Kraków bastionem NATO. Powstała Krzemowa Dolina dla wojska
Najnowsze technologie dla armii NATO powstawać będą w Krakowie. Powstał tam ośrodek, w którym w 180 dni start-upy będą przekuwać pomysły, w prawdziwą broń.
W Krakowie oficjalnie zainaugurowano FORT Kraków, unikatowy w skali kraju ośrodek akceleracji innowacji obronnych, który staje się sercem sieci NATO DIANA w naszej części Europy. Przyspieszenie jest tu jak najbardziej odpowiednim słowem. Nie jest to bowiem instytut zajmujący się teorią, ale realna kuźnia technologii, która ma sprawić, że Sojusz Północnoatlantycki będzie o krok przed konkurencją.
DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic), to agencja NATO, której zadaniem jest wyszukiwanie i podlewanie kapitałem oraz wiedzą najbardziej obiecujących startupów technologicznych. To Krzemowa Dolina dla wojska.
W obszarze zainteresowań DIANA znajdą się nowe i przełomowe, technologie, do których zaliczają się m.in. sztuczna inteligencja, technologie kosmiczne, kwantowe, autonomiczne, informacyjne i komunikacyjne, energetyka, a także biotechnologia oraz nowe surowce, materiały i produkcja.
Polska, jako jedyny kraj na wschodniej flance Sojuszu, otrzymała status gospodarza akceleratora, co jest sygnałem, że nasze zaplecze naukowe, technologiczne i strategiczne położenie są dla NATO bardzo ważne.
Operatorem projektu został FORT Kraków, będący wspólnym dziełem Krakowskiego Parku Technologicznego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej. Połączenie biznesowego doświadczenia KPT z naukową potęgą AGH ma stworzyć idealne warunki dla inżynierów, którzy budują rozwiązania z obszaru tzw. dual-use, czyli technologii podwójnego zastosowania, służących zarówno cywilom, jak i wojsku.
Siedmiu wspaniałych i sześć miesięcy na przełom
Do stolicy Małopolski przyjechało właśnie siedem wyselekcjonowanych startupów z Europy i Stanów Zjednoczonych. To ścisła elita, która w ramach programu akceleracyjnego przez najbliższe pół roku będzie dopracowywać swoje projekty pod okiem najlepszych mentorów.
Program jest intensywny i nastawiony na konkretne rezultaty. Firmy te nie przyjechały tutaj jedynie po teorię, dostają dostęp do unikatowej infrastruktury testowej oraz sieci dziesięciu polskich centrów badawczych, które wspierają FORT Kraków.
Harmonogram jest napięty, a cele ambitne. W ciągu 180 dni technologie te mają przejść drogę od obiecujących prototypów do rozwiązań gotowych do wdrożenia i skalowania na globalnych rynkach. Szybko? W normalnym wojsku to tempo ekspresowe, ale pamietajmy, że wojna w Ukrainie pokazuje, że czaem trzeba przystosowaywać się jeszcze szybciej, dosłownie w ciągu tygodni.
Wśród technologii, które będą rozwijane pod Wawelem, dominują systemy autonomiczne i ochrona przed zagrożeniami z powietrza. To oczywiście odpowiedź na realne potrzeby dzisiejszej obronności. O dronach słyszymy przecież cały czas.
Szwedzka firma AegisX pracuje nad systemami wykrywania bezzałogowców, a brytyjskie Arcani Systems stawia na identyfikację dronów za pomocą czujników akustycznych i radiowych. Z kolei grecki startup Alpha Autonomy oraz duńska spółka Robotto skupiają się na nawigacji w środowiskach, gdzie sygnał GPS po prostu nie istnieje. To kolejna kluczowa umiejętność w dobie współczesnej wojny elektronicznej, gdzie zagłuszanie sygnałów satelitarnych stało się standardową metodą walki. Do tego dochodzą amerykańscy gracze, tacy jak Mara czy Picogrid, którzy integrują dane z setek sensorów w jeden przejrzysty obraz sytuacji na polu bitwy.
Wiecej na Spider's Web:
Polska jako technologiczne serce wschodniej flanki
Inauguracja FORT Kraków, w której brał udział wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, to mimo wszystko coś więcej niż tylko przecięcie wstęgi. To (nareszcie!) potwierdzenie nowej doktryny, w której innowacyjność jest równie ważna co liczebność armii.
Wspaniałym przykładem jest Rafał Modrzewski - twórca satelitów do obrazowania, które Polska kupiła, i dzięki którym już pod koniec ubiegłego roku na orbitę trafiły nasze pierwsze wojskowe satelity. Zostały wyniesione w kosmos i już dziś służą Wojsku Polskiemu. Firma ICEYE - bo o niej mowa - w 2014 r. nie znalazła w Polsce wystarczającego klimatu i wsparcia, dlatego jej twórca udał się do Finlandii i tam założył spółkę. Chciałbym, abyśmy dzisiaj nie stracili żadnego młodego, otwartego umysłu - wielkich naukowców i przyszłych przemysłowców, którzy chcą ze swojego garażu, małej firmy czy biurka stworzyć coś wielkiego, co będzie służyło naszemu bezpieczeństwu narodowemu - mówił podczas otwarcia polskiego akceleratora wicepremier.
Bardzo ważne jest także to, że Polska stała się domem nie tylko dla akceleratora, ale także dla dziesięciu centrów testowych oraz biura NATO Innovation Fund. To gigantyczne wyróżnienie, które stawia nas w roli lidera innowacji obronnych w regionie. To także więcej naukowców i więcej inzynierów. Ich praca jest równie ważna jest żołnierzy na pierwszej linii.
Wicepremier podkreślał, że w dzisiejszym świecie kluczem jest "przyspieszenie " i właśnie po to powstała DIANA, by biurokratyczne procedury nie zabijały genialnych pomysłów, zanim te trafią do rąk żołnierzy.
Mamy przed sobą wielkie wyzwanie udowodnienia, że nie tylko potrafimy odkrywać, że nasi naukowcy i start-upy nie tylko potrafią zaprojektować i opatentować, ale również wytwarzać w liniach produkcyjnych. Uważam, że to jest bariera rozwojowa, która dzisiaj nas oddziela. Mamy wspaniałych młodych ludzi, również tych, którzy przyjechali do nas ze Szwecji, Danii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych - powiedział wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.
FORT Kraków korzysta z rządowego wsparcia w ramach programu "Wsparcie kompetencji w obszarze innowacji dual-use" na lata 2025–2029. Całość wpisuje się w szerszy projekt DUET, który ma wyłaniać i wspierać tak zwane technologie wschodzące.
To systemowe podejście pokazuje, że Polska chce budować swoją suwerenność technologiczną w oparciu o sektor deep tech, najbardziej zaawansowane rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji, technologii kwantowych czy biotechnologii.
