Kosmos

Kosmiczny wyścig wrócił, ale nie przypomina już rywalizacji sprzed dekad, kiedy o prestiż walczyły tylko państwowe agencje kosmiczne. Tym razem o Księżyc i orbitę nie ścierają się wyłącznie USA i Chiny, lecz cała armia prywatnych firm. W klasycznym obrazie wyścigu w kosmos widzimy dwa obozy: mocarstwa, które wysyłają astronautów na orbitę i państwowe programy budujące...

Bezos wrzuca żółwia, Musk zmienia kurs na Księżyc. Pod memami kryje się poważna zmiana w kosmicznym układzie sił. Jeff Bezos nie jest typem, który codziennie wrzuca coś na X-a. Miliarder zdecydował się umieścić… czarno‑białe zdjęcie żółwia. O co chodzi? Chwilę wcześniej Elon Musk ogłosił, że SpaceX przestawia priorytety: Mars może poczekać, teraz liczy się Księżyc....

To może być najważniejsza informacja dekady w badaniach Marsa. Najnowsze analizy danych przesłanych przez łazik Curiosity sugerują, że procesy geologiczne i meteoryty nie są w stanie wyjaśnić obfitości związków organicznych znalezionych w Kraterze Gale. Skoro inne możliwości odpadają, na stole pozostaje hipoteza, o której marzą wszyscy - życie. Kiedy w marcu 2025 r. świat obiegła...

Miliony satelitów, gigabity danych i jedno pytanie: czy orbitalny wyścig Starlinka, Amazon Leo i TeraWave nie wymknie się spod kontroli? Jeszcze kilkanaście lat temu kosmos kojarzył się głównie z państwowymi agencjami, które wysyłały pojedyncze satelity do drogich i rzadko wykorzystywanych orbit. Rewolucja przyszła wraz z taniejącymi wynoszeniami i pomysłem, by zamiast jednego ogromnego satelity zbudować...

Astronomowie znaleźli układ, w którym skalista planeta krąży daleko, a gazowe olbrzymy bliżej gwiazdy. LHS 1903 wywraca teorie o powstawaniu planet. Na pierwszy rzut oka system wokół gwiazdy LHS 1903 wygląda całkiem zwyczajnie. W centrum mamy małą, chłodną gwiazdę typu M, tzw. czerwonego karła. To najpopularniejszy typ gwiazd w Drodze Mlecznej – mniejsze i chłodniejsze...

Stara sonda Swift zaczęła zbyt szybko opadać. NASA wstrzymuje badania i szykuje misję, która podniesie ją na wyższą orbitę. Neil Gehrels Swift Observatory to satelita, który od 2004 r. obserwuje tzw. rozbłyski gamma – niezwykle krótkie, ale potwornie energetyczne błyski promieniowania powstające m.in. przy zapadaniu się masywnych gwiazd czy zderzeniach gwiazd neutronowych. To zjawiska tak...

Policzyli, co się stanie, gdy dziesiątki tysięcy satelitów zaczną spadać z orbity. Ryzyko ofiar na Ziemi nie jest już pomijalne. Niebo nad nami coraz mniej przypomina pustą, czarną przestrzeń, a coraz bardziej ruchliwą obwodnicę, albo autostradę A4 przed długim weekendem. Na orbitę lecą dziesiątki tysięcy satelitów tworzących tzw. megakonstelacje. To one mają dostarczać internet nawet...

Astronomowie po raz pierwszy w historii zaobserwowali na żywo, jak umierająca gwiazda, zamiast eksplodować jako supernowa, zapada się bezpośrednio w czarną dziurę. To brakujący element układanki, który może wywrócić do góry nogami naszą wiedzę o narodzinach tych tajemniczych obiektów. Zazwyczaj scenariusz śmierci masywnej gwiazdy jest nam dobrze znany, przynajmniej w teorii. Gdy paliwo się kończy,...

Kosmiczny Teleskop Hubble'a widział już wiele, ale zachowanie komety 41P/Tuttle–Giacobini–Kresak (41P/TGK) zaskoczyło nawet weteranów astronomii. Nowa analiza danych pokazuje coś, co wydaje się niemożliwe w skali makro: obiekt ten wyhamował swój obrót do zera, by następnie zacząć wirować w przeciwną stronę. Ten gwałtowny manewr może być jednak dla komety wyrokiem śmierci. Komety z rodziny Jowisza...

