Nauka

Światowy biznes kosmiczny przestaje być domeną kilku agencji rządowych i kilku wielkich koncernów. Z raportu Agencji Rozwoju Przemysłu wynika, że do 2035 r. globalna gospodarka kosmiczna może osiągnąć wartość nawet 1,8 bln dol., przy średnim rocznym wzroście na poziomie 9 proc. To tempo wyraźnie wyższe od prognoz dla światowego PKB. Oznacza to, że każdy rok...

Fizycy znaleźli sposób na mocne magnesy bez metali ziem rzadkich. To szansa dla energetyki, motoryzacji i elektroniki. Współczesna gospodarka dosłownie stoi na magnesach. Bez nich nie ma silników w samochodach elektrycznych, nowoczesnych turbin wiatrowych, dysków twardych, robotów przemysłowych ani wielu urządzeń medycznych. Problem jednak w tym, że najmocniejsze magnesy stałe opierają się dziś na tzw....

Sentinel-2A po 10 latach na orbicie robi pierwsze nocne zdjęcia Ziemi. To poligon doświadczalny dla misji Sentinel-2 Next Generation. Gdy w 2015 r. na orbitę trafił Sentinel-2A, miał być przede wszystkim dzienną kamerą Ziemi. Liczyły się wyraźne, kolorowe zdjęcia pól uprawnych, lasów, miast i wybrzeży. Po ponad 10 latach pracy jego rolę w głównym nurcie...

Jedna z silniejszych eksplozji słonecznych ostatnich lat uderzyła w okolice Ziemi, wywołując zorze nad Polską i gwałtowny skok poziomu wysokoenergetycznych cząstek. Gdy większość czułych przyrządów sondy IMAP się schowała, polski instrument GLOWS pozostał otwarty na kosmiczną nawałnicę i zarejestrował jej efekty. 18 stycznia na Słońcu doszło do długotrwałego rozbłysku klasy X1.95. Oznaczenie X w tej...

Po raz pierwszy w historii wiatr i słońce dały więcej energii elektrycznej niż wszystkie paliwa kopalne razem wzięte. Nie może być jednak zbyt kolorowo. W 2025 r. ich udział sięgnął około 30 proc., podczas gdy paliwa kopalne spadły do 29 proc. W Polsce węgiel zjechał na historyczne minimum, a wiatr i fotowoltaika przekroczyły 1/4 miksu....

Przykład Krakowa najwyraźniej dodał odwagi innym. Kraków przetarł szlak – radni wprowadzili zakaz odpalania fajerwerków, petard, ogni sztucznych i innych materiałów pirotechnicznych widowiskowych w okresie całorocznym na terenie Gminy Miejskiej Kraków. Podczas dyskusji na sesji Rady Miasta radni podkreślali, że odpalanie materiałów pirotechnicznych, powoduje liczne uciążliwości w postaci hałasu, zanieczyszczeń powietrza oraz zagrożeń dla zdrowia...

Po roku obowiązkowej selektywnej zbiórki tekstyliów gminy już widzą, że nie udźwigną rosnącej góry ciuchów. Właśnie dlatego w Brukseli chcą przerzucić odpowiedzialność. Tylko kto za to zapłaci? Od 1 stycznia 2025 r. zużyte ubrania i inne tekstylia przestały być zwykłym śmieciem wrzucanym do zmieszanych. Gminy dostały obowiązek ich selektywnego zbierania – minimum w PSZOK-ach, a...

Artemis 2, załogowa misja, która na początku lutego ma wyruszyć w lot dookoła Księżyca, zabierze na pokład niesamowite artefakty historyczne. Misja Artemis 2 to nie tylko kolejny krok w technologicznym wyścigu zbrojeń czy naukowa ekspedycja. To moment, w którym Ameryka, świętująca właśnie swoje 250-lecie ogłoszenia niepodległości, postanowiła zabrać w podróż dookoła Księżyca swój najcenniejszy bagaż:...

Jest zima, więc musimy wdychać truciznę? W ostatnich dniach polskie miasta biły niechlubne rekordy, trafiając na listy ośrodków z najgorszym powietrzem na świecie. Kraków nawet przodował pod tym względem. W dawnej stolicy Polski przez smog raz obowiązywała darmowa komunikacja miejska, a następnego dnia już nie, choć wychodzenie z domu odradzał nawet Alert RCB. Miasto tłumaczyło...

Zwykły fragment kości okazał się precyzyjnym młotkiem do krzemienia sprzed 500 tys. lat. Odkrycie pokazuje, że Europa była areną zaawansowanej prehistorii, o której nam się nawet nie śniło. W latach 90. archeolodzy w Boxgrove na południu Anglii wyciągnęli z ziemi pozornie zwykły fragment kości. Trafił do magazynu razem z tysiącami innych znalezisk i przez dekady...

