Nauka

Astronomowie właśnie wykryli atmosferę wokół skalistej egzoplanety w ekosferze swojej gwiazdy. Planeta LHS 1140-b ma odpowiedni rozmiar, temperaturę i co najważniejsze - posiada też atmosferę. Ma więc wszystko, czego potrzeba, żeby pytanie: "czy jest tam życie?" przestało być li tylko retoryczne. Ta egzoplaneta krąży zaledwie 48 lat świetlnych od nas - rzut beretem w kosmologicznych...

Na Marsie mogłoby wyrosnąć drzewo, ale najpierw planeta musiałaby przejść gruntowne ocieplenie. Znamy najlepsze miejsce. Marsjański las nie zacznie się od posadzenia sadzonki w czerwonym pyle. Najpierw trzeba byłoby zmienić atmosferę całej planety, zatrzymać więcej ciepła i zapewnić roślinom 110 marsjańskich dób z temperaturą, która nie spada poniżej -6 st. C. Dopiero wtedy pierwsze drzewo...

Woda przed posiłkiem i woda popijana podczas jedzenia to nie to samo. Warto rozróżniać te nawyki. Pijesz wodę przy obiedzie, bo tak podpowiada zdrowy rozsądek. Jest bez kalorii, zajmuje miejsce w żołądku i teoretycznie powinna pozwolić szybciej poczuć, że wystarczy. Ten prosty dietetyczny trik ma jednak słaby punkt: organizm nie zachowuje się jak butelka, do...

Prawdziwe złoto ukrywało się wewnątrz minerału nazywanego złotem głupców. W najbogatszym punkcie stanowiło 1,9 proc. masy pirytu. Piryt dostał przydomek złota głupców, ponieważ jego żółte, metalicznie połyskujące kryształy przez wieki zwodziły poszukiwaczy cennego kruszcu. W świetle słońca potrafił wyglądać niemal identycznie jak prawdziwe złoto, rozbudzając nadzieje i prowadząc do wielu rozczarowań. Tym razem jednak historia...

Polacy opracowali metodę, która może ujawniać uszkodzenia nerwu wzrokowego niewidoczne w zwykłym rezonansie. Już mamy patent. Klasyczny rezonans może pokazać prawidłowo wyglądający nerw wzrokowy, chociaż w jego włóknach rozpoczął się już proces prowadzący do utraty widzenia. Naukowcy z Białegostoku opracowali metodę, która zagląda głębiej i zamienia trudny do interpretacji obraz w konkretny wskaźnik uszkodzenia. Rezonans...

Na Plutonie odkryto 6 ogromnych osuwisk. Masy lodu spadały z wysokości ponad 2 km i przesuwały się nawet o 14,5 km. Ściana krateru najpierw cicho pracuje, jakby coś w niej powoli ustępowało. Pojawiają się pęknięcia, które z każdą chwilą rozchodzą się coraz dalej, aż w końcu cały fragment zbocza traci stabilność. W jednej chwili setki...

Lasery śledziły metalową kulę na orbicie przez około 3 lata. Udało się wykryć niezwykle słabe wirowanie czasoprzestrzeni. Ziemia obraca się nie tylko wewnątrz pustej przestrzeni. Zgodnie z ogólną teorią względności pociąga za sobą także samą czasoprzestrzeń, delikatnie skręcając orbity znajdujących się wokół niej obiektów. Po około 3 latach laserowych pomiarów naukowcy wyłuskali ten efekt z...

Naukowcy stworzyli elektroniczny tatuaż przypominający farbę do twarzy. Kolorowy wzór może monitorować serce, mięśnie i mózg. To nie naklejka, opaska ani kolejny smartwatch. Naukowcy stworzyli przewodzący tusz, który można nanieść pędzlem bezpośrednio na skórę i zamienić kolorowy rysunek w elektrodę rejestrującą pracę serca, mięśni lub mózgu. Zamiast przyklejać do ciała gotowe czujniki, można je po...

Na ścianie w Xultun zachowały się obliczenia ruchu Wenus i Marsa oraz imię ich autora. To pierwszy znany astronom Majów. Nie był królem, wodzem ani bogiem. Nie prowadził armii, nie kazał wznosić piramid, nie zapisał się w kronikach jako zdobywca czy władca. Zamiast tego zostawił po sobie kilka linii obliczeń, naszkicowanych pospiesznie na ścianie niewielkiego...

Sensor wielkości ziarnka grochu działał w rękawicy, ramieniu robota i układzie haptycznym. Udowodniono, że nowoczesne roboty wcale nie muszą myśleć. Dotykasz czujnika z lewej strony, a robot skręca w lewo. Naciskasz od góry, a jego miękki element ugina się albo zwiększa siłę chwytu. Pomiędzy dotykiem i ruchem nie ma procesora, przewodów, programu ani algorytmu analizującego...

