Nauka

"Wegetarianie są wrogami wszystkiego, co dobre i przyzwoite w duchu ludzkim, stanowią policzek wymierzony wszystkiemu, za czym się opowiadam, czyli czystej przyjemności jedzenia" - pisał Anthony Bourdain w swojej książce "Kitchen Confidential".  Powinienem poczuć się obrażony i żywo dotknięty. Nie przytykiem, ale tym, że to nieprawda. Wegetariańskie, a nawet wegańskie jedzenie może być pyszne i...

Wręcz letnia pogoda na początku maja cieszy pewnie tych, którzy mieli udaną majówkę, ale brak opadów powinien martwić coraz bardziej. Źle już było, a jest tylko gorzej. Śnieżna zima trochę uśpiła czujność, ale to wcale nie tak, że śnieg rozwiązał choćby część naszych problemów z suszą. Owszem, utrzymywał się długo, ale opadów nie było tak...

System kaucyjny miał nauczyć Polaków oddawania butelek i puszek, a stał się kolejnym polem ostrego sporu. Po zarzutach, że może przypominać karuzelę VAT, Ministerstwo Klimatu i Środowiska odpowiada. Zarzut jest naprawdę mocny, bo karuzela VAT to określenie, które kojarzy się przede wszystkim z przestępczym obrotem towarami, fikcyjnymi transakcjami, eksportem na papierze i wyłudzaniem podatku. Klasyczna...

Naukowcy stworzyli żywy plastik z bakteryjnymi przetrwalnikami. Po aktywacji materiał rozłożył się w 6 dni w warunkach laboratoryjnych. Największy absurd wielu tworzyw polega po prostu na niedopasowaniu czasu użycia do czasu rozpadu. Kubek, folia, tacka albo drobny element opakowania bywają potrzebne przez minuty, godziny albo dni. Sam materiał może jednak zalegać w środowisku latami, rozdrabniać...

Zapomnijcie o nudnych statystykach dotyczących masy i orbity. Astronomowie właśnie dobrali się do tego, co najważniejsze: do składu powierzchni planet w naszym bezpośrednim sąsiedztwie. Wiemy już nie tylko, że tam są, ale też z czego są zbudowane. 48 lat świetlnych od Ziemi krąży planeta, której nikt nigdy nie zobaczy gołym okiem, ale której powierzchnię naukowcy...

Myśleliście, że układy planetarne to oazy spokoju? Nic z tych rzeczy. Najnowsze badania pokazują, że potężne planety krążące blisko gwiazd wyrzucają słabszych sąsiadów w mrok wiecznej nocy grawitacyjnymi kopnięciami. Planety swobodne nie krążą wokół żadnej gwiazdy. Dryfują przez Galaktykę jak ciemne światy bez własnego słońca, niewidoczne dla klasycznych metod łowienia egzoplanet. Nie przechodzą regularnie przed...

Wewnątrz naszej Drogi Mlecznej odnaleziono resztki starożytnej galaktyki Loki. Wygląda na to, że została ona dosłownie pożarta przez naszą własną, a ślady tej kosmicznej katastrofy znajdują się stosunkowo blisko Ziemi. Wszechświat po raz kolejny udowadnia, że najciekawsze tajemnice kryją się tuż pod naszym nosem. Grupa astronomów wzięła pod lupę jedne z najstarszych gwiazd znajdujących się...

Polacy oddają coraz więcej plastikowych butelek i puszek, a wkrótce ten proces może znacząco przyspieszyć. Wrzucanie opakowań będzie łatwiejsze niż teraz.  "Dlaczego u nas nie może być jak w innych państwach?" - pytają stojący w kolejkach, przyglądając się, jak osoby przed nimi wrzucają opakowania do maszyny. Jedno po drugim. Butelka za butelką. Puszka za puszką....

Przednami jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych maja. Eta Akwarydy lada moment osiągną swoje coroczne maksimum. W tym roku warunki do obserwacji w Polsce będą dość wymagające, a wszystko przez nasz własny Księżyc. Deszcze meteorów to efekt uboczny przedzierania się Ziemi przez smugi pyłu i lodu, pozostawione na orbitach przez wędrujące komety lub planetoidy. Te mikroskopijne...

"Polak potrafi" niestety nie zawsze jest komplementem i pochwałą ludzkiej zaradności - czasami w ten sposób trzeba skwitować zbytnią kreatywność w rozwiązywaniu problemów. Tak jest teraz w przypadku… słomek. Na długo przed kaucją i korkami przyczepionymi do butelek symbolem ekologicznego ucisku było odejście od plastikowych słomek. Dziś te częściej wykorzystywane są jako przykład wielkiego poświęcenia,...