Elon Musk na spotkaniu xAI opowiada o orbitalnych centrach danych, księżycowych katapultach i wizjach obcych cywilizacji. Bez ironii, tak całkiem na serio. Że kosmici. Do Internetu trafiło 45‑minutowe nagranie ze spotkania all‑hands z pracownikami xAI. Miało to być rutynowe omówienie reorganizacji po przejęciu firmy przez SpaceX. W praktyce - Musk przeszedł od struktury organizacyjnej do...

Kiedy wojskowe satelity rejestrują błysk nad oceanem, armia szuka rakiet wroga. Ale Avi Loeb szuka tam przybyszów z głębokiego kosmosu. I właśnie ich znalazł. Słynny astronom przekopał rządowe raporty i wyliczył, że tuż pod naszym nosem ukrywają się miliony ton międzygwiezdnej materii, a dowody na to spadają nam dosłownie na głowy z siłą bomby atomowej....

Kometa C/2019 Y4 ATLAS spektakularnie rozpadła się w 2020 r. Teraz badacze podejrzewają, że jej trup wciąż krąży po Układzie Słonecznym. Pod koniec 2019 r. astronomowie z systemu ATLAS zauważyli słabą, rozmytą kropkę daleko za orbitą Ziemi. Szybko okazało się, że to nowa kometa, oznaczona jako C/2019 Y4 ATLAS. Wszystko wskazywało na to, że wiosną...

Szukali obcych cywilizacji, ale odkryli coś zupełnie niezwykłego. Astronomowie z Uniwersytetu Columbia oraz programu Breakthrough Listen natrafili na ślad obiektu, którego poszukiwano od dekad. W bezpośrednim sąsiedztwie supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki namierzono potencjalny pulsar milisekundowy. Jeśli odkrycie się potwierdzi, czeka nas ostateczny test teorii względności Alberta Einsteina. Centrum Drogi Mlecznej to jedno...

W ramach polskiej misji IGNIS przeprowadzono eksperyment, który udowodnił, że w stanie nieważkości można skutecznie wydawać polecenia maszynom bez użycia mięśni, a za pomocą myśli. Wyniki eksperymentu PhotonGrav są zaskakujące. Sygnał z mózgu w kosmosie był nawet silniejszy niż na Ziemi. Wizja sterowania technologią za pomocą samej myśli od lat rozgrzewa wyobraźnię fanów science-fiction. Jednak...

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

SpaceX konstruuje własny akcelerator cząstek. Gigantyczny cyklotron na Florydzie pozwoli inżynierom bombardować czipy cząstkami pędzącymi niemal tak szybko jak światło. Wszystko po to, by bezpiecznie dotrzeć na Księżyc i Marsa. Słońce potrafi zachwycić, malując na niebie spektakularne zorze polarne, ale dla inżynierów w SpaceX nasza gwiazda jest przede wszystkim bezlitosnym niszczycielem elektroniki. Firma Elona Muska...

To już nie są tylko teoretyczne dywagacje. Matematyka jest bezlitosna: zostaliśmy ostrzelani przez gości z innej gwiazdy. Nowa analiza danych NASA ujawnia dwa meteory międzygwiezdne, które prześlizgnęły się przez systemy wczesnego ostrzegania. Jeden spoczywa na dnie Pacyfiku, drugi czeka na odkrycie w skutym lodem Morzu Barentsa. Profesor z Harvardu znów miesza w świecie astronomii. Avi...

Nowe mapy ruchów Tybetu pokazują, że kontynenty bardziej płyną, niż pękają. Skutki sięgają daleko poza Himalaje. Tybet od dawna nazywany jest dachem świata, ale dopiero teraz widzimy, jak bardzo ten dach pracuje. Zespół geofizyków z kilku krajów wykorzystał dziesiątki tysięcy zdjęć radarowych z satelitów Sentinel-1 i pomiary GNSS, by stworzyć najdokładniejszą w historii mapę ruchów...