Gwiazdy

Księżyc osiągnął apogeum w fazie nowiu. To idealna pora na obserwację gwiazd i gromad. Choć większość z nas kojarzy Księżyc jako niezmienne tło nocnego nieba, w rzeczywistości jego ruch wobec Ziemi to niezwykle złożona gra sił grawitacyjnych. Orbita naszego naturalnego satelity nie jest ani kołowa, ani stabilna. To elipsa, na którą nieustannie wpływa obecność Słońca....

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) mógł właśnie namierzyć mityczną pierwszą generację gwiazd, która rozświetliła kosmiczne mroki tuż po Wielkim Wybuchu. W świecie astronomii istnieje pewna kategoria obiektów, o których wiemy, że musiały istnieć, ale nikt ich nigdy nie widział. Są trochę jak mityczny Yeti, o którym każdy słyszał, ale nikt go nie widział. To tak...

Astronomowie uchwycili wyjątkowy moment wybuchu supernowej SN 2024ggi. Eksplozja miała zaskakująco smaczny kształt. Zanim zrobiła się jasna jak tysiące Słońc, zaskoczyła swoim nietypowym kształtem. Supernowa SN 2024ggi to pierwsza w historii, której geometryczną formę udało się uchwycić niemal w chwili narodzin eksplozji. A była to forma zaskakująco regularna, przypominająca… oliwkę. Eksplozja w samym środku Hydra...

Czy odpowiedzią na nurtujące nas od lat pytania związane z obcymi cywilizacjami są gwiazdy? Naukowcy odkryli niepokojące zjawisko, którego wcześniej nigdy nie zaobserwowano. Astronomowie po raz pierwszy w pełni zarejestrowali gwałtowną erupcję młodej gwiazdy podobnej do Słońca. Zjawisko nie tylko przypomina to, co mogło dziać się 4,5 mld lat temu w naszym Układzie Słonecznym, ale...

Betelgeza, jeden z najsłynniejszych czerwonych nadolbrzymów na niebie, nie jest sama. Naukowcy potwierdzili istnienie kompana, którego natura całkowicie zaskoczyła badaczy. Astronomowie od lat podejrzewali, że okresowe zmiany jasności Betelgezy, czyli gigantycznej gwiazdy w konstelacji Orion, mogą być spowodowane obecnością drugiego obiektu. Jego bezpośrednia obserwacja była jednak ekstremalnie trudna. Przełom nastąpił jednak dopiero po tym, jak...

Kometa 3I/ATLAS właśnie zbliża się do Słońca, a jej aktywność zaskakuje naukowców. Potężny dżet materii wystrzelony w kierunku gwiazdy może być tylko efektem ogrzewania powierzchni. Ale czy na pewno? 3I/ATLAS to dopiero trzecia kometa, którą udało się wykryć jako przybysza spoza naszego Układu Słonecznego. Wcześniej astronomowie zidentyfikowali Oumuamua i 2I/Borisov. Oba obiekty wzbudziły emocje, ale...

Nie są galaktykami ani czarnymi dziurami. Tajemnicze czerwone kropki odkryte przez teleskop Webba mogą być nowym typem obiektu: gwiazdą z czarną dziurą w sercu. W zarejestrowanych już w 2022 r. danych z teleskopu Webba astronomowie zauważyli dziesiątki drobnych, jasnoczerwonych punktów rozsianych po niebie. Owe little red dots – jak zaczęto je nazywać – emitowały głównie...

Astronomowie odkryli gwiazdę, która może być najczystszym i zarazem najstarszym zachowanym obiektem we Wszechświecie. Przetrwała od czasów, gdy galaktyki dopiero zaczynały się formować. Odkryta przez zespół astronomów z Uniwersytetu Chicagowskiego gwiazda znajduje się w halo Wielkiego Obłoku Magellana, czyli w sąsiedniej galaktyce oddalonej o ok. 163 tys. lat świetlnych od Drogi Mlecznej. Według naukowców SDSS...

Astronomowie odkryli białego karła, który od lat pochłania coś, co przypomina egzotyczną wersję komety – bogatą w azot i wodę. Obiekt zjada swoje ofiary powoli, ale systematycznie, a teleskop Hubble’a właśnie uchwycił go na gorącym uczynku. Biały karzeł to końcowy etap życia gwiazdy. Ma niezwykle gęsty, wypalony rdzeń, który nie prowadzi już reakcji jądrowych, ale...

Niesamowity film dla wszystkich miłośników kosmosu przygotowała Europejska Agencja Kosmiczna. Zobaczyć możemy na nim, pierwszy raz w dziejach, trójwymiarową mapę miejsca, gdzie w naszej galaktyce wciąż rodzą się gwiazdy. Do tej pory wiedzieliśmy, jak wyglądają mgławice i obszary formowania gwiazd na zdjęciach z teleskopów, ale nie mieliśmy pojęcia, jak prezentują się w trzech wymiarach. Teraz...

