Przewiercili pół kilometra lodu. Odkryli tajemnicę sprzed milionów lat
Klimat niczym z filmu "Coś". Absolutny koniec świata, ekspedycja naukowa i zamrożone w lodzie odkrycie sprzed tysięcy lat. Skojarzenia nasuwają się same i choć w tym przypadku nie chodzi o pozaziemskiego gościa, to informacja, jaka do nas dotarła z Antarktydy jest również ekscytująca.
Międzynarodowy zespół badaczy wywiercił najdłuższy w historii rdzeń osadowy spod pokrywy lodowej. Jest to próbka licząca 23 mln lat, który pomoże klimatologom przewidzieć los Antarktydy w ocieplającym się klimacie.
To przełomowe osiągnięcie naukowe i technologiczne miało miejsce ponad 700 km od najbliższych stacji antarktycznych (nowozelandzkiej bazy Scott i amerykańskiej stacji McMurdo), w obozi na wzniesieniu Crary Ice Rise na skraju pokrywy lodowej Antarktydy Zachodniej.
Ekipa dwudziestu dziewięciu naukowców, inżynierów i specjalistów polarnych dosłownie żyła w namiotach na śniegu, walcząc z ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Sam przylot na miejsce opóźnił się o całe tygodnie z powodu zamarzającej mgły, a sprzęt wiertniczy musiał zostać przetransportowany przez ponad tysiąc kilometrów surowego lodowca szelfowego Rossa.
Gdy w końcu udało się rozpocząć prace, badacze musieli najpierw użyć specjalnego wiertła na gorącą wodę, aby przebić się przez 523 m litego lodu, a następnie opuścić ponad 1300 m rur wiertniczych. Poprzednie dwie próby zakończyły się fiaskiem z powodu niespotykanych trudności technicznych. Tym razem się udało, a naukowcy wyciągnęli na powierzchnię absolutny unikat - 228 m starożytnego błota i skał.
Badania prowadzone są w ramach projektu SWAIS2C (Wrażliwość pokrywy lodowej Antarktydy Zachodniej na 2°C).
Więcej na Spider's Web:
Podróż w czasie
Dotychczasowe badania geologiczne i modele zachowania lodowców opierały się głównie na danych pozyskiwanych z obrzeży lądolodu lub otwartych wód Oceanu Południowego. Zawsze brakowało bezpośrednich dowodów z samego serca lodowego giganta. Nowy rdzeń osadowy oferuje niewidziany wcześniej, bezpośredni zapis tego, jak ta część pokrywy lodowej reagowała podczas historycznych okresów naturalnego ocieplenia Ziemi.
Jak tłumaczy doktor Molly Patterson z Binghamton University, wydobyty materiał charakteryzuje się ogromną zmiennością. Zespół odnalazł nie tylko osady typowe dla środowiska podlodowcowego, ale co najważniejsze natrafiono również na warstwy sugerujące istnienie w tym miejscu otwartego oceanu oraz cielących się gór lodowych.
Tu był kiedyś ocean
Największym zaskoczeniem i zarazem kopalnią wiedzy okazały się fragmenty muszli oraz szczątki organizmów morskich, które do przetrwania potrzebowały światła słonecznego.
Obecność organizmów światłolubnych pod ponad półkilometrową warstwą lodu to bezsprzeczny dowód na to, że w przeszłości pokrywa lodowa w tym rejonie częściowo lub całkowicie ustąpiła, uwalniając wody otwartego oceanu.
Dla Antarktydy zegar już tyka
Rozległa pokrywa lodowa Antarktydy Zachodniej, jeśli całkowicie stopnieje, zawiera wystarczającą ilość lodu, aby podnieść globalny poziom mórz o 4-5 m.
Tymczasem obserwacje satelitarne prowadzone w ostatnich dekadach bezlitośnie pokazują, że Lądolód Antarktydy Zachodniej traci masę w coraz szybszym tempie. Największą niewiadomą dla współczesnej nauki pozostawał dotąd punkt krytyczny, dokładny poziom wzrostu globalnej temperatury, który wyzwoli lawinowe i nieodwracalne topnienie.
Wydobyte przez projekt SWAIS2C starożytne osady posłużą jako bezcenny wehikuł czasu. Analiza tego archiwum pomoże badaczom precyzyjnie określić historyczne temperatury oceanów i zrekonstruować ciąg zdarzeń, który doprowadził do załamania się lodowca w przeszłości.
Główna ilustracja: Naukowcy badają fragment rdzenia osadowego. Źródło: Ana Tovey / SWAIS2C