Indonezyjska jaskinia, wydłużone palce jak pazury i data sprzed dziesiątek tysięcy lat. Oto malowidło, które może być najstarszym śladem człowieka. W ciemnej jaskini na niewielkiej indonezyjskiej wyspie Muna ktoś przyłożył dłoń do wapiennej ściany i spryskał ją pigmentem, zostawiając na skale charakterystyczny kontur. Palce są nienaturalnie wysmuklone i przypominają raczej szpony niż ludzką rękę. Według...

Zimna ciemna materia od dekad była pewnikiem fizyki. Teraz naukowcy pokazują scenariusz, w którym Wszechświat startuje z jej gorącą wersją. Przez ostatnich 40 lat fizycy powtarzali jak mantrę, że ciemna materia musi być zimna, powolna i ciężka, inaczej nie dałoby się zbudować takiego Wszechświata, jaki widzimy dziś. Nowe badania pokazują, że może być całkowicie odwrotnie....

Kosmiczna zagadka, która od lat spędzała sen z powiek astronomom, właśnie doczekała się spektakularnego wyjaśnienia. Naukowcy z Maynooth University w Irlandii, na łamach prestiżowego Nature Astronomy, ogłosili, że odkryli brakujące ogniwo w ewolucji wszechświata. Odkąd Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) zaczął przesyłać na Ziemię pierwsze zdjęcia głębokiego kosmosu, naukowcy wpadli w lekką konsternację. Instrument ten...

Czy system kaucyjny sprawia, że konieczne są podwyżki opłat za wywóz śmieci? Ci, którzy kwoty podwyższają, twierdzą, że tak. Nie inflacja, ceny paliwa czy prądu – gmina Kobiór wyjaśniła, że to system kaucyjny jest odpowiedzialny za podwyżki. Stawka za odbiór odpadów od stycznia wynosi 39 zł od osoby, a ta "nieprzyjemna zmiana" spowodowana jest tym,...

Nad plażą w Mikoszewie wyrósł kilkumetrowy mur lodu. Rzadkie zjawisko lodowego tsunami znów pokazało, że Bałtyk potrafi zachować się jak arktyczne morze. Poranny spacer po plaży w Mikoszewie w ostatnich dniach bardziej przypomina wyprawę w okolice koła podbiegunowego niż wyjście nad znane, piaszczyste wybrzeże. Tam, gdzie zwykle rozlewa się mokry piasek, wyrósł nieregularny wał z...

Małe szklane butelki omijają system kaucyjny, na czym tracimy my wszyscy. A gdyby tak zorganizować zawody: "ile pustych butelek po małpkach znajdziesz w ciągu godziny". Można byłoby prowadzić tabelę, a uczestnikami byłyby miasta – zbiorczy wynik mieszkańców wskazywałby pozycję. Na szczycie szybko dochodziłoby do zmian. Rekordziści co chwila pobijaliby swoje rekordy, udowadniając niedowiarkom, że niemożliwe...

Kometa 3I/Atlas to skarbnica wiedzy, a dane z obserwacji, które cały czas spływają będą teraz analizowane przez naukowców na całym świecie. Pierwsze wyniki tych fascynujących badań już się pojawiają, a nauka kolejny raz pokazuje swoje oszałamiające możliwości. Kiedy w sierpniu 2025 r. teleskop SPHEREx po raz pierwszy skierował swoje instrumenty na kometę 3I/Atlas, obiekt znajdował...

Smog dalej nie daje swobodnie oddychać w polskich miastach, a sytuacja w Krakowie jest wyjątkowo napięta. "Uwaga! Dziś (21.01) prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 (smog). Unikaj aktywności na zewnątrz" – brzmi komunikat, który otrzymali odbiorcy na terenie powiatu tomaszowskiego i radzyńskiego (woj. lubelskie), Białegostoku, Łomży, Suwłak (woj. podlaskie), powiatu ełckiego (woj. warmińsko-mazurskie)...

Nie trzeba wychodzić z domu, po butelki i puszki przyjedzie… kurier. "Gdzie mam trzymać butelki i puszki, nie mieszczą mi się w mieszkaniu!" – denerwują się krytycy systemu kaucyjnego. Z jednej strony ich narzekania są nieco przesadzone, bo składowanie pustych opakowań nie zajmuje aż tak wiele miejsca. A jeśli nawet tak jest, to znaczy, że...

Jowisz ma dziewięć wirów na biegunie, Saturn jeden ogromny. Nowe symulacje sugerują, że różnice w pogodzie mogą zdradzać skład ich wnętrz. Na zdjęciach z kosmicznych sond bieguny Jowisza i Saturna wyglądają jak dwa zupełnie różne światy. Jeden przypomina kwitnącą rozetę złożoną z wielu sztormów, drugi zaś samotne, gigantyczne oko w kształcie sześciokąta. Zespół z MIT...