Czy możemy mieć dzieci w kosmosie? Chińczycy właśnie to sprawdzają
Chińska stacja kosmiczna Tiangong stała się laboratorium dla jednego z najbardziej niezwykłych eksperymentów współczesnej biologii. Naukowcy badają tam, jak w warunkach mikrograwitacji zachowują się struktury przypominające ludzkie embriony.
Wielką aspiracją przemysłu kosmicznego jest możliwość życia poza naszą planetą - życia w pełnym tego słowa znaczeniu. Bez konieczności cyklicznych powrotów ma Ziemię po zakupy spożywcze, na siłownię czy na prysznic. Jeszcze innym elementem życia, który stoi pod znakiem zapytania jest prokreacja - czyli to czy w kosmosie możemy przedłużać gatunek ludzki, czy jednak będziemy musieli zajeżdżać na błękitną planetę niczym Rosjanki do Argentyny. Na to pytanie chcą odpowiedzieć chińscy naukowcy.
Czy człowiek może mieć dzieci w kosmosie? Chińscy naukowcy postanowili nie zostawiać tego pytania pisarzom science fiction
Zespół badaczy z Chińskiej Akademii Nauk chce sprawdzić, jak środowisko mikrograwitacji wpływa na najwcześniejsze etapy rozwoju człowieka. Dlatego na pokład chińskiej stacji kosmicznej Tiangong trafiły właśnie struktury komórkowe przypominające ludzkie embriony.
Materiał biologiczny wykorzystany w badaniu powstał z ludzkich komórek macierzystych. Naukowcy zaznaczają, że nie są to prawdziwe ludzkie zarodki i nie mają zdolności rozwinięcia się w organizm. Ich rola jest inna: mają odtworzyć konkretne procesy zachodzące we wczesnym rozwoju człowieka i pozwolić obserwować je w warunkach nieważkości.
Badacze przygotowali dwa modele. Pierwszy miał symulować moment, w którym zarodek przyczepia się do ściany macicy. Drugi odwzorowuje etap reorganizacji komórek, kiedy zaczynają formować się warstwy prowadzące później do rozwoju tkanek i narządów. Każdą próbkę umieszczono w osobnej komorze specjalnego pojemnika hodowlanego.
Komórki macierzyste zostały wyniesione na orbitę 10 maja, a sam eksperyment w przestrzeni kosmicznej trwał około pięciu dni. Po zakończeniu próbki zostały zamrożone i wrócą na Ziemię do dalszej analizy. Równolegle identyczne struktury rozwijano w laboratorium naziemnym, co pozwoli porównać wpływ mikrograwitacji z warunkami panującymi na Ziemi.
Chińscy naukowcy koncentrują się na wyjątkowo istotnym momencie rozwoju - odpowiadającym mniej więcej 14-21 dniom po zapłodnieniu. Właśnie wtedy zaczynają formować się podstawy ludzkich narządów. Zaburzenia pojawiające się na tym etapie mogą mieć wpływ na dalszy rozwój płodu.
Temat rozmnażania w kosmosie interesuje naukowców od lat
Długotrwałe misje na Księżyc czy Marsa zakładają wielomiesięczne lub wieloletnie przebywanie ludzi poza Ziemią. Trudno mówić o trwałej obecności człowieka poza naszą planetą bez odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest tam również zakładanie rodzin i rodzenie dzieci. Ponadto sam kosmos nie sprzyja biologii. Mikrograwitacja wpływa na funkcjonowanie organizmu, a promieniowanie kosmiczne może uszkadzać komórki i materiał genetyczny. Wcześniejsze badania sugerowały, że oba te czynniki mogą utrudniać rozmnażanie oraz zaburzać rozwój embrionalny.
Podobne eksperymenty prowadzono wcześniej na zwierzętach. W 2023 r. japońscy naukowcy wysłali na Międzynarodową Stację Kosmiczną mysie zarodki. Po rozmrożeniu i kilku dniach hodowli rozwijały się prawidłowo do stadium blastocysty. Chińska misja przesuwa te badania o kolejny krok, koncentrując się na modelach opartych na ludzkich komórkach.
Wyniki eksperymentu mogą mieć znaczenie nie tylko dla przyszłych misji kosmicznych. Lepsze zrozumienie najwcześniejszych etapów rozwoju człowieka może pomóc również w badaniach nad wadami rozwojowymi i chorobami związanymi z nieprawidłowym rozwojem embrionalnym na Ziemi.
Badanie jest częścią szerokiego programu naukowego realizowanego na stacji Tiangong. Nowa załoga misji Shenzhou-23 prowadzi obecnie ponad sto eksperymentów, które mają przygotować Chiny do kolejnego etapu eksploracji kosmosu - w tym załogowego lądowania na Księżycu planowanego na 2030 r.
Czytaj też:
