Misje marsjańskie

Już za osiem lat człowiek wyląduje na powierzchni Czerwonej Planety - tak niedawno mówiła jeszcze Gwynne Shotwell, prezes SpaceX. Naukowcy jednak nie podzielają jej optymizmu i nie chodzi im bynajmniej o przedział czasowy. Najnowsze badania wskazują, że wycieczka na Marsa może być po prostu zabójcza.

Żadna z nich nie wysłała jeszcze nic w kosmos, a mimo to już za dwa lata chcą prześcignąć Elona Muska w wyścigu na Marsa. Dwie kalifornijskie firmy - Relativity Space oraz Impulse Space - chcą w 2024 roku wystrzelić swoją pierwszą prywatną misję marsjańską.

Misja drona Ingenuity na powierzchni Marsa idzie na tyle dobrze, że NASA nie tylko buduje już kolejne, większe drony, które trafią na Czerwoną Planetę, ale także rozważa stworzenie innych aparatów latających, które mogłyby z powietrza badać powierzchnię tego fascynującego świata.

Długotrwałe wielomiesięczne misje kosmiczne będą wyzwaniem dla człowieka nie tylko pod względem technicznym, ale także, a może przede wszystkim pod względem psychologicznym. Długotrwałe zamknięcie na ograniczonej powierzchni statku kosmicznego, bez możliwości "wyjścia na zewnątrz, aby ochłonąć" będzie wyzwaniem dla całej załogi. Badania prowadzone na uczestnikach symulowanych misji w zamkniętym habitacie Mars Desert Research Station wskazują, że w takim środowisku to kobiety lepiej sprawdzają się jako dowódcy.

Załóżmy, że już latamy na Księżyc od niechcenia. Rakiety SLS startują z Ziemi co kilka miesięcy, Starship bezustannie wozi ludzi między powierzchnią Księżyca a stacją Gateway niczym Uber. Pora wybrać się na Marsa.

Jeżeli człowiek chce w przyszłości przenieść się na stałe w przestrzeń kosmiczną i zamieszkać w bazach załogowych na powierzchni Księżyca czy Marsa, musi znaleźć sposób na produkcję żywności w ekstremalnie nieprzyjaznym środowisku. Jakby nie patrzeć, ani Księżyc, ani najprawdopodobniej Mars przez całe 4,5 miliarda lat swojej historii nie widziały żadnego życia. Dlatego warunki tam panujące są drastycznie inne od ziemskich.

Do tego, że Elon Musk stawia przed sobą nierealistyczne wyzwania i jeszcze bardziej nierealistyczne terminy ich realizacji zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Teraz jednak okazuje się, że w SpaceX wiara w dotrzymanie tych terminów zaczyna się rozprzestrzeniać niczym wirus.

Długotrwałe przebywanie w stanie nieważkości ma duży wpływ na człowieka, jego emocje i zdolności poznawcze. Może to znacznie utrudnić załogowy lot na Marsa, ponieważ między członkami załogi może dojść do konfliktów.

Od momentu stworzenia SpaceX przez Elona Muska nadrzędnym celem firmy było stworzenie sprzętu, który pozwoliłby jeszcze za naszego życia na realizację pierwszej załogowej misji na Marsa. Nic dziwnego, że wszyscy wciąż się zastanawiają kiedy do tego dojdzie.

Jednym z głównych problemów stojących przed organizacją załogowych misji na Marsa jest odległość dzieląca naszą planetę od Czerwonej Planety nawet w momencie ich maksymalnego zbliżenia. Naukowcy jednak pracują nad rozwiązaniem, które potencjalnie może znacząco skrócić czas podróży w stronę Marsa.

Choć tytuł brzmi na mocno przesadzony, to niestety nie ma w nim za grosz przesady. Intensywna burza piaskowa na Marsie ostatecznie załatwiła lądownik InSight. Choć sonda właśnie się obudziła, to pozostał jej już tylko łabędzi śpiew.

Załogowe wyprawy na Marsa to w XXI wieku swoisty święty Graal eksploracji przestrzeni kosmicznej. Każdy by chciał to zrealizować, nikt nie wie jak. Jakby nie patrzeć lot na Marsa to długie miesiące na pokładzie statku kosmicznego, a to może rodzić problemy.

Lecisz na Marsa? Zanim dolecisz będziesz miał kosmiczną anemię. Nie będziesz miał siły budować bazy. Twój organizm nie jest entuzjastą lotów kosmicznych, a szczególnie źle taką podróż zniesie twoja krew.

Jednym z problemów stojących przed przyszłymi astronautami, którzy wybiorą się w podróż na Marsa, jest zapewnienie sobie jako takiej samowystarczalności. Z filmu Marsjanin dowiedzieliśmy się, jakich wyrzeczeń wymaga uprawa ziemniaków na Marsie. Co gorsze, badacze przekonują, że w marsjańskim regolicie naprawdę trudno cokolwiek wyhodować. Naukowcy pracujący w bazie na Antarktydzie wskazują jednak zupełnie nowy sposób myślenia.

Mars, czwarta planeta od Słońca, jest najprawdopodobniej jedynym globem, na który człowiek teoretycznie - po opracowaniu odpowiednich technologii - jest w stanie dolecieć i na nim wylądować. Warunki panujące na powierzchni Marsa daleko odbiegają od ziemskich, ale całkiem możliwe, że zabierając z Ziemi odpowiedni sprzęt można na nim przetrwać przez długie miesiące. Jeżeli zatem nie ma żadnej fundamentalnej przeszkody fizycznej – a nie ma – to prędzej czy później człowiek tam wyląduje.

Sześć osób startuje w zaplanowaną na trzy lata podróż na Marsa. Od tej chwili cała załoga zdana jest całkowicie na siebie. Nikt inny im już nie pomoże aż do powrotu na Ziemię. Stres, długotrwałe zamknięcie w statku kosmicznym, a następnie samotność na powierzchni pustej, bezludnej planety mogą sprawić, że załoga zacznie się zastanawiać nad sensem utrzymywania kontaktu z Ziemią.

Nie oszukujmy się, istnieje niezerowa szansa na to, że za kilka, może kilkanaście lat ludzie będą mieli do dyspozycji załogową bazę na Księżycu. W dalszej perspektywie być może za kilkadziesiąt lat możliwe, że taka sama baza powstanie także na Marsie. Co będzie jej najważniejszym elementem? Zapewne energia elektryczna.

Aktualnie paliwo w Polsce jest kosmicznie drogie, ale prawdziwy problem z paliwem mają statki latające w kosmos - na orbicie okołoziemskiej nie ma żadnej stacji benzynowej. Bez kanistra ani rusz, dlatego skoro Elon Musk chce wozić ludzi na Marsa, to musi postawić stacje paliwowe na orbicie.

Po półrocznym locie wylądowałeś na Marsie, wychodzisz z rakiety, widzisz rdzawy krajobraz, na którym lśni twój habitat, wybudowany i przygotowany przez roboty. Wspaniale! No dobrze, to skąd tu wziąć paliwo rakietowe, aby wrócić na Ziemię?

Po raz kolejny naukowcy rzucają kłody pod nogi wszystkim osobom oczekującym na swój pierwszy lot kosmiczny, kiedy to już ludzkość stanie się gatunkiem międzyplanetarnym, który będzie żył nie tylko na powierzchni Ziemi, ale także w stacjach kosmicznych na orbicie, w bazach na Księżycu i na Marsie, bezustannie przemierzając pustkę przestrzeni międzyplanetarnej. Co tym razem stoi nam na drodze?