Kosmos

Na Marsie mogłoby wyrosnąć drzewo, ale najpierw planeta musiałaby przejść gruntowne ocieplenie. Znamy najlepsze miejsce. Marsjański las nie zacznie się od posadzenia sadzonki w czerwonym pyle. Najpierw trzeba byłoby zmienić atmosferę całej planety, zatrzymać więcej ciepła i zapewnić roślinom 110 marsjańskich dób z temperaturą, która nie spada poniżej -6 st. C. Dopiero wtedy pierwsze drzewo...

Na Plutonie odkryto 6 ogromnych osuwisk. Masy lodu spadały z wysokości ponad 2 km i przesuwały się nawet o 14,5 km. Ściana krateru najpierw cicho pracuje, jakby coś w niej powoli ustępowało. Pojawiają się pęknięcia, które z każdą chwilą rozchodzą się coraz dalej, aż w końcu cały fragment zbocza traci stabilność. W jednej chwili setki...

Lasery śledziły metalową kulę na orbicie przez około 3 lata. Udało się wykryć niezwykle słabe wirowanie czasoprzestrzeni. Ziemia obraca się nie tylko wewnątrz pustej przestrzeni. Zgodnie z ogólną teorią względności pociąga za sobą także samą czasoprzestrzeń, delikatnie skręcając orbity znajdujących się wokół niej obiektów. Po około 3 latach laserowych pomiarów naukowcy wyłuskali ten efekt z...

SpaceX stracił bilion dolarów wartości. Trudno sobie nawet wyobrazić ile to realnie jest pieniędzy i co umożliwiają. Ale… co się właściwie wydarzyło? Gdy SpaceX wchodził na giełdę, to narracja była prosta: Elon Musk zostaje pierwszym bilionerem, a jego kosmiczna firma staje się finansowym monstrum, które miało tylko rosnąć. W końcu SpaceX to nie kolejny startup...

Optyka satelity jest dziś ustalana na sztywno przed startem. Programowalny chip może pozwolić zmieniać filtry i sposób pracy instrumentu za pomocą impulsów elektrycznych. Projektowanie instrumentu satelitarnego zaczyna się długo przed startem rakiety. Inżynierowie muszą ustalić, jakie długości fal będą obserwowane, jakie substancje mają być wykrywane, jak szerokie będzie pole widzenia i z jaką dokładnością urządzenie...

Chmury z odparowanych skał działają jak izolacja. Pod nimi powierzchnia subneptuna może zamienić się w ocean płynnej magmy. Chmury na odległych planetach nie tylko zasłaniają teleskopom widok. Nowe modele pokazują, że mogą działać jak potężna warstwa izolacji, podnosząc temperaturę przy skalistym wnętrzu nawet o 1400-2600 st. C. W efekcie skała topnieje, powstaje ocean magmy, a...

Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku będzie nie tylko ciekawostką astronomiczną, ale także turystycznym hitem. Liczby nie kłamią. Polacy dosłownie rzucili się na bilety lotnicze do Hiszpanii i Islandii, by na własne oczy podziwiać ten spektakl w pełnej jego krasie. Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 r. zbliża się wielkimi krokami. Tego dnia nasza gwiazda zostanie...

Na młodą Ziemię mogło spaść nawet 50 mln ton kosmicznego cukru. Nowe odkrycie pokazuje, skąd mogły pochodzić składniki pierwszego RNA. Astronomowie po raz pierwszy bezpośrednio wykryli cukier w przestrzeni międzygwiazdowej. Erytruloza powstała w zimnym obłoku gazu i pyłu, ale podobne cząsteczki mogły zostać zamknięte w planetoidach, a następnie dostarczone na młodą Ziemię. Według ostrożnych szacunków...

Amerykańskie Space Force rozpoczęły wdrażanie systemu Meadowlands. Nowa broń ma uciszać satelity przeciwnika za pomocą silnego sygnału elektromagnetycznego. Wojna w kosmosie nie przypomina scen z filmów science fiction. Nie ma tu spektakularnych eksplozji ani laserowych pojedynków przecinających próżnię. Zamiast tego toczy się cicha, niewidoczna walka o sygnał. To on decyduje dziś o tym, czy satelita...

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu pomysł pozyskiwania energii z czarnej dziury wydawał się wyłącznie intelektualnym eksperymentem. Dzisiaj naukowcy pokazali, że mechanizm opisany ponad pół wieku temu przez jednego z najwybitniejszych fizyków XX wieku można odtworzyć w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Osiągnięcie to nie dotyczy wyłącznie astrofizyki. Otwiera również drogę do nowych technologii. Ponad 50 lat temu fizyk...

