Kosmos

W najbliższą sobotę, 28 lutego 2026 r., na nocnym niebie rozegra się prawdziwe astronomiczne show. Będziemy świadkami wielkiej parady sześciu planet Układu Słonecznego. Choć w tym prestiżowym gronie zabraknie Marsa, widowisko zapowiada się fascynująco. Zanim zaczniemy skanować wzrokiem horyzont, trzeba wziąć sobie do serca kluczowe ostrzeżenie ekspertów. Pod żadnym pozorem nie wolno kierować instrumentów optycznych,...

Wokół Ziemi rozciąga się niewidzialny, magnetyczny parasol, który każdego dnia osłania nas przed strumieniem naładowanych cząstek ze Słońca. NASA właśnie przyznała, że ten parasol ma dziury i zaprasza internautów do ich szukania w ramach projektu Space Umbrella. Z perspektywy kosmosu Ziemia nie jest po prostu kulą krążącą w ogniu promieniowania. Otacza ją magnetosfera. To rozległa...

Naukowcy znaleźli kandydatkę na planetę, która pod wieloma względami przypomina Ziemię: ma zbliżony rozmiar, krąży wokół gwiazdy podobnej do Słońca i potrzebuje mniej więcej roku na jedno okrążenie. Brzmi jak idealny drugi dom, gdyby nie jeden szczegół. HD 137010 b to kandydatka na egzoplanetę, czyli planetę krążącą wokół innej gwiazdy niż Słońce. Jej gwiazdę (HD...

Młody Mars okazuje się znacznie bardziej złożony, niż sugerowały to dotychczasowe schematy. Nowe badania z udziałem polskiego geologa pokazują, że przynajmniej jeden z młodych wulkanów żył znacznie bogatszym życiem, niż nam się wydawało. Od lat powtarza się, że w tzw. okresie amazońskim, czyli najmłodszym rozdziale historii Marsa, obejmującym ostatnich kilkaset milionów lat, wulkany Czerwonej Planety...

Księżyc nie zamarł miliardy lat temu. Nowa mapa pęknięć pokazuje, że wciąż się kurczy i może wywoływać trzęsienia. Księżyc nie jest skamieniałą kulą sprzed miliardów lat. Nowa szczegółowa mapa jego powierzchni pokazuje, że wnętrze naszego satelity nadal stygnie, skorupa powoli się kurczy, a na ciemnych równinach powstają świeże pęknięcia. To właśnie tam mogą rodzić się...

Od ponad 60 lat nasłuchujemy kosmosu w nadziei, że ktoś po drugiej stronie odpowie. Nowe analizy sugerują jednak, że nawet jeśli sygnały obcych już dotarły na Ziemię, bardzo możliwe, że je po prostu przegapiliśmy. Klasyczne poszukiwania inteligencji pozaziemskiej, określane skrótem SETI, opierają się na polowaniu na tzw. technosygnatury. To wszelkie uchwytne ślady działalności technologicznej obcej...

Jak wygląda Chiński Nowy Rok w kosmosie? Taikonauci nagrali na Tiangong… teledysk. Chińska załoga misji Shenzhou‑21 postanowiła udowodnić, że nawet 400 km nad Ziemią można świętować z rozmachem. Taikonauci Zhang Lu, Wu Fei i Zhang Hongzhang… zdecydowali się zrealizować w mikrograwitacji pełnoprawny, relatywnie profesjonalnie zmontowany klip muzyczny, w którym dowódca misji śpiewa o pięcioramiennej czerwonej...

Saturn mógł stracić cały księżyc w gigantycznym zderzeniu. Skutkiem są nie tylko pierścienie, ale też dziwne orbity jego księżyców. Potężna planeta, jasne pierścienie, gromada księżyców. Coraz więcej wskazuje na to, że Saturn narodził się z czystego chaosu. Zaginiony księżyc o roboczej nazwie Chrysalis mógł dosłownie roztrzaskać się o Tytana, największego saturnowego satelitę, a skutki tego...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Na samym skraju Układu Słonecznego krąży obiekt, który wygląda jak zlepiony w próżni bałwan. Naukowcy właśnie pokazali, że tę rzeźbę wykonała sama grawitacja, a proces, który za nią stoi, bardziej kojarzy się z rodzeniem gwiazd niż z powstawaniem asteroid. Arrokoth, znany wcześniej jako 2014 MU69, to niewielki obiekt z Pasa Kuipera, czyli rozległego, lodowego pierścienia...

