Nauka

Lasy tropikalne potrafią oszukiwać wzrok. Z góry nadal są zielone, na mapach nadal wyglądają jak las, a w statystykach nie zawsze znikają jako wylesione. Tyle że w środku mogą być już poważnie uszkodzone. Nowa analiza pokazuje, że degradacja lasów tropikalnych jest dużo poważniejszym problemem klimatycznym, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, gdy patrzymy...

To może być ważny moment dla AI w nauce. Model nie tylko streścił tekst, ale pomógł znaleźć dowód w fizyce teoretycznej. Sztuczna inteligencja od dawna pisze streszczenia, kod i profesjonalnie brzmiące odpowiedzi. Tym razem weszła jednak na teren, na którym nie wystarczy ładne zdanie i pewny ton. Giorgio Parisi, noblista z fizyki, oraz Francesco Zamponi...

Ruszyły zdjęcia do najważniejszego filmu w historii ludzkości. Aparat, który go nakręci ma 3200 megapikseli i waży trzy tony. Dzięki niemu chcemy rozwiązać wiele tajemnic Wszechświata. Po dwóch dekadach projektowania, budowy i testów jedno z najbardziej zaawansowanych obserwatoriów astronomicznych na świecie rozpoczęło regularne obserwacje nieba. NSF–DOE Vera C. Rubin Observatory, zlokalizowane na górze Cerro Pachón...

Czy za kilkaset lub kilka tysięcy lat to właśnie sztuczna inteligencja stanie się głównym architektem cywilizacji technologicznych? A jeśli tak, czy może to wyjaśniać jedną z największych tajemnic astronomii,dlaczego mimo miliardów gwiazd nie dostrzegamy śladów pozaziemskich cywilizacji? Taką możliwość przedstawia Sergey Ivliev, austriacki badacz zajmujący się modelowaniem matematycznym i analizą systemów. W opublikowanej w serwisie...

Na Antarktydzie doszło do bezprecedensowego wydarzenia. Badacze wydobyli fragmenty skał z głębokości 2,8 km. To, co wydobyli, może zrewolucjonizować nasze rozumienie historii planety, prowadząc do długo oczekiwanych odkryć dotyczących funkcjonowania systemu klimatycznego. Wwiercenie się na głębokość 2,8 km to osiągnięcie najnowszej kampanii projektu badawczego Beyond EPICA – Oldest Ice, w który przez sześć lat zaangażowano...

Słońce kiedyś spuchnie do rozmiarów czerwonego olbrzyma. Ziemia może przetrwać ten etap, ale to wcale nie jest pocieszające. Ziemia może przeżyć śmierć Słońca. Niby powinno nas to cieszyć, ale tylko do momentu doczytania drobnego druczku. Nasza planeta może rzeczywiście uniknąć pochłonięcia przez rozdęte, umierające Słońce, ale nie oznacza to ocalenia życia, oceanów, atmosfery ani czegokolwiek,...

Kładka w Poznaniu wysoka na 13 m i długa na 250 m już nie może cieszyć spacerowiczów, bo korzystanie z niej okazało się niebezpieczne. Wszystkiemu winny jest grzyb.  Była to druga w Polsce nadziemna kładka spacerowa pośród drzew. Miasto zachwalało, że ścieżka umożliwia poznanie pobliskiej przyrody "z nieznanej wcześniej perspektywy". Wygląda na to, że przyroda...

Słońce odpaliło potężne erupcje, ale Ziemia nie była tu tylko bierną ofiarą. Jej jonosfera dostarczyła paliwa dla burzy geomagnetycznej. Gdy mówimy o burzach geomagnetycznych, winnego wskazujemy niemal automatycznie: Słońce. To ono wyrzuca plazmę, produkuje rozbłyski, wysyła w naszą stronę koronalne wyrzuty masy i potrafi zrobić z nieba spektakl zórz polarnych. Badanie przeprowadzone przez naukowców z...

Ekrany przyszłości mogą przestać być po prostu płaskim szkłem. Ten prototyp tworzy fale, wzory i wypukłości sterowane elektromagnesami. Przez lata ekrany uczyły nas jednego: patrz, ale nie oczekuj, że poczujesz coś więcej niż gładkie szkło. Smartfon może pokazać klawiaturę, mapę, przycisk, falę albo teksturę drewna, ale pod palcem wszystko pozostaje takie samo. Teraz naukowcy pokazali...

Tauron przekonuje, że bez opróżnienia zbiornika nie dało się przeprowadzić koniecznego remontu ponad 100-letniej zapory. Tyle że po tej operacji odłowiono łącznie 15 ton martwych ryb. Spółka Tauron Ekoenergia wzięła na siebie modernizację jednego z najważniejszych obiektów hydrotechnicznych w regionie Dolnego Śląska. Zapora w Pilchowicach ma ponad 100 lat, a według spółki przez blisko 50...