Astronomowie wykorzystali ponad 155 tys. gwiazd znajdujących się w Drodze Mlecznej, aby niezależnie oszacować wiek Wszechświata. Wynik ich badań jest zgodny z najpopularniejszym obecnie modelem kosmologicznym i może pomóc rozwiązać jedną z największych zagadek współczesnej astronomii, tak zwane napięcie Hubble’a. Wiek Wszechświata od lat jest przedmiotem sporów naukowców. Problem nie polega jednak na samym pomiarze...

Wydawało się, że astronomowie wiedzą już niemal wszystko o gwieździe Beta Pictoris. To jeden z najlepiej przebadanych układów planetarnych w naszej galaktyce, od lat uznawany za naturalne laboratorium badań nad narodzinami planet. Tym większym zaskoczeniem okazało się odkrycie kolejnego świata, którego przez lata nie udało się dostrzec. Międzynarodowy zespół naukowców, wykorzystując Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba...

Obiekt 1998 SH2 przez 27 lat uchodził za planetoidą. Zdradziła go jednak zmiana trajektorii, a głębokie zdjęcia ujawniły słaby ogon. Przez 27 lat wyglądała jak zwykła, ciemna planetoida – jeden z wielu niepozornych punktów krążących wokół Słońca. Nie miała jasnej otoczki ani efektownego ogona, które zdradziłyby jej prawdziwą naturę, więc astronomowie byli przekonani, że dobrze...

Najpierw rozległ się potężny huk, a chwilę później fragment kosmicznej skały przebił dach domu i wpadł do sypialni. Teraz naukowcy ujawnili, że ten niezwykły meteoryt skrywa ślady słonej wody i związków organicznych, które mogą zmienić nasze spojrzenie na początki życia na Ziemi. 16 lipca 2024 r. mieszkańcy Nowego Jorku i okolic byli świadkami niezwykłego zjawiska....

Firma z Kalifornii chce umieścić na orbicie dziesiątki tysięcy satelitów wyposażonych w ogromne lustra, które będą odbijały światło słoneczne na wybrane miejsca na Ziemi. Projekt przechodzi do fazy realizacji, amerykańska Federalna Komisja Łączności (FCC) wydała zgodę na start pierwszego demonstracyjnego satelity. Jeśli test zakończy się sukcesem, może rozpocząć się era zupełnie nowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej....

Każdego lata na niebie pojawia się zjawisko, które przyciąga zarówno miłośników astronomii, jak i osoby, które na co dzień rzadko spoglądają w gwiazdy. Mowa o Perseidach, jednym z najaktywniejszych rojów meteorów na świecie. W 2026 r. ich obserwacja zapowiada się wyjątkowo dobrze również z Polski, a wszystko za sprawą korzystnego układu Księżyca, który nie będzie...

Sunrise III przez 6,5 dnia obserwował Słońce ze stratosfery. Pierwsze wyniki pokazują rozbłysk klasy M5.3 i skręconą plazmę. Przez 6,5 dnia nad Arktyką dryfował ogromny balon z metrowym teleskopem skierowanym prosto w Słońce. Pod nim nie było astronautów ani silnika. Była za to ważąca kilka ton gondola, 3 instrumenty naukowe i dyski, które zapełniały się...

Oddział Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA w Polsce powstanie w Warszawie. Decyzję tę ogłosili na wspólnej konferencji prasowej premier Donald Tusk i dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher. Warszawa została wybrana na siedzibę nowego Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). To jedna z najważniejszych decyzji dotyczących polskiego sektora kosmicznego w ostatnich latach. Nowa jednostka ma odpowiadać za rozwój...

Polski napęd satelitarny BOOSTER trafi do azjatyckiej misji serwisowania obiektów na orbicie. Start planowany jest na pierwszą połowę 2027 r. Polska firma Liftero zdobyła kolejnego klienta w Azji. To kontrakt wart blisko 1,5 mln zł, więc w kosmicznej skali nie wygląda jak jakieś wielkie trzęsienie ziemi. Może być on jednak dużo ważniejszy, niż sugeruje sama...

FCC daje zielone światło kosmicznym zwierciadłom, które mają znaleźć się na orbicie okołoziemskiej. Astronomowie łapią się za głowę. Federalna Komisja Łączności w Stanach Zjednoczonych zatwierdziła projekt, który brzmi jak pomysł z komiksów o Iron Manie, ale jest jak najbardziej realny: start demonstracyjnego satelity Earendil‑1 firmy Reflect Orbital. To urządzenie ma odbijać światło słoneczne… w nocy....