Kosmos

Badacze przeanalizowali dane z lat 2019-2026 i wskazali rosyjskie satelity wczesnego ostrzegania jako źródło zakłóceń GNSS. Do tej pory mówiono głównie o zakłóceniach GPS z Królewca, ale teraz to się zmienia. W ostatnich latach zakłócenia nawigacji satelitarnej stały się niestety częścią codzienności na wschodniej flance NATO. Samoloty, statki, aplikacje transportowe i użytkownicy zwykłych odbiorników GPS...

NASA oficjalnie potwierdziła, że misja Artemis III - ta, która ma być kluczowym testem przed pierwszym w historii lądowaniem ludzi na południowym biegunie Księżyca - wystartuje w 2027 r. I co ważniejsze: wiemy już, kto poleci. W skład głównej czwórki wchodzą: Randy Bresnik jako dowódca, Luca Parmitano jako pilot oraz Frank Rubio i Andre Douglas...

Firma Elona Muska nie jest już tylko symbolem prywatnych lotów w kosmos. Coraz częściej staje się zapleczem technologicznym Pentagonu. SpaceX przez lata budowało wizerunek firmy, która obniżyła koszty lotów orbitalnych i zmieniła rynek internetu satelitarnego. Dziś coraz wyraźniej widać jednak drugi obraz: to spółka, która staje się jednym z najważniejszych wykonawców amerykańskiego wojska i wywiadu....

Warszawa, Czarnobyl i arktyczny Akulivik na zdjęciach z polskich satelitów PIAST. To mocny dowód, że Polska skutecznie buduje własne oczy na orbicie. Polskie satelity PIAST przesłały kolejną porcję zdjęć Ziemi. Na obrazach znalazły się m.in. Warszawa, teren elektrowni w Czarnobylu, Madryt, Maskat w Omanie i Akulivik w północnym Quebecu. To nie są tylko śliczne zdjęcia...

Naukowcy sprawdzili w symulacji, czy mały teleskop na orbicie Księżyca potrafi odczytać skład jego powierzchni. Wyniki są naprawdę obiecujące. Nowa koncepcja zakłada wykorzystanie niewielkiego teleskopu rentgenowskiego, który z orbity prześwietlałby powierzchnię Księżyca. Symulacje pokazują, że pojedynczy instrument mógłby już w dwa lata sporządzić globalną mapę kilku kluczowych pierwiastków, a większy zestaw takich detektorów zrobiłby to...

Przez ponad pięćdziesiąt lat astrofizycy zachodzili w głowę, dlaczego supermasywna czarna dziura w centrum naszej galaktyki zachowuje się inaczej niż wszystkie inne. Według żelaznych zasad fizyki, pochłanianiu materii powinien towarzyszyć potężny wiatr. Tymczasem wokół Sagittarius A* panowała zastanawiająca cisza. Naukowcy udowodnili właśnie, że wiatr jednak tam jest. Musieliśmy tylko dowiedzieć się, w jaki sposób na...

Axiom Space i Prada zaprezentowały kombinezon chłodząco-wentylacyjny, najgłębszą warstwę skafandra kosmicznego Axiom Extravehicular Mobility Unit. To ten kombinezon będzie przylegać bezpośrednio do ciał astronautów, gdy ludzie powrócą na powierzchnię Księżyca i znów będą stąpać Strebrnym Globie.   Kombinezon chłodząco-wentylacyjny LCVG (Liquid Cooling and Ventilation Garment), zaprojektowany został do noszenia przez astronautów w skafandrze kosmicznym Axiom Extravehicular Mobility Unit (AxEMU). Kombinezon...

Webb nie potrzebował świecącego kwazara. Zmierzył czarną dziurę po tym, jak rozpędza gwiazdy w centrum odległej galaktyki. Czarne dziury najłatwiej wykryć wtedy, gdy aktywnie pochłaniają materię i rozświetlają centrum swojej galaktyki. Ta była jednak wyjątkowo spokojna. Nie świeciła jak kwazar i nie dawała o sobie znać w oczywisty sposób, a mimo to astronomom udało się...

Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem Blue Origin. NASA rozważa odpięcie lądownika Blue Moon od rakiety Bezosa, by ratować harmonogram Artemis. Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem firmy Blue Origin i Amazona. Pożar na stanowisku LC-36 mocno uderzył tak naprawdę w jeden z najczulszych punktów programu Artemis: lądowniki Blue Moon, które mają pomóc...

Astronomowie zajrzeli do kosmicznej fabryki planet i zobaczyli coś, czego wcześniej nie udało się uchwycić. Dysk AB Aurigae wiruje, rzuca tajemnicze cienie i może skrywać rodzące się gazowe olbrzymy. Planety powstają w dyskach gazu i pyłu otaczających młode gwiazdy. To właśnie tam materia tworzy zagęszczenia, spirale i inne struktury, z których z czasem mogą wyłonić...

