Nauka

Wrzesień przyniesie kilka ciekawych okazji do obserwacji nocnego nieba. W Polsce zobaczymy między innymi bliskie spotkania Księżyca z Marsem, Jowiszem i Wenus, równonoc jesienna, nadejście astronomicznej jesieni oraz pełnię nazywaną Księżycem Żniwiarzy lub Kukurydzianym Księżycem. Dobra wiadomość jest taka, że większość ciekawych zjawisk na niebie we wrześniu 2026 r. będzie widoczna gołym okiem, choć w...

Straciliśmy kilkanaście lat. W tym czasie daliśmy się ukształtować i urobić Big Techom i ich wyznawcom. Czy teraz w dobie obecnego wyścigu technologicznego wyciągniemy stosowne wnioski w kontekście AI? O świadomym korzystaniu i rozwijaniu technologii, oraz jej społecznych oraz gospodarczych skutkach jak rozwój samotności, mówi Zofia Dzik, menadżerka i przedsiębiorczyni społeczna, założycielka Instytutu Humanites. Mówiono...

Sklepy na plan Ministerstwa Klimatu i Środowiska reagują ucieczką do przodu. Kaucyjne kupony już teraz mają dłuższy termin przydatności. "Nie musimy, ale chcemy" - mogą chwalić się przy ogłaszaniu tej decyzji. Sieć Netto Polska poinformowała, że od 1 września klienci mają więcej czasu na wykorzystanie voucherów otrzymywanych za zwrot opakowań w ramach systemu kaucyjnego. Okres...

Oceany pobiły kolejny rekord temperatury, a naukowcy zwracają uwagę na wyjątkowo szybkie El Niño, które dodatkowo podgrzewa powierzchnię Pacyfiku. Nie chodzi tylko o cyferki, cieplejsze oceany mogą oznaczać poważne konsekwencje dla pogody, rolnictwa i naszych portfeli. Temperatura powierzchni oceanów osiągnęła najwyższy poziom w historii pomiarów. Według danych europejskiego programu Copernicus średnia dzienna temperatura wód powierzchniowych...

Osoby gardłujące, że system kaucyjny miał uczynić z nas "śmieciarzy" mogą szczycić się, że skutecznie przewidzieli przyszłość - tylko czy to zjawisko naprawdę jest szokujące? Dwie panie idą ulicą. Starsza pcha wózek z dzieckiem. Najprawdopodobniej to babcia ze swoją córką, która też ma dziecko. Zatrzymują się przy koszu. Młodsza zagląda do środka i po chwili...

Mogłoby się wydawać, że problem marnowania dotyczy przede wszystkim żywności, ale tysiące złotych trafia do koszów również z innego powodu. Ministerstwo Zdrowia w końcu mówi dość.  Polacy wyrzucają 3,3 tys. ton leków rocznie - wynika z danych Ministerstwa Zdrowia. Na jedną aptekę rocznie przypada 275 kg zmarnowanych leków. Mowa tutaj o środkach, które przynoszone są...

Roman jest już w kosmosie. Nowy flagowy teleskop NASA będzie mapował miliardy galaktyk i może znaleźć około 100 tys. nowych planet. NASA właśnie wysłała w kosmos swoje kolejne flagowe obserwatorium. Nancy Grace Roman Space Telescope wystartował na szczycie Falcona Heavy i rozpoczął podróż około 1,5 mln km od Ziemi. Ma lustro wielkości lustra Hubble’a, ale...

Tak źle nie było od lat, a wiele wskazuje na to, że to dopiero początek bicia niechlubnych rekordów na Wiśle.  Na stacji Warszawa-Bulwary na Wiśle odnotowano w sobotę nowy rekord niskiego stanu wody: 100 cm. IMGW przestrzega, że widoków na poprawę sytuacji póki co nie ma. "W ciągu najbliższych dni stan wody będzie jeszcze opadać"...

Polacy coraz częściej zwracają butelki i puszki - również te, za które sami nie zapłacili kaucji. Z czysto teoretycznego zagadnienia zaczyna się robić realny temat: jak patrzeć na pozyskane pieniądze za znalezione opakowania?  To pytanie padło całkiem niedawno, kiedy system kaucyjny nabrał już rozpędu. "Mówiąc wprost, gdy ktoś dorabia kilkaset złotych dziennie codziennie przez cały...

Polscy badacze skatalogowali 267 białek decydujących, co komórka usuwa. 93 są już powiązane z dziedzicznymi chorobami. Dosłownie każda nasza komórka przez całą dobę produkuje białka, wykorzystuje je, naprawia i w końcu po prostu cynicznie usuwa. Nie może pozwolić na to, żeby zużyte albo niepotrzebne cząsteczki piętrzyły się bez końca. Ma więc własny system znakowania odpadów...

