Kosmos

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

SpaceX konstruuje własny akcelerator cząstek. Gigantyczny cyklotron na Florydzie pozwoli inżynierom bombardować czipy cząstkami pędzącymi niemal tak szybko jak światło. Wszystko po to, by bezpiecznie dotrzeć na Księżyc i Marsa. Słońce potrafi zachwycić, malując na niebie spektakularne zorze polarne, ale dla inżynierów w SpaceX nasza gwiazda jest przede wszystkim bezlitosnym niszczycielem elektroniki. Firma Elona Muska...

To już nie są tylko teoretyczne dywagacje. Matematyka jest bezlitosna: zostaliśmy ostrzelani przez gości z innej gwiazdy. Nowa analiza danych NASA ujawnia dwa meteory międzygwiezdne, które prześlizgnęły się przez systemy wczesnego ostrzegania. Jeden spoczywa na dnie Pacyfiku, drugi czeka na odkrycie w skutym lodem Morzu Barentsa. Profesor z Harvardu znów miesza w świecie astronomii. Avi...

Nowe mapy ruchów Tybetu pokazują, że kontynenty bardziej płyną, niż pękają. Skutki sięgają daleko poza Himalaje. Tybet od dawna nazywany jest dachem świata, ale dopiero teraz widzimy, jak bardzo ten dach pracuje. Zespół geofizyków z kilku krajów wykorzystał dziesiątki tysięcy zdjęć radarowych z satelitów Sentinel-1 i pomiary GNSS, by stworzyć najdokładniejszą w historii mapę ruchów...

Jeśli w zimny, przejrzysty wieczór podniesiesz wzrok nad południowy horyzont, prawdopodobnie zobaczysz jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur na niebie: trzy jasne punkty ułożone w idealnie prostą linię. Zimą powietrze jest zwykle zimniejsze i suchsze niż latem, a to oznacza lepszą przejrzystość. Mniej wilgoci i pyłu przekłada się na bardziej wyraźne gwiazdy, ostrzejsze kontury konstelacji i...

Szybkie błyski radiowe (FRB) to jedna z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Trwają milisekundy, niosą potężną energię i nikt do końca nie wie, co je tworzy. Teraz międzynarodowy zespół badaczy zrobił ogromny krok w stronę rozwiązania tej tajemnicy. Kluczową rolę w tym sukcesie odegrał radioteleskop pod Toruniem. Kosmos wciąż do nas mruga, a my wciąż próbujemy...

Zapomnijcie o Marsie, przynajmniej na razie. Elon Musk właśnie wykonał gwałtowny zwrot i wywrócił stolik z planami SpaceX. Kolonizacja Czerwonej Planety schodzi na drugi plan, a nowym absolutnym priorytetem staje się miasto na Księżycu. Przez lata słyszeliśmy, że celem SpaceX jest kolonizacja Czerwonej Planety. "Make humanity multiplanetary" było hasłem, które napędzało wyobraźnię fanów i inwestorów....

Kometa 3I/Atlas przez miliardy lat podróżowała w lodowatej ciszy, by eksplodować tuż pod nosem NASA. Mamy dowody: przybysze z innych układów gwiezdnych nie przychodzą do nas z pustymi rękami. Kiedy w grudniu 2025 r. teleskop kosmiczny SPHEREx skierował swoje oko na kometę 3I/Atlas, naukowcy wstrzymali oddech. To, co zobaczyli, potwierdza, że przestrzeń międzygwiezdna tętni materią,...

W filmach o podboju kosmosu prędzej czy później przychodzi moment, kiedy załoga zaczyna się rozsypywać psychicznie. Tymczasem pierwsze naukowe dane z polskiej misji IGNIS pokazują zupełnie inny obraz. Podróże kosmiczne kojarzymy z przeciążeniami, promieniowaniem i skomplikowaną aparaturą. Znacznie rzadziej myślimy o tym, że jedynym instrumentem, którego nie da się wymienić w locie, jest ludzka psychika....