W zasadzie trudno mówić, że eksperyment się nie udał, skoro zrealizowało się wszystko to, co musiało się stać - po prostu inny scenariusz niż porażka nie wchodził w grę.  Lata 90. Warszawa ma problem z kłopotliwymi lokatorami. Mieszkają na Śródmieściu i Pradze, nie płacą czynszu, słowem: nie wiadomo, co z nimi zrobić. Rodzi się pomysł,...

SpaceX stracił bilion dolarów wartości. Trudno sobie nawet wyobrazić ile to realnie jest pieniędzy i co umożliwiają. Ale… co się właściwie wydarzyło? Gdy SpaceX wchodził na giełdę, to narracja była prosta: Elon Musk zostaje pierwszym bilionerem, a jego kosmiczna firma staje się finansowym monstrum, które miało tylko rosnąć. W końcu SpaceX to nie kolejny startup...

Optyka satelity jest dziś ustalana na sztywno przed startem. Programowalny chip może pozwolić zmieniać filtry i sposób pracy instrumentu za pomocą impulsów elektrycznych. Projektowanie instrumentu satelitarnego zaczyna się długo przed startem rakiety. Inżynierowie muszą ustalić, jakie długości fal będą obserwowane, jakie substancje mają być wykrywane, jak szerokie będzie pole widzenia i z jaką dokładnością urządzenie...

Chmury z odparowanych skał działają jak izolacja. Pod nimi powierzchnia subneptuna może zamienić się w ocean płynnej magmy. Chmury na odległych planetach nie tylko zasłaniają teleskopom widok. Nowe modele pokazują, że mogą działać jak potężna warstwa izolacji, podnosząc temperaturę przy skalistym wnętrzu nawet o 1400-2600 st. C. W efekcie skała topnieje, powstaje ocean magmy, a...

Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku będzie nie tylko ciekawostką astronomiczną, ale także turystycznym hitem. Liczby nie kłamią. Polacy dosłownie rzucili się na bilety lotnicze do Hiszpanii i Islandii, by na własne oczy podziwiać ten spektakl w pełnej jego krasie. Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 r. zbliża się wielkimi krokami. Tego dnia nasza gwiazda zostanie...

Na młodą Ziemię mogło spaść nawet 50 mln ton kosmicznego cukru. Nowe odkrycie pokazuje, skąd mogły pochodzić składniki pierwszego RNA. Astronomowie po raz pierwszy bezpośrednio wykryli cukier w przestrzeni międzygwiazdowej. Erytruloza powstała w zimnym obłoku gazu i pyłu, ale podobne cząsteczki mogły zostać zamknięte w planetoidach, a następnie dostarczone na młodą Ziemię. Według ostrożnych szacunków...

W jednym mikrometrze kwadratowym materiału znaleźli średnio 8 defektów. Część z nich odbiera LED-om energię, zanim powstanie światło. Na pierwszy rzut oka kryształ azotku galu przypomina coś w rodzaju perfekcyjnie ułożonej mozaiki – każdy atom trafia dokładnie tam, gdzie powinien, a cały układ powtarza się z niemal matematyczną precyzją. To właśnie na tej pozornej idealności...

Amerykańskie Space Force rozpoczęły wdrażanie systemu Meadowlands. Nowa broń ma uciszać satelity przeciwnika za pomocą silnego sygnału elektromagnetycznego. Wojna w kosmosie nie przypomina scen z filmów science fiction. Nie ma tu spektakularnych eksplozji ani laserowych pojedynków przecinających próżnię. Zamiast tego toczy się cicha, niewidoczna walka o sygnał. To on decyduje dziś o tym, czy satelita...

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu pomysł pozyskiwania energii z czarnej dziury wydawał się wyłącznie intelektualnym eksperymentem. Dzisiaj naukowcy pokazali, że mechanizm opisany ponad pół wieku temu przez jednego z najwybitniejszych fizyków XX wieku można odtworzyć w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Osiągnięcie to nie dotyczy wyłącznie astrofizyki. Otwiera również drogę do nowych technologii. Ponad 50 lat temu fizyk...

Okazuje się, że to poziom morza decydował, ile fosforu trafiało do oceanu i jak dużo węgla grzebano w osadach. Tak działał ukryty termostat Ziemi. Ziemski termostat nie przypomina pokrętła, które utrzymuje jedną temperaturę. Tworzy go skomplikowana sieć skał, oceanów, organizmów i gazów, działająca w rytmie liczonym w milionach lat. Zespół naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz...