Kosmos

Naukowcy chcą wykorzystać sztuczną inteligencję do rozwiązania jednego z największych problemów współczesnej kosmologii - znalezienia nowej fizyki. Jednak aby odkryć nową fizykę, sztuczna inteligencja musi oduczyć się tej starej. Współczesna kosmologia znalazła się w ślepym zaułku własnego sukcesu. Standardowy model kosmologiczny doskonale opisuje ewolucję wszechświata, od Wielkiego Wybuchu po rozmieszczenie galaktyk. Fizycy mają jednak pełną...

Gdy sztuczna inteligencja patrzy w kosmos, to widzi więcej - ale czasem widzi za dużo. I za bardzo chce się przypodobać. Kosmologia od lat opiera się na gigantycznych symulacjach, które mają pomóc zrozumieć, jak powstały galaktyki, skąd bierze się ciemna materia i dlaczego Wszechświat rozszerza się w takim tempie. To praca żmudna, kosztowna i wymagająca...

Europa ma wreszcie własnego kosmicznego giganta, który nie musi potulnie czekać, aż najważniejsze technologie przyjdą zza oceanu. ICEYE pozyskało ponad 1 mld euro finansowania i zostało wycenione na ponad 10 mld euro. Najnowsza runda finansowania obejmuje 450 mln euro świeżego kapitału oraz dodatkową sprzedaż udziałów na rynku wtórnym, dzięki czemu całkowita wartość transakcji przekroczyła 1...

W rosyjskim segmencie ISS znów wzrósł wyciek powietrza. Roskosmos chciał problem naprawić… szlifierką. NASA jednak stanowczo zabroniła. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna znów przypomniała nam o tym, że jest wielkim laboratorium na orbicie, ale też konstrukcją złożoną z modułów mających już swoje lata. W rosyjskiej części ISS ponownie wzrósł wyciek powietrza, a plan naprawy zaproponowany przez Roskosmos...

Skomplikowana zagadka znana jako małe czerwone kropki doczekała się wreszcie wyjaśnienia, a prawda jaka się wyłania z tego odkrycia jest jeszcze bardziej niesamowita, niż można było przypuszczać. Oto okazuje się, że tajemnicze, hipotetyczne gwiazdy czarne dziury faktycznie istnieją. I są na to dowody. Zespół astronomów pod kierownictwem Wasilija Kokoriewa z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin zbadał małą...

Czechy chcą wysłać astronautę na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Misja ma odbyć się w 2027 r. na statku SpaceX Dragon. Nic jednak jeszcze nie jest przesądzone. Pierwszym Czechem w kosmosie był Vladimír Remek w 1978 r., więc nie o to toczy się gra. Obecna szansa dotyczy pierwszego czeskiego lotu na ISS – misji naukowej realizowanej w...

Badacze przeanalizowali dane z lat 2019-2026 i wskazali rosyjskie satelity wczesnego ostrzegania jako źródło zakłóceń GNSS. Do tej pory mówiono głównie o zakłóceniach GPS z Królewca, ale teraz to się zmienia. W ostatnich latach zakłócenia nawigacji satelitarnej stały się niestety częścią codzienności na wschodniej flance NATO. Samoloty, statki, aplikacje transportowe i użytkownicy zwykłych odbiorników GPS...

NASA oficjalnie potwierdziła, że misja Artemis III - ta, która ma być kluczowym testem przed pierwszym w historii lądowaniem ludzi na południowym biegunie Księżyca - wystartuje w 2027 r. I co ważniejsze: wiemy już, kto poleci. W skład głównej czwórki wchodzą: Randy Bresnik jako dowódca, Luca Parmitano jako pilot oraz Frank Rubio i Andre Douglas...

Firma Elona Muska nie jest już tylko symbolem prywatnych lotów w kosmos. Coraz częściej staje się zapleczem technologicznym Pentagonu. SpaceX przez lata budowało wizerunek firmy, która obniżyła koszty lotów orbitalnych i zmieniła rynek internetu satelitarnego. Dziś coraz wyraźniej widać jednak drugi obraz: to spółka, która staje się jednym z najważniejszych wykonawców amerykańskiego wojska i wywiadu....

Warszawa, Czarnobyl i arktyczny Akulivik na zdjęciach z polskich satelitów PIAST. To mocny dowód, że Polska skutecznie buduje własne oczy na orbicie. Polskie satelity PIAST przesłały kolejną porcję zdjęć Ziemi. Na obrazach znalazły się m.in. Warszawa, teren elektrowni w Czarnobylu, Madryt, Maskat w Omanie i Akulivik w północnym Quebecu. To nie są tylko śliczne zdjęcia...

