Supernowe

Międzynarodowy zespół astronomów, na czele z naukowcami z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, dokonał interesującego odkrycia. W sąsiednich galaktykach, zwanych Obłokami Magellana, zaobserwowano obiekty emitujące promieniowanie rentgenowskie w zupełnie niespotykany dotąd sposób.

Nowe badania pokazują, że gigantyczna gwiazda Betelgeza może wybuchnąć jako supernowa wcześniej, niż ktokolwiek się spodziewał. Eksplozja będzie tak jasna, że ​​przez około tydzień będzie widoczna w ciągu dnia. To jakby na niebie pojawiło się nowe, małe słońce.

Betelgeza – gwiazda, która fascynuje naukowców i miłośników astronomii na całym świecie. Jest to jeden z najjaśniejszych obiektów na nocnym niebie i jedna z najbardziej znanych gwiazd na całym firmamencie. W tym artykule dowiesz się więcej na temat tej fascynującej gwiazdy i jej właściwości.

Blisko 1800 lat temu, na początku nowej ery na nocnym niebie pojawiła się jasna gwiazda, która z pewnością przyciągnęła uwagę sporej części ludzkości. Obiekt ten przez blisko osiem miesięcy fascynował, przerażał i zachwycał ludzi w wielu miejscach na świecie. Niektórych na tyle, że postanowili go opisać w kronikach. Dzięki tym zapiskom wiemy dość dokładnie kiedy doszło do tej eksplozji supernowej i jaki charakter miała gwiazda, której pozostałość astronomowie obserwują po dziś dzień.

Kiedy sto milionów lat po Wielkim Wybuchu z istniejącej wtedy materii - wodoru i helu - zaczęły powstawać pierwsze gwiazdy, pojawiło się także pierwsze światło we wszechświecie. Astrofizycy od wielu lat poszukiwali choć jednej z tych absolutnie pierwszych gwiazd. Poszukiwania jednak były niezwykle trudne.

Kiedy myślimy o eksplozji supernowej, to niemal automatycznie na myśl przychodzi Betelgeza, zdecydowanie najbardziej rozpoznawalny czerwony olbrzym na nocnym niebie. Nawet osobom nieinteresującym się przesadnie astronomią owa gwiazda w gwiazdozbiorze Oriona przychodzi wtedy do głowy. Wszak to o niej mówi się, że już wkrótce, już zaraz eksploduje jako supernowa i będzie najjaśniejszym obiektem nocnego nieba. Pytanie tylko, kiedy to będzie? Jutro? Pojutrze? Czy „już” za 100 000 lat.

Nasze największe i najnowocześniejsze obserwatorium kosmiczne zaskakuje od pierwszych dni swojej pracy. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba dopiero co rozpoczął prowadzenie obserwacji astronomicznych, a już dostrzegł swoją pierwszą supernową.

Mianem supernowej zazwyczaj określa się potężną eksplozję, do której dochodzi w ostatniej chwili istnienia gwiazdy. Jak się jednak okazuje, niektóre gwiazdy umierają w supernowej, a potem żyją dalej.

Typowy teleskop składa się z długiej tuby, zwierciadła zbierającego światło z przestrzeni kosmicznej i skupiającego je na mniejszym zwierciadle wtórnym, które z kolei kieruje światło do okulara, przez który możemy obserwować obserwowany wycinek nieba. W Himalajach powstał właśnie największy teleskop, którego zwierciadło główne nie tylko nie jest szklane, co w ogóle nie jest stałe.

Odkrycia w przestrzeni kosmicznej rządzą się swoimi prawami. Jeżeli mówimy o odkryciu bardzo młodego obiektu, naukowcy mówią zazwyczaj o tym, że obiekt ma "zaledwie" kilkadziesiąt lub kilkaset milionów lat. Teraz jednak astronomowie odkryli naprawdę młody obiekt kosmiczny.

Meteoryt Hypatia to zlepek gazu z supernowej z pyłem z obłoku międzygwiazdowego, który powstał jakieś 4,5 miliarda lat temu. Ostatecznie kilka miliardów lat później obiekt ten wszedł w atmosferę Ziemi i częściowo spłonął. To, co po nim pozostało, spadło na pustynię w Egipcie. Brzmi mało prawdopodobnie, ale badania naukowców to potwierdzają.

Stosunkowo niedaleko od nas, w naszej części Drogi Mlecznej naukowcy odkryli z pozoru zwykłą gwiazdę. Gdy się jej jednak dokładniej przyjrzeli okazało się, że składem chemicznym zawstydza ona wszystkie inne obiekty zbadane dotąd w przestrzeni kosmicznej.

Masowe wymieranie dewońskie mogło być spowodowane przez wybuch nieodległej supernowej. Eksplozja najpierw zaatakowałaby Ziemię promieniowaniem ultrafioletowym, rentgenowskim oraz gamma. Później bylibyśmy narażeni na wpływ promieni kosmicznych. Zniszczenia Ziemi oraz otaczającej jej atmosfery mogłyby trwać przez nawet 100 000 lat. Zabójcze promienie kosmiczne wyemitowane w eksplozjach pobliskich supernowych mogą odpowiadać za co najmniej jedno masowe wymieranie...

Naukowcom udało się zaobserwować ostatnie chwile życia czerwonego nadolbrzyma. Wbrew pozorom nie były one spokojne. Życie gwiazdy 2020tlf zakończyła eksplozja supernowej typu II. Ten czerwony nadolbrzym miał masę dziesięciokrotnie większą od masy Słońca.

W 2018 roku astronomowie dostrzegli na niebie niezwykłą eksplozję supernowej. Nie dość, że była niezwykle krótka, to była nawet 100 razy jaśniejsza od typowej supernowej. Jej oznaczenie katalogowe AT2018cow sprawiło, że bardzo szybko zaczęto ją w mediach nazywać krową. Teraz naukowcom udało się ustalić, co zostało po tej eksplozji.

Procesy zachodzące w bezpośrednim otoczeniu dopiero co powstałych czarnych dziur mogą umożliwiać powstawanie nowych pierwiastków, tak jak ma to miejsce w eksplozjach supernowych, które do dzisiaj uważa się za jedyne miejsca, w których powstają nowe pierwiastki.

Koniec wszechświata będzie stopniowy i potrwa bardzo długo. Wszystkie obiekty oddalą się od siebie na tyle, że z powierzchni jednego nie będzie widać żadnego innego. Jak zatem będzie wyglądał koniec wszechświata? Naukowiec ma swoją teorię.

Jeżeli widząc tytuł pomyśleliście o czarnej dziurze, to akurat w tym przypadku się pomyliliście. Chodzi bowiem o zupełnie inny rodzaj dziury.

W 1181 r. niemal 1000 lat temu… mieszkańcy Japonii i Chin zobaczyli na nocnym niebie nowy obiekt. Nie mogli się pomylić, bo świecił równie jasno jak Saturn, a 600 lat przed powstaniem pierwszej lampy gazowej było to jasno. Co to był za obiekt, dowiadujemy się dopiero teraz.

Trzy obrazy wybuchu supernowej Requiem dotarły do Ziemi już kilka lat temu. Czwarty leci okrężną drogą, więc jeszcze trochę mu to zajmie. Poczekamy.