Słońce

Dwa kubki ciepłej wody nie zrobią jednego kubka wrzątku. Ze światłem jest trochę inaczej. Japońscy naukowcy opracowali materiał, który potrafi zebrać energię z dwóch fotonów światła widzialnego i wypuścić jeden foton ultrafioletu. I to nie w jakimś agresywnym laserze czy dziwnym płynie, tylko w ciele stałym działającym przy natężeniu zwykłego światła słonecznego. To nie jest...

Słońce z czasem usmaży wszystko, co żyje na naszej planecie, ale najnowsze analizy przynoszą zaskakujący zwrot akcji. Kres złożonego życia nadejdzie nawet o kilkaset milionów lat później, niż zakładały dotychczasowe, czarne scenariusze. Jeśli martwiliście się, tym co będzie za miliardy lat, kiedy to nasze Słońce zamieni się w zabójcę życia na Ziemi, to mamy dla...

Takie liczby po prostu trudno zignorować. ONZ oszacowało, że w najbliższych latach mogą paść kolejne rekordy temperatur. Będziemy się gotować. Najnowsze wyliczenia ONZ dla okresu 2026-2030 wskazują, że średnia globalna temperatura w poszczególnych latach ma mieścić się mniej więcej od 1,3 do 1,9 st. C powyżej poziomu z końca XIX w. Jest 91 proc. prawdopodobieństwa,...

Słońce może wchodzić teraz w zupełnie inny tryb aktywności. Klasyczne wskaźniki pokazują jedno, a fale dźwiękowe z jego wnętrza drugie. Powinniśmy się martwić? Słońce nie tylko świeci, grzeje i od czasu do czasu wyrzuca w przestrzeń potężne porcje materii. Ono także drga, a te drgania działają jak zapis tego, co dzieje się pod jego widoczną...

Naukowcy wynaleźli nową, potężną cząsteczkę magazynującą energię słoneczną, która zatrzymuje światło słoneczne niczym akumulator i uwalnia je później w postaci ciepła.  Słońce daje nam więcej energii, niż potrafimy sensownie wykorzystać. Problem zaczyna się wtedy, gdy zachodzi. Panele fotowoltaiczne przestają produkować prąd, dom nadal trzeba ogrzać, wodę nadal trzeba podgrzać, a energia z południa nie czeka...

Sonda Smile wyruszyła w podróż, by odkryć niewidzialną tarczę Ziemi chroniącą przed wiatrem słonecznym. To początek ambitnej misji mającej na celu lepsze zrozumienie burz słonecznych, burz geomagnetycznych i nauki o pogodzie kosmicznej. Projekt Smile to efekt współpracy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i Chińskiej Akademii Nauk (CAS). Pokaże on, jak Ziemia reaguje na strumienie cząstek i...

Przez setki lat wyglądało to jak osobliwy zapis w starym dzienniku. Japoński poeta i dworzanin Fujiwara no Teika opisał przerażające czerwone światła widoczne na północnym niebie. Dla ludzi żyjących w średniowieczu musiał to być widok niepokojący, niebo wyglądało tak, jakby daleko na horyzoncie płonęły góry. Dziś naukowcy czytają takie relacje zupełnie inaczej. Nie jako literacką...

NASA śledziła rozbłysk radiowy Słońca, który trwał rekordowe 19 dni. Źródłem okazała się gigantyczna struktura magnetyczna. Badacze podejrzewają, że w tle tego fenomenu mogła stać seria aż trzech następujących po sobie koronalnych wyrzutów masy. W sierpniu 2025 r. na Słońcu doszło do iście bezprecedensowego zdarzenia – nasza gwiazda wyemitowała rozbłysk radiowy, który utrzymywał się przez...

Przed nami prawdziwa astronomiczna uczta. Musieliśmy na nią czekać ponad ćwierć wieku, więc postarajcie się maksymalnie wykorzystać tę szansę. Już teraz zarezerwujcie sobie czas na niesamowite zaćmienie Słońca nad Polską i zaznaczcie tę datę czerwonym flamastrem w swoim kalendarzu. Choć nie będzie to całkowite zaćmienie Słońca, to będzie miało miejsce w Polsce dopiero 7 października...

Przez dekady naukowcy zakładali, że mają całkiem dobre rozeznanie w tym, jak materia słoneczna zachowuje się tuż przy powierzchni Słońca. Dane zebrane przez misję Proba-3 Europejskiej Agencji Kosmicznej pokazują, że te szacunki były błędne. Ta para satelitów dosłownie udaje Księżyc Żeby zrozumieć, dlaczego wyniki misji Proba-3 są aż tak przełomowe, trzeba najpierw uświadomić sobie, z...