Astronomowie podejrzewają, że obca gwiazda przeleciała bardzo blisko Układu Słonecznego. Jej grawitacja mogła wysłać komety ku Słońcu. Chyba każdy z nas zdaje sobie sprawę z tego, że Układ Słoneczny nie jest samotną wyspą zawieszoną w idealnej pustce. Około 2,5 mln lat temu w jego pobliżu mogła przemknąć obca gwiazda, a jej grawitacja naruszyła ogromny rezerwuar...

Udało się cofnąć czas. I to bez konieczności budowania wehikułu. Wystarczył jeden sprytny trik z pomiarem kwantowym. Na co dzień kierunek czasu rozpoznajemy bez większego wysiłku. Gorąca kawa stygnie, dym rozprasza się w pokoju, a bałagan zwykle robi się sam, podczas gdy porządek wymaga od nas pracy. Za tym stoi entropia, czyli miara nieuporządkowania albo...

Rakiety przyszłości mogą startować z Ziemi nie w pełni zatankowane, lecz uzupełniać paliwo na orbicie. NASA już testuje brakujący element. Rakieta lecąca na Marsa nie musi kiedyś startować z Ziemi z całym paliwem potrzebnym na tak wielką wyprawę. Może najpierw wejść na orbitę, zadokować do kosmicznej stacji paliw, zatankować i dopiero wtedy ruszyć dalej. Brzmi...

Wszechświat nie przestaje serwować nam zagadek. Im dalej zaglądamy tym na większe tajemnice trafiamy. Oto najnowszy przykład. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zajrzał do jednego z najstarszych skupisk galaktyk we wszechświecie, a naukowcy nie potrafią wyjaśnić, co zobaczyli. Kiedy astronomowie po raz pierwszy ujrzeli gromadę galaktyk, nazwaną XLSSC 122, wiedzieli, że odkryli coś wyjątkowego. Gromada wydawała...

W sobotni wieczór obok Ziemi przeleci planetoida 523808, znana też jako 2007 ML24. Według szacunków może mieć od 360 do 800 m średnicy, a najbliżej naszej planety znajdzie się 4 lipca 2026 r. o 21:53 czasu polskiego. Planetoida 523808 minie nas w odległości około 3,5 mln km. W kosmicznej skali to bliskie spotkanie, ale z...

4 miliardy lat temu garść nieożywionych cząsteczek połączyła się w pierwszą protokomórkę. Odżywiała się, rosła, dzieliła. Potem ewolucja robiła swoje. Z tego pierwotnego chaosu chemicznego wyłoniły się ryby, dinozaury, aż w końcu ludzie. Czysto chemiczny świat zmienił się w biologiczny. Naukowcy od dekad próbują to powtórzyć w laboratorium. I w zeszłym tygodniu - po raz...

W miastach, w których często trudno znaleźć publiczną toaletę, mają zacząć powstawać przestrzenie pozwalające schronić się przed wysokimi temperaturami.  W trakcie ostatnich weekendowych upałów wytchnienia można było szukać przede wszystkim (jedynie?) w galeriach handlowych, co zresztą zresztą zasugerował na antenie TVN 24 główny inspektor sanitarny doktor Paweł Grzesiowski. https://spidersweb.pl/2026/06/trudno-wytrzymac-w-miescie.html Ulice przed wysokimi temperaturami nie chroniły,...

NASA przygotowała kosmiczny prezent na 250-lecie USA. Czerwony, biały i niebieski wyglądają pięknie, ale tak naprawdę oznaczają brutalną fizykę. Nowe obrazy NASA powstały głównie dzięki Obserwatorium Rentgenowskiemu Chandra, ale nie tylko. Do kompozycji dołożono też dane z Hubble’a, Webba oraz teleskopów naziemnych. To ważne, bo nasze oczy widzą tylko wąski wycinek promieniowania. Kosmos świeci również...

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zbadał atmosferę planety orbitującej białego karła. To pierwszy taki przypadek. Ta planeta wygląda jak kosmiczny ocalały, który po prostu nie powinien mieć prawa istnieć. WD1856b krąży wokół martwej gwiazdy tak blisko, że pełny obieg zajmuje jej zaledwie 1,4 dnia. Problem w tym, że jej gwiazda wcześniej musiała przejść przez fazę czerwonego...

Granica tego, co ziemska astronomia jest w stanie znieść, została właśnie przekroczona. Nad naszymi głowami krąży już ponad 14 tys. sztucznych obiektów, wśród których prym wiodą urządzenia sieci Starlink od SpaceX. Choć do tej pory naukowcy starali się adaptować do nowych realiów, najnowsze plany komercyjnych gigantów i technologicznych startupów wywołują wśród nich prawdziwe przerażenie. Europejskie...