Kosmos

Wewnątrz naszej Drogi Mlecznej odnaleziono resztki starożytnej galaktyki Loki. Wygląda na to, że została ona dosłownie pożarta przez naszą własną, a ślady tej kosmicznej katastrofy znajdują się stosunkowo blisko Ziemi. Wszechświat po raz kolejny udowadnia, że najciekawsze tajemnice kryją się tuż pod naszym nosem. Grupa astronomów wzięła pod lupę jedne z najstarszych gwiazd znajdujących się...

Przednami jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych maja. Eta Akwarydy lada moment osiągną swoje coroczne maksimum. W tym roku warunki do obserwacji w Polsce będą dość wymagające, a wszystko przez nasz własny Księżyc. Deszcze meteorów to efekt uboczny przedzierania się Ziemi przez smugi pyłu i lodu, pozostawione na orbitach przez wędrujące komety lub planetoidy. Te mikroskopijne...

Polska właśnie dołożyła kolejny element do własnych oczu na orbicie. Czwarty satelita ICEYE dla Sił Zbrojnych RP został wyniesiony w kosmos przez rakietę SpaceX, wzmacniając budowaną konstelację radarową POLSARIS. Rakieta SpaceX wystartowała z bazy Vandenberg w Kalifornii, wynosząc na orbitę kolejnego satelitę dla Wojska Polskiego. To już 4. urządzenie ICEYE dostarczane w ramach programu MikroSAR....

Zapomnijcie o ekspansji, czas na galaktyczną stagnację. Astronomowie odkryli, że peryferia Drogi Mlecznej stały się sterylne. Nasza galaktyka ma co najmniej 100 tys. lat świetlnych średnicy, ale nowe gwiazdy rodzą się tylko w obrębie 40 tys. lat świetlnych od centrum. Za tą granicą narodziny gwiazd praktycznie ustają, a te, które tam widzimy, przybyły skądinąd. Międzynarodowy...

Największy segment rakiety SLS dla Artemis III dotarł na Florydę. To ważny krok przed misją planowaną na 2027 r. NASA poinformowała, że do Florydy dotarły właśnie górne elementy głównego członu SLS przeznaczonego dla Artemis III. Ten segment obejmuje zbiornik ciekłego wodoru, zbiornik ciekłego tlenu, sekcję pośrednią i forward skirt, czyli górną część strukturalną członu. Pełny...

Firma Astrobotic przetestowała silnik rakietowy RDRE, który generuje ciąg przez naddźwiękowe detonacje zamiast tradycyjnego spalania. Wynik to gruby rekord i zero uszkodzeń. Przez ponad 80 lat silniki rakietowe działały na tej samej zasadzie: spalasz paliwo, kierujesz gorące gazy przez dyszę, dostajesz ciąg. Technologia, która właśnie pobiła rekord w centrum testowym NASA w Alabamie, robi to...

Zbudowana przez Dark Energy Spectroscopic Instrument mapa bardzo poważnie podsyca to, co fizycy coraz częściej nazywają kryzysem kosmologii. DESI to instrument zainstalowany na 4‑metrowym teleskopie Mayalla w Kitt Peak National Observatory w Arizonie. Nie jest to kosmiczny teleskop w stylu Hubble’a czy Webba, tylko bardzo sprytnie skonstruowany naziemny instrument. Jego supermocą nie jest rozdzielczość zdjęć,...

Losy wartej miliardy euro misji na Marsa ważą się właśnie w Warszawie. To tutaj polscy inżynierowie bezlitośnie testują nogi lądownika, który dostarczy na Czerwoną Planetę rewolucyjny łazik w poszukiwaniu śladów pozaziemskiego życia. W Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie otwarto nowe laboratorium kosmiczne Lunapark, stworzone we współpracy z firmą Sener Polska. Infrastruktura powstała...

Rakieta zabiera paliwo, spala je i wyrzuca za siebie. Napęd świetlny działa inaczej: wykorzystuje pęd fotonów, czyli samego światła. Naukowcy pokazali właśnie mikroskopijne struktury, które laser potrafi nie tylko popchnąć, ale też prowadzić w trzech wymiarach. Światło nie ma masy spoczynkowej, ale niesie pęd. Kiedy fotony spadają na powierzchnię i odbijają się od niej albo...

Koniec z gdybaniem, czas na twarde dane z ALMA. 3I/ATLAS to trzeci znany nam obiekt międzygwiezdny i pierwszy, który tak bezlitośnie obnażył naszą niewiedzę. Niecały rok temu astronomowie zauważyli kometę, która nie pochodzi z naszego Układu Słonecznego. Teraz wiemy o niej coś fundamentalnego: woda, którą niesie 3I/ATLAS, jest radykalnie inna od wody w jakimkolwiek obiekcie,...