Teleskopy JWST i ALMA znalazły 70 starych, zakurzonych galaktyk tam, gdzie kosmos dopiero powinien raczkować. Modele ewolucji Wszechświata czeka korekta. I to znaczna. Na granicy obserwowalnego Wszechświata, w epokach, w których kosmos według podręczników dopiero uczył się świecić pierwszymi gwiazdami, astronomowie ujrzeli coś niespodziewanego, a mianowicie 70 masywnych, chemicznie zaskakująco dojrzałych galaktyk. Historia narodzin gwiazd...

Debiut Starlinera miał być pokazem siły Boeinga, a stał się studium ryzyka. NASA po cichu uznała pierwszy lot z astronautami za najpoważniejszy typ awarii. Pierwszy lot Boeinga Starlinera z astronautami miał być długo wyczekiwanym wejściem prywatnego giganta do klubu załogowych przewoźników NASA. Dziś agencja sama przyznaje, że tamten rejs w 2024 r. był w rzeczywistości...

Potężny laser powienien stanąć na Księżycu. I nie chodzi tu o zamienienie Srebrnego Globu w Gwiazdę Śmierci, ale urządzenie, które ułatwi dostawy dla kolonii ludzi. Międzynarodowy zespół naukowców, w skład którego wchodzą badacze z NIST oraz słynnego Jet Propulsion Laboratory podlegającego NASA, ogłosił właśnie nieprawdopodobnie wręcz ambitny plan. Badacze chcą umieścić na Księżycu ekstremalnie stabilny...

Tajemniczy rozbłysk spoza jądra galaktyki trwał tylko miesiąc, ale może sporo namieszać. Analizy wskazują na rzadką czarną dziurę pośredniej masy, która właśnie pożera gwiazdę. Astronomowie złapali kosmiczną zbrodnię niemal na gorącym uczynku. W odległej o 1,5 mld lat świetlnych galaktyce rozbłysło światło gwiazdy, która wpadła w śmiertelne objęcia czarnej dziury. Już samo takie zdarzenie to...

Rekordowo energetyczne neutrino z KM3NeT rozpaliło wyobraźnię fizyków. Nowa analiza pokazuje, czy naprawdę mogła je wyemitować czarna dziura. W głębinach Morza Śródziemnego zarejestrowano sygnał, który zwykłym językiem można streścić tak: w Ziemię trafił pocisk z innego zakątka kosmosu, niosący energię, o jakiej trudno nawet myśleć. To pojedyncze neutrino, czyli subatomowa cząstka, miało według szacunków około...

Dwie rakiety NASA wystartowały z Alaski prosto w zorzę polarną. Stawką jest zrozumienie tajemniczej czarnej zorzy i lepsza ochrona satelitów oraz astronautów. NASA uruchomiła z ośrodka Poker Flat Research Range niedaleko Fairbanks w stanie Alaska dwie serie suborbitalnych startów. To krótkie loty tzw. rakiet sondujących – smukłych pojazdów, które nie wchodzą na pełną orbitę, tylko...

Gdy górny stopień rakiety Falcon 9 spadał nad Europą, większość z nas widziała w najlepszym razie efektowną kulę ognia na nocnym niebie. Niewidoczny gołym okiem finał był jednak znacznie ciekawszy. W górnej atmosferze pojawił się wyraźny ślad metalu pochodzącego z konstrukcji rakiety. 19 lutego 2025 r. górny stopień Falcona 9 po wykonaniu swojej pracy w...

Dwa lodowe olbrzymy spotykają się pozornie na tle tego samego wycinka nieba. Koniunkcja Saturna i Neptuna to wydarzenie, którego szybko się nie powtórzy. Raz na kilka dekad dwie odległe, zimne olbrzymie planety ustawiają się na niebie tak blisko, że z Ziemi wyglądają niemal jak sąsiedzi. W piątek 20 lutego Saturn i Neptun utworzą rzadką koniunkcję...

Astronomowie namierzyli w gwiazdozbiorze Perseusza obiekt, który przypomina kosmicznego ducha. Galaktyka CDG-2 to prawdziwy ewenement. Jest tak ciemna, że niemal niewidzialna, a 99 proc. jej masy stanowi tajemnicza ciemna materia. Większość galaktyk w pobliskim Wszechświecie jest dość jasna, ale niektóre są tak słabe, że są praktycznie niewidoczne. Astronomowie, korzystając z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a w połączeniu...

Kometa C/2024 E1, znana szerzej jako kometa Wierzchoś, minęła właśnie naszą planetę. Ten lodowy gość wielkości sporego miasta odkryty został przez polskiego astronoma. Obiekt zostanie wystrzelony z Układu Słonecznego niczym z procy i podzieli los słynnej komety 3I/Atlas. W świecie astronomii takie historie rozpalają wyobraźnię najmocniej. Nie chodzi tylko o sam przelot ciała niebieskiego, ale...