SpaceX zainwestuje 100 mld dol. w Starbase Louisiana. Powstanie aż 10 stanowisk startowych dla Starshipów i przeogromne zaplecze techniczne. SpaceX przestał już myśleć o Starshipie tylko jak o rakiecie, która od czasu do czasu poleci w kosmos. Firma przygotowuje właśnie infrastrukturę dla świata, w którym takie pojazdy startują tysiące razy w ciągu roku. W Luizjanie...

W masowym grobie pod Wiedniem znaleziono bardzo nietypową koncentrację urazów miednicy. Badacze podejrzewają świadome atakowanie słabiej chronionej strefy. Pod boiskiem piłkarskim w Wiedniu leżały szczątki ludzi, którzy blisko 2000 lat temu zginęli podczas gwałtownego starcia. Dopiero szczegółowe badanie ich kości ujawniło, że obrażenia nie są rozmieszczone przypadkowo. Wyjątkowo często skupiają się wokół miednicy, czyli w...

Teleskop fotografował zupełnie inny fragment Wszechświata. W kadr przypadkiem weszła znana kometa znajdująca się ponad 10 razy dalej od Słońca niż Ziemia. Teleskop nie miał obserwować żadnej komety. Robił kolejne zdjęcia w ramach ogromnego przeglądu nieba, a niewielki punkt po prostu znalazł się przypadkowo w kadrze. Dopiero po latach naukowcy przeszukali publiczne archiwum i zorientowali...

Dzisiejsze oczyszczalnie zużywają energię, żeby pozbyć się azotu. Japończycy chcą odwrócić proces i odzyskiwać go jako surowiec. W typowej oczyszczalni azot ze ścieków ma przede wszystkim zniknąć. Bakterie mozolnie przerabiają jego związki, aż ostatecznie powstaje gazowy azot ulatujący do atmosfery. Japońscy naukowcy uznali, że to trochę jak spalanie pieniędzy. Zmienili więc warunki życia mikroorganizmów tak,...

Polaryzatory terahercowe kosztują tysiące dolarów. Australijczycy wykonali działający odpowiednik z folii aluminiowej w zaledwie 15 sekund. Fizycy potrzebowali elementu optycznego, który kosztowałby tysiące dolarów. Zamiast go zamówić, wzięli kawałek zwykłej folii aluminiowej i po prostu zaczęli strzelać w niego laserem. Po miesiącach dopracowywania parametrów doszli do momentu, w którym wykonanie działającego polaryzatora terahercowego zajmuje około...

Metalowcy naprawdę są gruboskórni? Nowe badania sugerują, że tak - choć nie w sensie metaforycznym, tylko całkiem dosłownie. W serii eksperymentów przeprowadzonych podczas Wacken Open Air 2023 naukowcy z Max Planck Institute sprawdzili, czy intensywne doświadczenie festiwalowe wpływa na to, jak długo człowiek jest w stanie wytrzymać fizyczny dyskomfort. Wyniki są zaskakująco jednoznaczne: metalowcy może...

Trump chce własne West Point, ale dla kosmosu. Co naprawdę oznacza pomysł stworzenia U.S. Space Academy? Próbuję odszyfrować nowy kaprys amerykańskiego prezydenta, co łatwe nie jest. Kiedy Donald Trump mówi, że coś jest „big deal”, to zwykle oznacza to, że zaraz wydarzy się coś głośnego, kontrowersyjnego albo przynajmniej medialnie efektownego. Tym razem padło na kosmos....

Tak wyraźnych zdjęć Betlegezy, ogromnej gwiazdy, która szykuje się do wybuchu, nigdy wcześniej nie widzieliśmy. Betelgeza od lat należy do najbardziej charakterystycznych gwiazd widocznych na nocnym niebie. Ten czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona jest tak ogromny, że gdyby znalazł się w miejscu Słońca, jego zewnętrzne warstwy sięgałyby w okolice orbity Jowisza. Teraz astronomowie pokazali jednak...

Norwegowie chcą otoczyć stałym nadzorem podwodną infrastrukturę. Sonar Aegir57 pracuje z boi, drona nawodnego albo instalacji na morzu. Na powierzchni wystarczy niepozorna boja. Kilkadziesiąt centymetrów pod nią pracuje sonar, który bez światła obserwuje wszystko dookoła: nurka, bezzałogowiec, przesuwający się obiekt czy coś zbliżającego się do kabla. Norweski Kongsberg pokazał Aegir SSA, nową rodzinę systemów stworzoną...

Kropla powinna szybko powstać i jeszcze szybciej zniknąć. Naukowcy znaleźli sposób, by oba te procesy pogodzić na jednej powierzchni. Pewnie się tego nie spodziewasz, ale zaparowana szyba i zimna puszka wyjęta z lodówki mają dużo wspólnego z elektrownią, odsalaniem wody i chłodzeniem elektroniki. Wszędzie zachodzi kondensacja, a sposób, w jaki para zamienia się w krople,...