Mają sposób na zmiany klimatu. Trawa uratuje nas przed zagładą
Badacze z Yale pokazali, że głęboko korzeniąca się trawa może magazynować więcej węgla pod ziemią niż płytko korzeniące się uprawy. Odkrycie może całkowicie zmienić kwestię globalnego ocieplenia.
Naukowcy z Yale pokazali, że głęboko korzeniąca się trawa może zwiększać magazynowanie węgla pod ziemią wyraźnie skuteczniej niż typowe płytko korzeniące się uprawy jednoroczne. Nie chodzi tu oczywiście o magiczny sposób na zatrzymanie całego globalnego ocieplenia, lecz o jeden, bardzo praktyczny mechanizm. Więcej węgla pozostaje związane w systemie korzeniowym i glebie, a samo podłoże nie traci przy tym starszej materii organicznej.
Nie każda trawa jest dobra, tylko rośliny z naprawdę głębokim systemem korzeniowym
Badanie dotyczyło przede wszystkim trawy preriowej powszechnej w Ameryce Północnej. To roślina wieloletnia, której korzenie mogą sięgać od 1,5 do 3 metrów w głąb ziemi. Właśnie ta głębokość ma tu duże znaczenie, bo im dalej w glebę trafia biomasa korzeniowa, tym większa szansa, że część związanego w niej węgla pozostanie tam dłużej i będzie mniej podatna na szybki powrót do atmosfery.
Właśnie to odróżnia takie rośliny od wielu klasycznych upraw jednorocznych, które koncentrują masę bliżej powierzchni gleby. Tam procesy rozkładu i wymiany materii przebiegają szybciej, a magazynowanie węgla jest trudniejsze do utrzymania przez dłuższy czas. Dlatego badacze szukali odpowiedzi nie na pytanie, czy roślina wiąże węgiel, bo to robią wszystkie, ale czy robi to w sposób bardziej trwały i korzystny dla gleby.
Więcej węgla w korzeniach, bez niszczenia tego, co już było w ziemi
Zespół porównał próbki gleby pobrane spod trawy preriowej z próbkami spod płytko korzeniących się upraw jednorocznych na 12 stanowiskach w 9 stanach USA. Ta pierwsza przechowywała w korzeniach dodatkowe 0,58 tony węgla na hektar w porównaniu z uprawami płytko korzeniącymi się. Mówimy tu więc nie o abstrakcyjnym modelu komputerowym, lecz o rzeczywistym porównaniu terenowym obejmującym wiele lokalizacji.
Równie istotny jest drugi wynik. Badacze wskazują, że większa ilość węgla związana z głębokimi korzeniami nie odbywała się kosztem już istniejącej materii organicznej w glebie. Część systemów rolnych potrafi poprawiać jeden parametr, jednocześnie pogarszając inny. Tutaj zysk z dodatkowego magazynowania nie był okupiony wyraźnym wydrążaniem starszych zasobów węgla z podłoża.
To była żmudna robota, a nie szybki eksperyment
Autorzy badania nie opierali się na kilku próbkach z jednego pola. Pobierali rdzenie glebowe na wielu stanowiskach, a łącznie przeanalizowali ponad 700 próbek. Korzenie z każdej próbki były oddzielane ręcznie, a następnie badane również z wykorzystaniem izotopów radiowęglowych, by sprawdzić, jak wpływają na istniejący węgiel organiczny w glebie.
Naukowcy nie ograniczyli się więc tylko do prostej inwentaryzacji i suchego mierzenia, ile masy korzeniowej kryje się pod powierzchnią. Postanowili ostatecznie rozkodować, w jaki sposób ten skomplikowany, biologiczny układ sił kształtuje samą glebę. To kwestia absolutnie kluczowa, ponieważ rzeczywista, użytkowa wartość tych roślin wykracza daleko poza modne dziś, ekologiczne hasło magazynowania węgla. Chodzi też o ochronę struktury gleby, obieg składników odżywczych i odporność na erozję.
Z badania wynika także inny wniosek. Okazuje się, że trawa preriowa oraz inne rośliny wieloletnie mogą być interesujące nie tylko jako element działań klimatycznych, ale też jako potencjalne źródło biomasy czy biopaliw, które nie wyjaławiają gleby tak silnie jak część klasycznych upraw.
Przeczytaj także:
To nie znaczy oczywiście, że wystarczy obsiać świat jedną trawą i problem globalnego ocieplenia zniknie. Taki wniosek byłby zwyczajnie nieuczciwy. Skala kryzysu klimatycznego jest dużo większa i obejmuje energetykę, przemysł, transport i użytkowanie ziemi. Ale badanie Yale pokazuje, że w glebie, zwłaszcza w jej głębszych warstwach, wciąż kryje się duży, niedoceniany potencjał klimatyczny.
