Maszyna tworzy 1000 litrów wody z niczego. To owoc nowej dziedziny chemii
Ten wynalazek może wydobyć 1000 litrów czystej wody dziennie z powietrza pustynnego. Jego autor to laureat Nagrody Nobla z ubiegłego roku.
Pustynia zwykle kojarzy się z bezkresnym piaskiem, żarem lejącym się z nieba i brakiem wody. Najnowszy wynalazek noblisty Omara Yaghiego pokazuje, że nawet w tak nieprzyjaznym środowisku można „wycisnąć” z powietrza całkiem pokaźne ilości czystej, zdatnej do picia wody. Według twórcy - nawet do 1000 litrów dziennie. Prototyp już działa i jest oparty na bardzo konkretnej, wieloletniej pracy naukowej.
Jak działa maszyna, która robi wodę z powietrza
Sercem urządzenia są metal-organiczne struktury MOF (Metal-Organic Frameworks) - materiały, które Yaghi zaczął rozwijać lata temu, tworząc wręcz przy tym nową dziedzinę chemii: chemię retikularną. MOF-y to coś w rodzaju supergąbek o gigantycznej powierzchni wewnętrznej. Kilka gramów takiego materiału ma porowatość porównywalną z… wnętrzem stadionu piłkarskiego. Dzięki temu potrafią wyłapywać cząsteczki wody nawet wtedy, gdy wilgotność powietrza spada poniżej 20 procent – czyli w warunkach, w których klasyczne generatory wody z powietrza po prostu przestają działać.
Czytaj też:
Proces jest zaskakująco prosty: powietrze przepływa przez MOF-y, te zatrzymują cząsteczki wody, a następnie - pod wpływem ciepła, najczęściej po prostu słonecznego - uwalniają je jako parę. Para trafia do kondensatora, gdzie zamienia się w wodę pitną. Bez sprężarek, bez energożernych układów chłodzenia, bez podłączenia do sieci. To urządzenie działa off‑grid, korzystając z energii, którą ma pod ręką - czyli z promieniowania słonecznego lub niskotemperaturowego ciepła.
Yaghi nie ukrywa, że jego celem nie jest stworzenie gadżetu dla survivalowców, lecz rozwiązanie realnego, globalnego problemu. Według ONZ świat wchodzi w erę „globalnego bankructwa wodnego”, a ponad 2 miliardy ludzi nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej. W wielu regionach - od Karaibów po Bliski Wschód - infrastruktura wodna jest krucha, a huragany czy susze potrafią odciąć całe społeczności od źródeł wody na wiele dni.
Dlatego urządzenie Yaghiego ma wielkość kontenera, jakie widuje się na placach budowy czy na naczepach ciężarówek i jest projektowane tak, by można je było szybko dostarczyć w miejsce katastrofy lub do odległej wioski. W teorii jedna taka jednostka mogłaby zapewnić wodę dla małej społeczności - bez konieczności budowania rurociągów, bez prądu, bez paliwa.
Testy przeprowadzono w ekstremalnych warunkach
Prototypy nie stoją już tylko w laboratoriach. Jedno z urządzeń testowano w Mojave, jednym z najsuchszych miejsc w Ameryce Północnej, gdzie wilgotność potrafi spaść nawet do 10 procent. Maszyna pracowała tam przez trzy dni i mimo tak trudnych warunków była w stanie zebrać mierzalne ilości wody.
Założona przez Yaghiego firma Atoco (sic!) zapowiada, że pierwsze komercyjne jednostki mają pojawić się w najbliższych latach. Jeśli uda się utrzymać deklarowaną wydajność i koszty produkcji to może to być jedna z najważniejszych technologii humanitarnych dekady. Ale - jak to zwykle bywa - dopiero wdrożenie na większą skalę pokaże, czy system jest wystarczająco trwały, tani i łatwy w utrzymaniu, by faktycznie zmienić sytuację milionów ludzi.