Sierpniowe noce to idealny moment na podziwianie i fotografowanie spadających gwiazd, wśród których prym wiodą Perseidy. Czym są, gdzie i jak je najlepiej obserwować i w końcu: jak je uchwycić naszym aparatem, a nawet smartfonem? Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki, które pomogą ci uchwycić to niesamowite zjawisko na zdjęciach. Z tego artykułu dowiesz się: Kiedy najlepiej...

Astronomowie zaprezentowali niezwykle szczegółowe zdjęcie odległej o 700 mln lat świetlnych gromady galaktyk Abell 3667. Obraz ukazuje fascynującą kosmiczną strukturę oraz zjawiska, które do tej pory były niewidoczne dla naukowców. Badacze z Uniwersytetu Browna stworzyli wyjątkowo precyzyjny obraz Abell 3667, gigantycznej gromady galaktyk, znajdującej się 700 milionów lat świetlnych od Ziemi. Nowe zdjęcie, będące efektem...

Astronomowie odnotowali zjawisko, z którym nigdy wcześniej się nie spotkano. Gwiazda, która otarła się o supermasywną czarną dziurę i cudem przetrwała, wróciła po niemal dwóch latach na kolejne niebezpieczne spotkanie. Odkrycie to może zmienić dotychczasowe rozumienie zjawisk zwanych TDE. Zespół badaczy śledzący odległe galaktyki zauważył zaskakujące zjawisko oznaczone jako AT 2022dbl. Były to 2 niemal identyczne...

Międzynarodowy zespół astronomów ogłosił, że po raz pierwszy udało się zobaczyć towarzysza Betelgezy, czyli jednego z najbardziej rozpoznawalnych obiektów nocnego nieba. To, co przez stulecia pozostawało jedynie hipotezą, wreszcie stało się faktem. Odkrycie dokonane dzięki teleskopowi Gemini North i zaawansowanemu instrumentowi Alopeke rzuca światło na dziwne zmiany jasności tej czerwonej nadolbrzymiej gwiazdy. Rozwiązanie tysiącletniej zagadki...

Kosmiczna mgła, gładki dysk bez pierścieni i niewidzialna anomalia w ruchu gwiazdy. To wszystko wystarczyło, by złożyć portret planety, której wcześniej nie widzieliśmy. Dzięki połączeniu danych z teleskopów ALMA i Gaia astronomowie namierzyli jednego z najbardziej intrygujących gazowych gigantów w naszej galaktyce. Dysk, który nie pasował do schematu Gwiazda MP Mus (znana także jako PDS...

Nowe symulacje ewolucji najcięższych gwiazd we Wszechświecie pokazują, że tracą one znacznie więcej masy, niż wcześniej sądzono. Ten gwiezdny efekt jojo może wpływać na to, jakie czarne dziury po nich pozostają i jak często emitują one fale grawitacyjne. Nowa teoria dotycząca masywnych gwiazd wiele zmienia Badanie opublikowane przez międzynarodowy zespół naukowców koncentruje się na losie...

Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się zaobserwować ślady wyjątkowo rzadkiego zjawiska astronomicznego. Podwójnej eksplozji martwej gwiazdy. Pozostałości po supernowej SNR 0509-67.5 dostarczyły przełomowych danych, które mogą całkowicie odmienić nasze rozumienie wybuchów typu Ia. Podwójną detonację sugeruje obszerna analiza Jak czytamy na łamach portalu Space, międzynarodowy zespół badaczy, korzystając z teleskopu VLT i spektrografu...

Właśnie dowiedzieliśmy się o istnieniu zupełnie nowej klasy kosmicznych eksplozji. Są tak potężne, że przebijają wszystko, co do tej pory znaliśmy. Silniejszy od tych wybuchów był jedynie sam Wielki Wybuch. Astronomowie z Instytutu Astronomii Uniwersytetu Hawajskiego (IfA) nazwali te zjawiska extreme nuclear transients, czyli w skrócie ENT. To wydarzenia, które nie tylko rozpalają wyobraźnię, ale...

To odkrycie może całkowicie zmienić nasze rozumienie zjawisk kosmicznych. Naukowcy właśnie zaobserwowali obiekt, który dokładnie co kilkadziesiąt minut wysyła fale radiowe i rentgenowskie.

Naukowcy odkryli właśnie zupełnie nowy sposób powstawania ciężkich pierwiastków, takich jak złoto, platyna czy uran. I nie chodzi tu o zderzenie gwiazd neutronowych — dotychczas uznawane za główne źródło tych metali — ale o gigantyczne erupcje z ekstremalnych gwiazd zwanych magnetarami.