Myśleliście, że wiemy o kosmosie wszystko? Nic z tych rzeczy. Astronomowie właśnie przyznali się do gigantycznej pomyłki. Okazuje się, że przez lata masę wielu młodych gwiazd bardziej szacowaliśmy, niż naprawdę mierzyliśmy. Nie dlatego, że ktoś chciał kogokolwiek oszukać, tylko dlatego, że te obiekty rodzą się w gęstych chmurach gazu i pyłu, które skutecznie zasłaniają je...

SpaceX forsuje wizje rakiet wielokrotnego użytku - tę jednak trzeba będzie sobie odzyskać z Księżyca, jeśli coś po niej zostanie. Górny stopień Falcona 9 uderzy w jego powierzchnię z prędkością Mach 7. Latamy w kosmos coraz częściej, coraz taniej i coraz bardziej rutynowo. Ale rachunek za tę rutynę przyjdzie nam zapłacić. Najświeższy kłopocik ma w...

Zapomnijcie o patrzeniu w przeszłość przez soczewkę, czas na renderowanie przyszłości. Stworzenie potężnych wirtualnych wszechświatów to jedyny sposób, by nadążyć za takimi projektami jak teleskop Euclid czy obserwatorium Very Rubin. Międzynarodowy zespół astrofizyków właśnie otworzył drzwi do jednego z największych zbiorów danych w historii nauki. Ponad 2,5 petabajta symulacji kosmologicznych jest od dziś dostępna za...

Myśleliście, że misja Artemis II to tylko piękne fotki z orbity Księżyca? Teraz czas na długą rehabilitację. Kosmonauci dosłownie muszą się uczyć chodzić na nowo. Astronautka, która wróciła z niemal 10-dniowego lotu wokół Księżyca, ma wyraźny problem z wykonaniem prostego marszu stopa za stopą z zamkniętymi oczami. Po pobycie w mikrograwitacji mózg przez pewien czas...

Już za kilka dni rozpocznie się maj, który w tym roku zaserwuje miłośnikom astronomii i nocnych obserwacji niezwykłą gratkę. Zamiast jednej, standardowej pełni, na wiosennym niebie zobaczymy aż dwie. Ten rzadki fenomen zwieńczy tak zwany Niebieski Księżyc. Koniecznie popatrzcie w górę, bo następna taka okazja będzie dopiero za kilka lat. Pierwszy akt tego astronomicznego widowiska...

Największa astrofizyczna zagadka z początków misji teleskopu Webba została właśnie rozwiązana dzięki danym, które od ponad dekady leżały zapomniane na serwerach NASA. Odkąd Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) rozpoczął swoje epokowe obserwacje, astronomowie nie mogli spać spokojnie przez jeden fascynujący fenomen. W najdalszych zakątkach wczesnego wszechświata zaczęli masowo odkrywać tajemnicze małe czerwone kropki. Przez lata...

Określenie, gdzie kończy się Droga Mleczna, zawsze stanowiło wyzwanie. Jej dysk nie znika gwałtownie w pewnym miejscu, a stopniowo zanika w przestrzeni kosmicznej. Teraz, po raz pierwszy, międzynarodowy zespół astronomów precyzyjnie określił granicę dysku naszej galaktyki. Naukowcy odkryli prawdziwą granicę obszaru gwiazdotwórczego Drogi Mleczne. Znaleźli charakterystyczny wzór w kształcie litery U, pokazujący, że proces formowania...

Gigantyczny fragment rakiety Falcon 9, pozostawiony w kosmosie po zeszłorocznej misji, niebawem zderzy się z powierzchnią Księżyca w okolicach krateru Einsteina. Choć nie ma powodów do paniki, sytuacja obnaża coraz poważniejszy problem kosmicznych śmieci. O zbliżającej się katastrofie poinformował blog Project Pluto, który prowadzi Bill Gray, znany astronom i twórca oprogramowania służącego do śledzenia obiektów...

Planetoida 2026 HN1 minie Ziemię za kilka dni, na szczęście w bezpiecznej odległości. Jednak przy jej rozmiarach, ewentualne uderzenie w naszą planetę mogłoby mieć katastrofalne skutki. Kosmos pełen jest niebezpiecznych planetoid, które przemierzają pustkę, a my nie mamy pojęcia o ich istnieniu. Najnowszy przykład dotyczy planetoidy 2026 HN1, która wyłoniła się z mroków 18 kwietnia...

Księżyc i jego okolice mogą w niedalekiej przyszłości stać się terenem zaciekłej rywalizacji mocarstw. Wojsko Stanów Zjednoczonych już teraz rozpoczęło przygotowania do przejęcia strategicznych miejsc, a specjaliści przestrzegają, że scenariusz znany z blokady Cieśniny Ormuz, może zrealizować się także w kosmosie. Nawet jeśli myślimy o podboju kosmosu w kategoriach wielkich, historycznych misji NASA, to często...