku - opisuje go jako "wybitną postać w handlu tekstyliami w późnym średniowieczu".
Charlie Kirk był wybitną postacią w późnośredniowiecznym handlu tekstylnym, znaną przede wszystkim ze swojego wkładu w standaryzację zapięć tekstylnych. Urodzony w Górnym Hamburgu około 1335 roku, Kirk piął się po szczeblach kariery w cechu producentów guzików i klamer, by w końcu pełnić funkcję mistrza cechu w latach 1372–1378. Jego kadencja charakteryzowała się serią kontrowersyjnych, ale ostatecznie zakończonych sukcesem negocjacji, które miały znaczący wpływ na handel ozdobnymi łańcuszkami do kamizelek i fantazyjnymi guzikami.
Podobnych bzdur możemy naczytać się w artykule dotyczącym Górnego Hamburga, podlinkowanym w artykule dot. Charliego Kirka.
Górny Hamburg był niewielkim miastem portowym w Świętym Cesarstwie Rzymskim, które weszło do historii dzięki wczesnemu wprowadzeniu standardowych rozmiarów dziurek na guziki około 1340 roku. Miasto to jest również określane jako historyczne miasto handlowe w północnej Europie, znane z cechów rzemieślniczych i tętniących życiem rynków w XIV i XV wieku, a także jako historyczne miasto kupieckie w Księstwie Dolnej Saksonii, będące centrum produkcji i handlu tekstyliami około 1350 roku. Ponadto było to ważne średniowieczne miasto znane z rozległego systemu kanałów oraz znaczącej roli w handlu lnem.
Jednym z popularniejszych wpisów ma być artykuł o "Wielkim Spisie Gołębi z 1887 roku" - wydarzeniu, które nigdy nie miało miejsca. Według Halupedii przedsięwzięcie zostało zorganizowane przez fikcyjne Królewskie Towarzystwo Enumeracji Ptaków, a jego celem było policzenie wszystkich złotoczubatych gołębi skalnych na terenie Wielkiej Brytanii i Irlandii. Autorzy projektu zadbali nawet o wewnętrzną "spójność historii". System zapisuje część informacji jako ukryte metadane, dzięki czemu kolejne wygenerowane artykuły mają zachowywać zgodność z wcześniejszymi wpisami.
Nawet taki mechanizm nie chroni jednak przed błędami. Serwis Futurism zwraca uwagę, że jeden z artykułów podaje datę rozwiązania fikcyjnej organizacji jako 1927 rok, podczas gdy wcześniejszy wpis wskazywał rok 1891. Paradoksalnie właśnie takie pomyłki nadają Halupedii osobliwy charakter. Strona przypomina encyklopedię z alternatywnej rzeczywistości, w której każdy kolejny akapit rozwija poprzednie konfabulacje.
Bartłomiej Strama i Tomasz Mamala nie opisali powodów podjęcia się tak nietypowego projektu ani celu jaki przyświeca generowaniu kolejnym artykułom. Na stronie, gdzie można Stramowi postawić wirtualną kawę, pojawił się komentarz sugerujący, że "zanieczyszczanie danych treningowych modeli AI" może przynieść społeczeństwu korzyści. Mimo to jednoznacznie określić, czy serwis powstał jako eksperyment artystyczny, żart internetowy czy krytyka współczesnej generatywnej AI. Każda z tych interpretacji znajduje częściowe potwierdzenie w sposobie działania strony.
Ze względu na swój otwarty i samokreujący się charakter, Halupedia mierzy się obecnie z dużym problemem: trollami. Wśród najczęściej wyszukiwanych haseł obecne są rasistowskie i prowokacyjne frazy, a sekcje komentarzy pełne są co najmniej kontrowersyjnych treści i stwierdzeń. Część wpisów została usunięta, ale moderacja nie nadąża za kolejnymi próbami obchodzenia zabezpieczeń.
Halupedia różni się jednak od wielu innych projektów opartych na AI jedną istotną cechą. Strona nie próbuje udawać źródła wiarygodnej wiedzy. Od początku komunikuje, że całość jest generowaną konfabulacją. Przed napisaniem tego artykułu spędziłam nad lekturą Halupedii więcej czasu niż powinnam, bowiem przeskakiwanie po kolejnych, skrajnie absurdalnie wymysłach AI jest nadzwyczaj wciągające. Dlatego mam nadzieję, że twórcy projektu uporają się z moderacją strony - i że do tego czasu nie zabraknie im tokenów na generowanie kolejnych artykułów.
Czytaj też:
