Kometa 3I/Atlas potwierdza niewygodną prawdę. "Pilnie potrzeba sieci obrony Ziemi"
Układ Słoneczny to ruchliwa autostrada. Po wizycie komety 3I/Atlas astrofizyk Avi Loeb twierdzi, że potrzebujemy teleskopów na Księżycu i kosmicznych pościgów, by ostatecznie sprawdzić, czy mijają nas tylko skały, czy może sondy obcych cywilizacji.
Ostatnia dekada w astronomii przyniosła rewolucję, której przełomowe znaczenie mogło nam uciec. Odkrycie komety 3I/Atlas, po wcześniejszych wizytach ‘Oumuamua i 2I/Borisov, ostatecznie potwierdziło nieprzyjemną prawdę: Układ Słoneczny nie jest odizolowaną wyspą. To raczej ruchliwa ulica, przez którą nieustannie przemykają przybysze z innych systemów gwiezdnych.
Znany z kontrowersyjnych i odważnych tez profesor Avi Loeb, wraz z Oemem Trivedim, prezentuje nową strategię. Chcą stworzyć globalną sieć łowców obiektów międzygwiezdnych, bo jak twierdzą, ignorowanie ich to igranie z ogniem. Avi Loeb opisuje tę koncepcję na swoim blogu.
Ślepi na kosmicznej autostradzie
Jeszcze do niedawna nasza wiedza o kosmosie poza granicami Układu Słonecznego opierała się niemal wyłącznie na zdalnych obserwacjach. Jednak ostatnie lata otworzyły przed nami zupełnie nowe okno na Wszechświat. Pojawienie się obiektów międzygwiezdnych (ISO - interstellar objects), takich jak słynny ‘Oumuamua, kometa 2I/Borisov, a ostatnio tajemnicza kometa 3I/Atlas, zmieniło reguły gry.
Wszystkie te obiekty to pierwsi namacalni posłańcy z obcych układów planetarnych, niosący unikatowe informacje o środowiskach, w których powstali. Każdy z nich, zanim dotarł w okolice Ziemi, przebył drogę o długości lat świetlnych.
Mimo entuzjazmu naukowców, szybki rozwój tej dziedziny obnażył bolesną prawdę: nasze obecne metody badawcze są strukturalnie niedoskonałe. Jesteśmy jak myśliwy, który próbuje upolować zwierzynę, mając zawiązane oczy i dysponując jedynie strzępkami informacji.
Obecne odkrycia są rzadkie, a kiedy już nastąpią, naukowcy zmagają się z ogromnymi ograniczeniami. Okna obserwacyjne są krótkie, a obiekty poruszają się zbyt szybko, byśmy mogli zaplanować misję w ich okolice. W rezultacie większość fundamentalnych pytań o ich kształt, skład, strukturę wewnętrzną czy historię dynamiczną pozostaje bez odpowiedzi - podkreśla Avi Loeb.
Jego zdaniem problem leży w naturze samych poszukiwań. Obecna infrastruktura nie nadąża za ulotnością tych zjawisk. Ogranicza nas tak zwana kadencja obserwacyjna, czyli częstotliwość, z jaką teleskopy mogą wracać do tego samego wycinka nieba. Kiedy już namierzymy gościa z gwiazd, natrafiamy na mur niepewności. Nie potrafimy precyzyjnie określić jego jasności ani dokładnej trajektorii z powodu zbyt krótkiego czasu obserwacji.
Co gorsza, pojawiają się dwuznaczności w interpretacji tak zwanych przyspieszeń niegrawitacyjnych. Czy obiekt przyspiesza, bo uwalnia gaz jak kometa, czy może popycha go ciśnienie promieniowania słonecznego? A może, co sugeruje Loeb, mamy do czynienia z technologicznym napędem innej cywilizacji? Bez bezpośredniej rozdzielczości przestrzennej, czyli ostrego zdjęcia, skazani jesteśmy na domysły.
Więcej na Spider's Web:
Ochrona przed Czarnym Łabędziem
Ta niepewność stała się motywacją dla Aviego Loeba i jego współpracownika, Oema Trivediego, do opracowania koncepcji nowej architektury obserwacyjnej. Ich najnowsza praca, zainspirowana anomaliami wykazywanymi przez kometę 3I/Atlas, proponuje system, który skalowałby się wraz z rosnącą liczbą odkryć.
Stawka jest wyższa niż tylko czysta wiedza o planetoidach z innych układów. Zdaniem Avi Loeba istnieje prawdopodobieństwo, że niektóre z tych obiektów mogą być wytworem obcej technologii.
W kontekście obrony planetarnej kluczowe jest opracowanie systemu wczesnego ostrzegania przed zdarzeniem typu Czarny Łabędź - sytuacją, w której międzygwiezdna sonda technologiczna mogłaby stanowić zagrożenie dla ludzkości - pisze Avi Loeb.
Proponowana przez badaczy architektura ma rozwiązać główne bolączki dzisiejszej astronomii ISO. Loeb i Trivedi argumentują, że żaden pojedynczy teleskop ani misja nie podoła temu zadaniu. Potrzebujemy skoordynowanego systemu, w którym różne elementy, od teleskopów naziemnych po bazy księżycowe, współpracują ze sobą w czasie rzeczywistym, przekazując sobie informacje i uruchamiając procedury badawcze w ułamku sekundy po wykryciu intruza.
Teleskop na Księżycu
Pierwszym filarem tego ambitnego planu jest maksymalne pokrycie nieba. Kluczem do sukcesu byłoby skonstruowanie drugiego Obserwatorium im. Very Rubin na półkuli północnej. Dwa bliźniacze, potężne teleskopy po obu stronach równika zapewniłyby ciągły monitoring całej sfery niebieskiej, co drastycznie zwiększyłoby szansę na wyłapanie szybkich i słabych obiektów. Jednak samo odkrycie to za mało. To dopiero początek drogi, która ma wyeliminować zgadywanie z równania naukowego.
Drugi poziom to prawdziwa rewolucja technologiczna: interferometr optyczny na Księżycu. Ziemska atmosfera jest barierą, która rozmywa obrazy i uniemożliwia dostrzeżenie detali mniejszych niż kilkaset metrów. Księżyc, pozbawiony atmosfery i stabilny sejsmicznie, jest idealną platformą obserwacyjną.
Teleskop tam umieszczony mógłby dostarczyć zdjęć o rozdzielczości pozwalającej na określenie kształtu, struktury powierzchni, a nawet tego, czy obiekt jest naturalną skałą, czy sztucznym tworem. To pozwoliłoby ostatecznie przeciąć spekulacje dotyczące natury takich przybyszów jak ‘Oumuamua.
Ostatnim, najbardziej kosztownym, ale i dostarczającym najwięcej informacji elementem układanki, są misje przechwytujące. Nie chodzi o to, by gonić każdy kamień. System Loeba zakłada hierarchię: misje typu "przechwytywacz" byłyby wysyłane tylko do obiektów o najwyższym priorytecie naukowym lub tych, które stanowią potencjalne ryzyko.
Ponieważ statki kosmiczne mają ograniczone możliwości manewrowe, kluczowe jest wczesne wykrycie celu i błyskawiczne obliczenie jego orbit -napisał naukowiec.