Wielkie plany kolonizacji Księżyca i Marsa zwykle kojarzą się z rakietami, habitatami i systemami podtrzymywania życia. Tymczasem w cieniu kryje się pytanie znacznie bardziej fundamentalne: czy człowiek w ogóle może bezpiecznie się rozmnażać poza Ziemią?  Międzynarodowy zespół specjalistów od medycyny reprodukcyjnej, bioetyki i medycyny kosmicznej opublikował właśnie raport w Reproductive BioMedicine Online. Eksperci mówią wprost:...

"Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy?" – pisał Oscar Wilde, czym zapewne rozśmieszył niejednego nie tylko współczesnego mu cynika. Bywają przecież dni, kiedy nawet ci bardziej romantycznie nastawieni czują się zmuszeni negocjować z Irlandczykiem i sugerują poszerzenie listy o kilka przyziemnych i błahych, ale jednak istotnych zagadnień. A potem...

Naukowcy sprawdzili hipotezę, która miała wyjaśnić największą zagadkę fizyki, ciemną materię. W tym celu zbudowano specjalne kompasy kwantowe. Eksperyment okazał się ważnym krokiem w drodze do poznania tajemnicy ciemnej materii. Międzynarodowy zespół fizyków, w skład którego wchodzi prof. Szymon Pustelny z Uniwersytetu Jagiellońskiego, opublikował w prestiżowym Nature wyniki polowania na jedną z największych zagadek Wszechświata....

Nowe modele klimatyczne pokazują, że życie może istnieć także poza klasyczną strefą zamieszkiwalną. Astronomowie piszą zasady od nowa. Strefa zamieszkiwalna to obszar wokół gwiazdy, w którym na powierzchni planety może utrzymywać się ciekła woda. W Układzie Słonecznym tę złotą strefę rozciąga się mniej więcej od orbity Wenus po okolice Marsa.  Od lat to właśnie takie...

Myśleliśmy, że wiemy, co drzemie w sercu naszej galaktyki. Tymczasem astronomowie zrzucili właśnie bombę: to wcale nie musi być czarna dziura. Podręczniki do astronomii mogą wymagać pilnej aktualizacji. Od lat żyjemy w przekonaniu, że grawitacyjnym sercem naszej galaktyki jest supermasywna czarna dziura o nazwie Sagittarius A*. Tymczasem międzynarodowy zespół naukowców rzucił właśnie wyzwanie tej teorii....

W świecie astronomii rzadko zdarza się odkrycie, które elektryzuje naukowców tak mocno, jak to. Nowa kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca i wszystko wskazuje na to, że należy do legendarnej rodziny obiektów, które w przeszłości stawały się najjaśniejszymi widowiskami na niebie. Pytanie brzmi: czy czeka nas powtórka z historii, czy kosmiczne rozczarowanie? Wszystko...

Aktywny region Słońca oznaczony numerem 4366, od momentu swojego pojawienia się 30 stycznia, zachowuje się niezwykle agresywnie. W ciągu zaledwie kilku dni wyprodukował już sześć rozbłysków najwyższej klasy X, a ten ostatni, do którego doszło 4 lutego, był jednym z najbardziej widowiskowych i miał siłę X4.2. Impuls promieniowania elektromagnetycznego dotarł do Ziemi w środę, osiągając...

Kometa 3I/Atlas nie musi być wyjątkowym gościem. Mamy dwie opcje: albo Układ Słoneczny jest gigantycznym gruzowiskiem pełnym 10 bln skał, o których nie mieliśmy pojęcia, albo właśnie odwiedziła nas sonda obcych. Tak przynajmniej twierdzi Avi Loeb, który przeanalizował najnowsze dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Avi Loeab, astrofizyk z Harvardu i popularyzator idei, że kometa 3I/Atlas...

Opcja atomowa w walce z kosmicznym zagrożeniem to realny plan ratunkowy dla Ziemi. Naukowcy latami obawiali się jednak jednego: że eksplozja zamiast ocalić planetę, zamieni planetoidę w tysiące niekontrolowanych pocisków. Przełom nadszedł z tuneli CERN. Scenariusze rodem z filmu Armageddon, w których ludzkość wysyła misję z ładunkiem nuklearnym, by zniszczyć nadlatującą planetoidę, zazwyczaj traktowane są...