System, który obroni nie wojsko, a zwykłych ludzi. Drony się nie przebiją
Masowe ataki dronów to jedna z największych zagrożeń dla miast i cywilów. Szwedzi postanowili więc stworzyć tarczę antydronową dla cywilów i obsługiwaną przez cywilów. Ma to być przeciwlotnicza obrona terytorialna.
Obecnie szwedzki system obrony powietrznej ma przede wszystkim chronić wojsko. Ma to się zmienić. Rząd wydał właśnie Siłom Zbrojnym polecenie opracowania nowej koncepcji obrony powietrznej, która będzie chronić przede wszystkim ludność cywilną. Szwedzi przeznaczą na ten cel w pierwszym etapie 15 mld koron (6 mld zł).
Skończyć z wielką czarną dziurą
Szwedzki system obrony przeciwlotniczej działa na takiej samej zasadzie jak w ogromnej części świata. Obrona przeciwlotnicza jest w stanie obronić najważniejsze lotniska, kluczowe bazy logistyczne, wojska będące w ruchu lub w obronie i stolicę, natomiast większość kraju jest wielką czarną dziurą.
Jak to wygląda w praktyce, zobaczyć możemy w Ukrainie, która jest bestialsko terroryzowana przez Rosję. Choć Ukraińcy mają ogromne doświadczenie w zwalczaniu masowych ataków dronów i rakiet, nie są w stanie obronić całego kraju. My też posmakowaliśmy takiego ataku we wrześniu 2025 r. kiedy to w polską przestrzeń powietrzną wleciało kilkanaście rosyjskich dronów.
Brutalne doświadczenia z wojny za naszą wschodnią granicą pokazują więc, że współczesny konflikt to walka o infrastrukturę krytyczną i bezpieczeństwo mieszkańców miast. Dlatego Szwedzkie Siły Zbrojne otrzymały zadanie opracowania zupełnie nowej koncepcji obrony terytorialnej.
Szwecja wyciąga lekcję z Ukrainy
To reakcja na "najpoważniejszą sytuację geopolityczną, w jakiej Szwecja znalazła się w czasach nowożytnych". Jak podkreśla premier Ulf Kristersson, nowa strategia ma na celu wzmocnienie ochrony całego społeczeństwa: od jednostek wojskowych po centra miast, elektrownie jądrowe i wodociągi.
To przesunięcie akcentu jest kluczowe, ponieważ analiza potencjalnych zagrożeń ze strony bandyckiej Rosji wskazuje, że w przypadku konfliktu z NATO to właśnie obiekty cywilne i kluczowe węzły komunikacyjne mogą stać się pierwszym celem ataków dalekosiężnych.
Szwecja znajduje się w najpoważniejszej sytuacji bezpieczeństwa w czasach nowożytnych. Dzięki inwestycjom w terytorialną obronę powietrzną wzmacniamy ochronę całego społeczeństwa, od naszych jednostek wojskowych po miasta i infrastrukturę krytyczną. Chodzi o ochronę życia ludzi, naszej wolności i naszej zdolności do odpierania ataków we wszystkich częściach kraju - mówi premier Ulf Kristersson.
Prosta obsługa zamiast skomplikowanych szkoleń
Sercem nowego systemu ma być tzw. krótkodystansowa obrona przeciwlotnicza, która w przeciwieństwie do potężnych i piekielnie drogich systemów takich jak Patriot, ma być powszechna i "intuicyjna". Rząd zakłada, że nowe jednostki obrony terytorialnej będą obsługiwane przez żołnierzy bez specjalistycznego, wieloletniego wykształcenia technicznego.
To genialne w swojej prostocie rozwiązanie pozwala na szybkie przeszkolenie kadr i obsadzenie stanowisk obronnych w całym kraju. Co ciekawe, formacje te mają stać się idealnym miejscem dla nieco starszych stażem żołnierzy, którzy zamiast przechodzić do Gwardii Krajowej (Hemvärnet), będą mogli wykorzystać swoje doświadczenie w obsłudze nowoczesnych "inteligentnych" armat.
Wybór sprzętu nie jest jeszcze ostatecznie przesądzony, ale na stole leżą już konkretne propozycje. Szwedzka telewizja SVT wskazuje, że faworytami są dwa skuteczne systemy: szwedzki Tridon Mk2 produkowany przez Bofors i BAE Systems oraz niemiecki Skynex od Rheinmetall.
Oba rozwiązania to w rzeczywistości zabójczo precyzyjne armaty przeciwlotnicze, które za pomocą programowalnej amunicji potrafią tworzyć nad chronionym obszarem nieprzepuszczalną barierę. Ich głównym zadaniem nie będzie zestrzeliwanie myśliwców na wysokim pułapie, ale eliminacja znacznie mniejszych, masowych i bardziej podstępnych zagrożeń.
Więcej na Spider's Web:
Era tanich dronów wymusza nową architekturę obronną
Dlaczego Szwedzi stawiają na armaty, a nie tylko na rakiety? Odpowiedzią jest ekonomia wojny i plaga dronów. Współczesne pole bitwy, co doskonale widać w Ukrainie, zostało zdominowane przez tanie bezzałogowce i amunicję krążącą.
Używanie rakiety kosztującej miliony dolarów do zestrzelenia drona wartego kilka tysięcy to prosta droga do bankructwa i wyczerpania zapasów w kilka dni. Systemy takie jak Tridon Mk2 czy Skynex oferują znacznie tańszy koszt, co pozwala na prowadzenie długotrwałej i uporczywej obrony.
To właśnie ta wytrzymałość, o której wspomina minister obrony Pål Jonson, ma stać się kluczowym elementem odstraszania potencjalnego agresora.
Nowa koncepcja to także ogromny krok w stronę tzw. odporności cywilnej. Minister obrony cywilnej, Carl-Oskar Bohlin, mówi o tym, że bez zabezpieczenia miast i zakładów użyteczności publicznej, żadna armia nie będzie w stanie długo funkcjonować. I te słowa powinniśmy sobie wziąc do serca także w Polsce.
