Kosmos

Andromeda nie jest już tak aktywna jak dawniej. Największy spadek formowania gwiazd widać w pierścieniu oddalonym od centrum. Andromeda imponuje rozmiarami i klasyczną strukturą spiralną, jednak szczegółowa analiza danych z Teleskopu Hubble'a ujawnia odstępstwo od tego obrazu. Od około 500 mln lat galaktyka wykazuje stopniowy spadek tempa formowania nowych gwiazd, przy czym najsilniejszy regres odnotowano...

Okazuje się, że ten kosmiczny wybuch w galaktyce karłowatej może być śladem gwiazdy rozerwanej przez czarną dziurę pośredniej masy. Szybko pojaśniał w świetle widzialnym, a potem wrócił z ogromną mocą w radiu. AT2019ijn został zauważony 31 maja 2019 r. w centrum galaktyki karłowatej. W astronomii miejsce wybuchu często mówi prawie tyle samo, co sam wybuch....

Teleskop Swift opada ku atmosferze, a wysłany na ratunek robot utracił właśnie stabilizację. Inżynierowie próbują odzyskać kontrolę, chociaż może to być trudne. Kosmiczny holownik LINK wystartował dokładnie 3 lipca, by dogonić opadający teleskop Swift, chwycić go swoimi trzema ramionami i wynieść z powrotem na bezpieczną orbitę. Po niespełna miesiącu sytuacja się odwróciła. To ratownik stracił...

Zimne chmury, ciepłe otoczenie i niestabilne warstwy pomiędzy nimi. Tak wygląda pierwsza mapa kosmicznej pogody. Przestrzeń między Słońcem a sąsiednimi gwiazdami nie jest pusta i spokojna. Wypełnia ją gaz, który chłodzi się, nagrzewa, zagęszcza i ponownie rozprasza. Astronomowie po raz pierwszy rozrysowali ten układ w trzech wymiarach. Okazało się, że najbliższa część Drogi Mlecznej przypomina...

Nie każde naukowe odkrycie rodzi się podczas kosztownej misji kosmicznej czy dzięki nowoczesnemu teleskopowi. Czasami wystarczy wrócić do danych, które przez lata leżały zapomniane w archiwum. Tak właśnie stało się z obserwacjami Wenus wykonanymi jeszcze w 2010 r. na Wyspach Kanaryjskich. Międzynarodowy zespół badaczy ponownie przeanalizował materiał i natrafił na coś, czego wcześniej nikt nie...

Polska naukowczyni pracuje nad budową przyszłych ludzkich kolonii na Księżycu i na Marsie. Wykorzystać chce do tego grzyby. Dr inż. Monika Brandić Lipińska z Uniwersytetu w Innsbrucku pracuje nad technologiami, które w przyszłości mogłyby pozwolić tworzyć habitaty z wykorzystaniem miejscowych zasobów oraz organizmów żywych. Badaczka specjalizuje się w projektowaniu dla środowisk ekstremalnych. Wraz z zespołem...

Io wyrzuca materię, Jowisz robi z niej plazmowy pierścień. Okazuje się, że da się przewidzieć jego zmiany. Io, najbardziej wulkaniczny księżyc Jowisza, nie musi efektownie wybuchać, żeby zatrząść całym otoczeniem Jowisza. Wystarczy, że jego wulkany wyrzucą więcej materii, a ta zacznie stopniowo zasilać jowiszowy obieg plazmy, w którym cząstki są przechwytywane przez pole magnetyczne i...

Końcówka sierpnia przyniesie widowisko, którego miłośnicy nocnego nieba nie powinni przegapić. Nad Polską będzie można obserwować bardzo głębokie częściowe zaćmienie Księżyca. Choć nasz naturalny satelita nie zanurzy się całkowicie w cieniu Ziemi, aż 96 proc. jego tarczy znajdzie się w cieniu właściwym, przez co Księżyc przybierze charakterystyczny czerwonawy odcień. Uwaga miłośnicy astronomii, gwiazd i nocnego...

ESA chce małej sondy, którą będzie można zbudować w kilka miesięcy i wysłać do planetoidy zagrażającej Ziemi. Demonstrator ma powstać do 2030 r. Astronomowie odkrywają planetoidę, która za kilka lat może uderzyć w Ziemię. Wiemy, dokąd leci, ale nie wiemy, czy jest litą skałą, luźnym rumowiskiem, czy tylko obracającą się stertą gruzu. Słabo, prawda? Od...

Chiński satelita wraca nad ten sam cel w kilka godzin i widzi wszystko. Sekret to potężne wzmacniacze z azotku galu i gigantyczna, rozkładana antena. Na wysokości około 36 tys. km krąży chiński satelita, który nie musi czekać kilku dni na kolejny przelot nad interesującym obszarem. Przez znaczną część doby ma dostęp do ogromnego fragmentu Azji...

Próbki z niewidocznej strony Księżyca pokazały, że magnetosfera Ziemi działa jak naturalny regulator wiatru słonecznego. Księżyc przez miliardy lat był bombardowany przez wiatr słoneczny, ale nie wszędzie w taki sam sposób. Ten nieustanny strumień naładowanych cząstek, wyrzucanych przez Słońce działa trochę jak kosmiczny papier ścierny – powoli, lecz skutecznie zmienia powierzchnię naszego naturalnego satelity. Przez...

Najbardziej zaawansowany kosmiczny serwisant świata właśnie ruszył do pracy. Może zmienić cały kosmiczny sektor. W świecie elektroniki użytkowej przywykliśmy do tego, że sprzęt da się serwisować. Wymiana akumulatora, naprawa gniazda, aktualizacja modułu - to wszystko brzmi jak codzienność. Ale w kosmosie? Tam przez dekady obowiązywała zasada „wystrzel i zapomnij”. Satelita działa, aż przestanie, a potem...

Dysk Drogi Mlecznej mógł zmienić orientację o ponad 90 stopni. Śladem dawnej katastrofy jest niezwykle powolny ruch gwiazd w halo. Droga Mleczna nie zawsze leżała w kosmosie tak jak dzisiaj. Około 10 mld lat temu młoda galaktyka dostała potężne uderzenie niemal na wprost, po którym jej dysk mógł zmienić orientację o ponad 90 stopni. Nie...

Okazuje się, że liczba plam tuż przed wyciszeniem Słońca może wskazać siłę następnego cyklu. Dokładniejsza prognoza powinna pojawić się za 2 lata. Aktywność Słońca rośnie i maleje w cyklu trwającym przeciętnie około 11 lat. W pobliżu maksimum jego tarczę pokrywają liczne plamy, częściej dochodzi do rozbłysków i koronalnych wyrzutów masy, czyli ogromnych obłoków plazmy oraz...

Łazik pobrał próbki ze skał starszych od krateru Jezero. Ich dokładne datowanie może ujawnić tempo dawnych uderzeń. Perseverance wjechał na skały starsze od krateru Jezero i znalazł w nich zapis okresu, gdy Mars był regularnie bombardowany przez planetoidy. To nie jest pojedynczy ślad po jednej katastrofie, lecz coś w rodzaju geologicznego archiwum, w którym każda...

SkyDome podsłucha każdy sygnał z orbity i nie potrzebuje żadnych haseł ani kluczy. Wystarczy mu sam ślad transmisji, by zdradzić, co dzieje się na niebie. Australijski resort obrony uruchomił właśnie próbę systemu SkyDome zbudowanego przez firmę Quasar Satellite Technologies. Czujnik został rozmieszczony w Australii Południowej, choć wojsko nie ujawniło jego dokładnej lokalizacji, zasięgu ani pasm...

Czarne dziury z młodego Wszechświata bardzo trudno zobaczyć. NASA policzy je dzięki rozbłyskom powstającym podczas rozrywania gwiazd. Gwiazda zbliża się za bardzo do czarnej dziury. Jej bliższa część jest przyciągana znacznie silniej niż dalsza, przez co cały obiekt zaczyna się rozciągać, aż w końcu rozpada się na strumień gorącej materii. Przez krótki czas takie miejsce...

Astronomowie przeszukali archiwalne dane ALMA w poszukiwaniu wąskich sygnałów technologicznych. Obcych może i nie znaleźli, ale otworzyli nowe pasmo. Od dziesięcioleci nastawiamy kosmiczne radio na częstotliwości, które sami uznaliśmy za najbardziej oczywiste. Liczyliśmy, że obca cywilizacja również wybierze pasmo leżące pomiędzy sygnałami wodoru i hydroksylu. Największy problem jednak jest w tym, że nie mamy żadnego...

Chińska rakieta Long March 3B została trafiona piorunem zaledwie chwilę po starcie z kosmodromu Xichang. Choć na dramatycznie wyglądających nagraniach wygląda to niezwykle groźnie i spektakularnie, misja zakończyła się pełnym sukcesem. Rakieta bez żadnych problemów wyniosła na orbitę satelitę Tianlian II-06, pokazując, jak dobrze współczesne systemy kosmiczne radzą sobie nawet z bardzo trudnymi warunkami atmosferycznymi....

W układzie oddalonym od Ziemi naukowcy odkryli obiekt, który nie pasuje do żadnej znanej kategorii. Jest wystarczająco masywny, by uznać go za planetę, ale nie krąży wokół gwiazdy. Zamiast tego orbituje wokół brązowego karła. Jeśli kolejne obserwacje potwierdzą wyniki, będzie to pierwszy wykryty egzoksiężyc poza Układem Słonecznym. Astronomowie od lat odkrywają kolejne egzoplanety, czyli planety...