Nie każda wielka gwiazda zostawia czarną dziurę. SN 2023vbw mogła być eksplozją tak silną, że po gwieździe nie został żaden rdzeń. SN 2023vbw została zauważona w 2023 r. na obrzeżach niewielkiej galaktyki karłowatej oddalonej o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Początkowo wyglądała jak kolejna supernowa typu II, czyli eksplozja masywnej gwiazdy, której jądro zapadło się...

Astronomowie natrafili na prawdziwą kopalnię fal grawitacyjnych. Dzięki zastosowaniu niezwykle czułych detektorów zaobserwowali 161 zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Nowe odkrycie już określa się mianem czarnego złota. Naukowcy właśnie otworzyli jedną z najcenniejszych baz danych współczesnej nauki. Nie chodzi o zdjęcia galaktyk, mapy planet ani katalog nowych gwiazd. Chodzi o coś znacznie trudniejszego do...

Matematycy proponują model, w którym przyspieszona ekspansja Wszechświata wynika z równań Einsteina, bez dokładania ciemnej energii. Ciemna energia miała być odpowiedzią na jedno z największych pytań współczesnej kosmologii: dlaczego Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Nowa praca matematyków związanych z Uniwersytetem Kalifornijskim w Davis sugeruje jednak, że być może nie trzeba dopisywać do kosmosu tajemniczego składnika....

Supermasywne czarne dziury od dekad budzą w nas lęk i fascynację, jawiąc się jako ostateczne niszczyciele materii. Te giganty, rezydujące w sercach większości dużych galaktyk, kojarzą się głównie z horyzontem zdarzeń, z którego nic nie może uciec, oraz z brutalnym rozrywaniem gwiazd, które zbytnio się do nich zbliżą. Najnowsze doniesienia ze świata nauki sugerują jednak,...

Kilka lat temu astronomowie odkryli tajemniczy sygnał pochodzący z odległej części Drogi Mlecznej. Było to coś czego nigdy wcześniej nie widziano, a źródlo jego pochodzenia pozostawało nieznane. Teraz udało się wreszcie wyjaśnić tę zagadkę. Przez lata wyglądało to jak jeden z tych kosmicznych przypadków, które bardziej mnożą pytania, niż dają odpowiedzi. Radioteleskopy wykrywały krótkie, powtarzające...

Okazuje się, że supernowa sprzed tysięcy lat nadal wpływa na otoczenie wokół. LHAASO pokazało, że jej fala uderzeniowa może rozpędzać protony do ogromnych energii. Gwiazda eksplodowała tysiące lat temu, ale śmierć wcale nie zakończyła jej pracy. Pozostałość po supernowej IC 443, znanej jako Mgławica Meduza, nadal działa jak potężny naturalny akcelerator cząstek. Obserwatorium LHAASO wykryło...

Kolonia ludzi na Marsie będzie musiała być samowystarczalna. Nie da się bez końca dostarczać jedzenia z Ziemi. Naukowcy dowodzą jednak, że jałową i nieprzyjazną glebę Czerwonej Planety będzie można zamienić w pola uprawne. Trzeba będzie wykorzystać do tego grzyby. Film Marsjanin nie kłamał. Marsjański regolit może być glebą, w której wyrosną rośliny uprawne. Nie będzie...

Człowiek Lodu, znany całemu światu jako Ötzi, od ponad trzech dekad dostarcza naukowcom bezcennych danych o życiu w epoce miedzi. Wydawałoby się, że o ciele odnalezionym w alpejskim lodowcu wiemy już wszystko. Najnowsze badania pokazują jednak zupełnie inny, mikroskopijny wymiar tej historii. Zamarznięte zwłoki kryją w sobie złożony mikrobiom, a Ötzi nie jest wyłącznie martwym...

Satelity ESA pomogły wykryć zaskakującą zmianę w przepływie płynnego żelaza w jądrze zewnętrznym Ziemi. Na szczęście zjawisko nie zagraża ludziom, ale bardzo dużo mówi o polu magnetycznym. Głęboko pod Pacyfikiem wydarzyło się coś, czego naukowcy nie potrafią jeszcze do końca wyjaśnić. Szeroki strumień ciekłego, bogatego w żelazo materiału w jądrze zewnętrznym Ziemi w okolicach 2010...

Oto historia jak z kryminału. Młode gwiazdy pożerają własne planety, ale zostawiają po sobie ślad, który astronomowie potrafią odczytać miliony lat później. Astronomowie znaleźli jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że gwiazdy mogą pożerać własne planety. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, potwierdza wieloletnie podejrzenia, że młode gwiazdy...