Na naszej dziennej gwieździe zrobiło się naprawdę gorąco. W ciągu zaledwie siedmiu godzin Słońce wyemitowało dwa silne rozbłyski klasy X2.5, jedne z najpotężniejszych w obecnym cyklu aktywności. Pierwszy osiągnął maksimum 24 kwietnia o godzinie 03:07 czasu polskiego, drugi pojawił się tego samego dnia o 10:14. To najmocniejsze zjawiska tego typu od blisko trzech miesięcy i...

Słońce wchodzi w fazę ekstremalnej aktywności, a oczy całego świata zwrócone są na... polskie urządzenie. Dzięki unikalnej konstrukcji, nasz rodzimy radioteleskop zyskał miano jednego z najważniejszych instrumentów do monitorowania pogody kosmicznej. W Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Wrocławskiego w Białkowie na Dolnym Śląsku stanął radioteleskop, który od 10 marca 2026 r. nieustannie obserwuje Słońce. ROSIE, bo tak...

Najgorszy scenariusz dla pogody kosmicznej obejmuje nie tylko awarie satelitów i sieci energetycznych. Naukowcy mówią też o chaosie informacyjnym i wykupywaniu sklepów. Brytyjski raport Summary of space weather worst-case environments ostrzega, że skrajne zjawisko pogody kosmicznej mogłoby uruchomić wtórną falę problemów społecznych: wykupywanie sklepów, teorie spiskowe, protesty i lokalne zaburzenia porządku. Autorzy dokumentu podkreślają jednak,...

Naukowcy połączyli średniowieczne japońskie zapiski z pomiarami w drzewach i odkryli dawny, groźny epizod pogody kosmicznej. Piękna czerwona zorza to na Ziemi widok efektowny, czasem wręcz romantyczny. Ale ta sama aktywność Słońca, która maluje niebo nad biegunami, poza ochroną ziemskiego pola magnetycznego może zamienić się w śmiertelne zagrożenie. Zespół z Okinawa Institute of Science and...

W samym sercu jednego z najważniejszych procesów zachodzących na Słońcu dzieje się coś, czego modele nie przewidywały. Protony i ciężkie jony nie reagują na rekoneksję magnetyczną tak samo, choć dotąd często zakładano, że oba typy cząstek powinny być przyspieszane w podobny sposób. To niezwykle istotne, bo właśnie rekoneksja magnetyczna należy do zjawisk napędzających wiatr słoneczny...

Słońce na co dzień kojarzy się z jasną tarczą i spokojnym światłem, ale w tej wersji wygląda jak żywy, bardzo niespokojny organizm. NASA zmontowała wideo, na którym widać serię wyrzutów masy koronalnej – ogromnych chmur plazmy wystrzeliwujących w przestrzeń. Materiał obejmuje okres od 21 października do 12 listopada 2025 r., a w kadrze pojawiają się...

Jeśli do tej pory omijały was nocne spektakle na niebie, przygotujcie termosy z kawą i ciepłe kurtki. Przed nami wyjątkowa noc z 31 marca na 1 kwietnia, która może przejść do historii tegorocznych obserwacji astronomicznych w naszym kraju. Jak donosi popularny blog astronomiczny Z głową w gwiazdach, w stronę Ziemi pędzi właśnie potężny obłok słonecznej...

Nowe badanie sugeruje, że magnetyczny silnik Słońca działa głęboko pod jego powierzchnią. To może zmienić sposób myślenia o cyklach słonecznych i pogodzie kosmicznej. Słońce od dawna zdradzało, że jego 11-letni rytm nie rodzi się wyłącznie na powierzchni, ale długo nie było jasne, jak głęboko trzeba zajrzeć, by znaleźć prawdziwy początek tej historii. Nowe badanie sugeruje,...

To miała być rutynowa obserwacja zupełnie innego kosmicznego obiektu. Z powodu nagłych problemów technicznych naukowcy musieli jednak szybko zmienić plany i wycelować Kosmiczny Teleskop Hubble'a w kometę C/2025 K1 (ATLAS). Nie spodziewali się, że dosłownie na ich oczach rozpadnie się ona na kawałki, obnażając przed nami najstarsze sekrety Układu Słonecznego. Takie kosmiczne zbiegi okoliczności niemal...

Słońce mogło spędzić swoje dzieciństwo znacznie bliżej środka Drogi Mlecznej, a potem wraz z ogromną falą podobnych gwiazd przenieść się dalej na galaktyczne obrzeża. Taki obraz wyłania się z dwóch nowych prac zespołów kierowanych przez Daisuke Taniguchiego i Takuji Tsujimoto, które wykorzystały dane z europejskiej misji Gaia do zbadania tysięcy tzw. słonecznych bliźniaków. Wynik jest...