Naukowcy sprawdzili w symulacji, czy mały teleskop na orbicie Księżyca potrafi odczytać skład jego powierzchni. Wyniki są naprawdę obiecujące. Nowa koncepcja zakłada wykorzystanie niewielkiego teleskopu rentgenowskiego, który z orbity prześwietlałby powierzchnię Księżyca. Symulacje pokazują, że pojedynczy instrument mógłby już w dwa lata sporządzić globalną mapę kilku kluczowych pierwiastków, a większy zestaw takich detektorów zrobiłby to...

Przez ponad pięćdziesiąt lat astrofizycy zachodzili w głowę, dlaczego supermasywna czarna dziura w centrum naszej galaktyki zachowuje się inaczej niż wszystkie inne. Według żelaznych zasad fizyki, pochłanianiu materii powinien towarzyszyć potężny wiatr. Tymczasem wokół Sagittarius A* panowała zastanawiająca cisza. Naukowcy udowodnili właśnie, że wiatr jednak tam jest. Musieliśmy tylko dowiedzieć się, w jaki sposób na...

Axiom Space i Prada zaprezentowały kombinezon chłodząco-wentylacyjny, najgłębszą warstwę skafandra kosmicznego Axiom Extravehicular Mobility Unit. To ten kombinezon będzie przylegać bezpośrednio do ciał astronautów, gdy ludzie powrócą na powierzchnię Księżyca i znów będą stąpać Strebrnym Globie.   Kombinezon chłodząco-wentylacyjny LCVG (Liquid Cooling and Ventilation Garment), zaprojektowany został do noszenia przez astronautów w skafandrze kosmicznym Axiom Extravehicular Mobility Unit (AxEMU). Kombinezon...

Webb nie potrzebował świecącego kwazara. Zmierzył czarną dziurę po tym, jak rozpędza gwiazdy w centrum odległej galaktyki. Czarne dziury najłatwiej wykryć wtedy, gdy aktywnie pochłaniają materię i rozświetlają centrum swojej galaktyki. Ta była jednak wyjątkowo spokojna. Nie świeciła jak kwazar i nie dawała o sobie znać w oczywisty sposób, a mimo to astronomom udało się...

Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem Blue Origin. NASA rozważa odpięcie lądownika Blue Moon od rakiety Bezosa, by ratować harmonogram Artemis. Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem firmy Blue Origin i Amazona. Pożar na stanowisku LC-36 mocno uderzył tak naprawdę w jeden z najczulszych punktów programu Artemis: lądowniki Blue Moon, które mają pomóc...

Astronomowie zajrzeli do kosmicznej fabryki planet i zobaczyli coś, czego wcześniej nie udało się uchwycić. Dysk AB Aurigae wiruje, rzuca tajemnicze cienie i może skrywać rodzące się gazowe olbrzymy. Planety powstają w dyskach gazu i pyłu otaczających młode gwiazdy. To właśnie tam materia tworzy zagęszczenia, spirale i inne struktury, z których z czasem mogą wyłonić...

Nie każda wielka gwiazda zostawia czarną dziurę. SN 2023vbw mogła być eksplozją tak silną, że po gwieździe nie został żaden rdzeń. SN 2023vbw została zauważona w 2023 r. na obrzeżach niewielkiej galaktyki karłowatej oddalonej o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Początkowo wyglądała jak kolejna supernowa typu II, czyli eksplozja masywnej gwiazdy, której jądro zapadło się...

Astronomowie natrafili na prawdziwą kopalnię fal grawitacyjnych. Dzięki zastosowaniu niezwykle czułych detektorów zaobserwowali 161 zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Nowe odkrycie już określa się mianem czarnego złota. Naukowcy właśnie otworzyli jedną z najcenniejszych baz danych współczesnej nauki. Nie chodzi o zdjęcia galaktyk, mapy planet ani katalog nowych gwiazd. Chodzi o coś znacznie trudniejszego do...

Matematycy proponują model, w którym przyspieszona ekspansja Wszechświata wynika z równań Einsteina, bez dokładania ciemnej energii. Ciemna energia miała być odpowiedzią na jedno z największych pytań współczesnej kosmologii: dlaczego Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Nowa praca matematyków związanych z Uniwersytetem Kalifornijskim w Davis sugeruje jednak, że być może nie trzeba dopisywać do kosmosu tajemniczego składnika....

Supermasywne czarne dziury od dekad budzą w nas lęk i fascynację, jawiąc się jako ostateczne niszczyciele materii. Te giganty, rezydujące w sercach większości dużych galaktyk, kojarzą się głównie z horyzontem zdarzeń, z którego nic nie może uciec, oraz z brutalnym rozrywaniem gwiazd, które zbytnio się do nich zbliżą. Najnowsze doniesienia ze świata nauki sugerują jednak,...