Wojsko skopiowało apkę z Ukrainy. Drony mają wreszcie mówić wspólnym językiem
Europa chce kupować drony znacznie szybciej i spinać je jednym oprogramowaniem. Intelic BASE ma skrócić drogę od producenta do wojska.
Ukraina zrobiła z dronów broń codziennego użytku, a Europa dopiero uczy się kupować je w tempie wojny. Holenderski Intelic uruchamia BASE – platformę, która ma działać jak wojskowy katalog dronów, ale z jednym ważnym zastrzeżeniem: sprzęt różnych producentów ma od razu mówić tym samym językiem.
Ukraina pokazała, jak wygląda wojna bez czekania na przetarg
Wojna dronów nie znosi wieloletnich procedur. Na froncie nikt nie czeka spokojnie, aż komisja dopisze nowy załącznik do wymagań technicznych. Dron ma wystartować, znaleźć cel, przeżyć zakłócanie, wrócić z obrazem albo uderzyć. Jeśli nie działa, następna wersja musi być lepsza za kilka tygodni, nie za 3 lata.
Ukraina nauczyła się tego w najtwardszy możliwy sposób. Tam bezzałogowce przestały być osobną kategorią sprzętu dla wyspecjalizowanych jednostek. Stały się codziennym narzędziem piechoty, artylerii, zwiadu i zespołów uderzeniowych. Jednego dnia jednostka potrzebuje platformy do obserwacji drogi, drugiego cięższego drona do zrzutu, trzeciego maszyny odpornej na nowe rosyjskie zagłuszanie. Klasyczny rytm zamówień wojskowych po prostu za tym nie nadąża.
Właśnie dlatego Ukraina zbudowała model, który Zachód już od dawna powinien studiować bardzo uważnie. Brave1, czyli ukraiński ekosystem dla technologii obronnych to mechanizm, który ma łączyć producentów, wojsko, inwestorów i państwo, żeby dobre rozwiązania szybciej przechodziły z warsztatu na front. Nie każde się sprawdzi. Nie każde przetrwa. Ale system ma jedną przewagę: nie udaje, że wojna poczeka na idealny produkt. Teraz podobną lekcję chce odrobić Europa. Tyle że po swojemu, w ramach reguł, biurokracji i zakupowych przyzwyczajeń ministerstw obrony.
BASE ma być wojskowym katalogiem, ale najważniejsze jest coś innego
Holenderski startup Intelic uruchomił właśnie platformę BASE dla europejskich armii. Ministerstwa obrony dostają więc miejsce, w którym mogą porównać drony różnych producentów i sprawdzić, co faktycznie jest dostępne. Taki wojskowy marketplace, tylko bez cywilnego luzu, bo mówimy o sprzęcie, dokumentacji, zastosowaniach operacyjnych i danych, których nie wrzuca się publicznie do koszyka.
Sama lista dronów nie byłaby jeszcze przełomem. Europejski rynek i tak jest pełen firm, katalogów, pokazów, demonstracji i obietnic. Prawdziwy problem leży w rozdrobnieniu. Jeden dron ma własne oprogramowanie, drugi własną stację kontroli, trzeci wymaga osobnego szkolenia, czwarty zbiera dane w innym formacie, a jeszcze kolejny świetnie lata, ale trudno go spiąć z systemem dowodzenia. Po kilku zakupach armia może mieć nie flotę dronów, tylko technologiczny bazar.
Intelic próbuje to rozbroić przez własne oprogramowanie dowodzenia i kontroli. To właśnie Nexus ma być spoiwem dla sprzętu różnych producentów. Nie chodzi więc tylko o to, żeby armia mogła kupić drona szybciej. Chodzi o to, żeby nie kupowała za każdym razem osobnej wyspy, której potem nikt nie umie połączyć z resztą systemu.
Dron bez wspólnego systemu to tylko latający samotnik
Bardzo łatwo jest zachwycić się samą maszyną. Zasięg, udźwig, kamera termowizyjna, odporność na wiatr, czas lotu. To są oczywiście bardzo ważne parametry, ale wojna szybko obnaża ich ograniczenia. Dron może być świetny, a mimo to nie dawać armii pełnej wartości, jeśli jego obraz nie trafia tam, gdzie trzeba, jeśli operatorzy muszą uczyć się 10 różnych paneli, a dowódca widzi tylko fragment większej układanki.
Nexus ma właśnie ten chaos ograniczyć. Intelic przedstawia swoje oprogramowanie jako platformę niezależną od producenta sprzętu. To ma ogromne znaczenie, bo firma nie sprzedaje własnych dronów i nie próbuje zamknąć armii w jednym ekosystemie. Daje to większą elastyczność: można dobrać sprzęt pod zadanie, ale utrzymać wspólną warstwę dowodzenia.
Zobacz także:
Może to oznaczać znacznie mniej biurokracyjnych absurdów. Jeśli armia kupuje drony rozpoznawcze z Holandii, cięższe maszyny z Ukrainy, platformy pionowego startu z Portugalii i systemy uderzeniowe z Łotwy, nie powinna za każdym razem zaczynać od zera. Operatorzy nie mogą tonąć w osobnych aplikacjach, oddzielnych procedurach i niekompatybilnych interfejsach. Na froncie to opóźnienie, a opóźnienie bywa różnicą między trafieniem celu a patrzeniem, jak odjeżdża.