Polska właśnie dołożyła kolejny element do własnych oczu na orbicie. Czwarty satelita ICEYE dla Sił Zbrojnych RP został wyniesiony w kosmos przez rakietę SpaceX, wzmacniając budowaną konstelację radarową POLSARIS. Rakieta SpaceX wystartowała z bazy Vandenberg w Kalifornii, wynosząc na orbitę kolejnego satelitę dla Wojska Polskiego. To już 4. urządzenie ICEYE dostarczane w ramach programu MikroSAR....

Zapomnijcie o ekspansji, czas na galaktyczną stagnację. Astronomowie odkryli, że peryferia Drogi Mlecznej stały się sterylne. Nasza galaktyka ma co najmniej 100 tys. lat świetlnych średnicy, ale nowe gwiazdy rodzą się tylko w obrębie 40 tys. lat świetlnych od centrum. Za tą granicą narodziny gwiazd praktycznie ustają, a te, które tam widzimy, przybyły skądinąd. Międzynarodowy...

Największy segment rakiety SLS dla Artemis III dotarł na Florydę. To ważny krok przed misją planowaną na 2027 r. NASA poinformowała, że do Florydy dotarły właśnie górne elementy głównego członu SLS przeznaczonego dla Artemis III. Ten segment obejmuje zbiornik ciekłego wodoru, zbiornik ciekłego tlenu, sekcję pośrednią i forward skirt, czyli górną część strukturalną członu. Pełny...

Wizja AI jako świadomego, nadludzkiego bytu jest niczym więcej jak złudzeniem. Jeden z badaczy Google DeepMind przekonuje, że AI nigdy nie będzie tym, co obiecują nam możni ludzie z Doliny Krzemowej. Szeroki zakres wiedzy, płynność w posługiwaniu się językiem i umiejętność dostosowania się do instrukcji użytkownika sprawiają, że wiele osób już teraz wierzy w świadomość...

Czy futro kota stepowego może pomóc ograniczyć rachunki za ogrzewanie, a sierść niedźwiedzia polarnego zainspirować nową generację materiałów dla wojska? Badacze z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie dowodzą, że to już się dzieje. Zespół kierowany przez Urszulę Stachewicz odtwarza w laboratorium nanostruktury znane z natury, tworząc lekkie, wydajne i energooszczędne materiały przyszłości. Matka natura miała miliony...

Firma Astrobotic przetestowała silnik rakietowy RDRE, który generuje ciąg przez naddźwiękowe detonacje zamiast tradycyjnego spalania. Wynik to gruby rekord i zero uszkodzeń. Przez ponad 80 lat silniki rakietowe działały na tej samej zasadzie: spalasz paliwo, kierujesz gorące gazy przez dyszę, dostajesz ciąg. Technologia, która właśnie pobiła rekord w centrum testowym NASA w Alabamie, robi to...

Tak wyglądała rozrywka mobilna w starożytności. Polscy badacze zidentyfikowali w Libii dziesiątki plansz do gier wyrytych bezpośrednio w architekturze antycznego miasta. Na ruinach jednego z największych starożytnych miast greckich w Afryce Północnej polska archeolożka Zofia Kowarska znalazła coś, czego się nie spodziewała: ponad 100 plansz do gier wyrzeźbionych w kamiennych blokach. Wyryte w murach upadłego...

Zbudowana przez Dark Energy Spectroscopic Instrument mapa bardzo poważnie podsyca to, co fizycy coraz częściej nazywają kryzysem kosmologii. DESI to instrument zainstalowany na 4‑metrowym teleskopie Mayalla w Kitt Peak National Observatory w Arizonie. Nie jest to kosmiczny teleskop w stylu Hubble’a czy Webba, tylko bardzo sprytnie skonstruowany naziemny instrument. Jego supermocą nie jest rozdzielczość zdjęć,...

23-latek bez zaplecza akademickiego i chatbot od OpenAI zaskoczyli matematyków. Jedno dobrze opisane polecenie doprowadziło do rozwiązania problemu, który trapił naukowców od dekad. ChatGPT to dla wielu bohater codzienności, który rozwiązuje problemy życia codziennego: od podpowiedzi co zrobić z nadmiarową ilością śmietany w lodówce, poprzez sugestie atrakcji turystycznych, a kończąc na wyjaśnianiu niuansów językowych. Teraz...

Losy wartej miliardy euro misji na Marsa ważą się właśnie w Warszawie. To tutaj polscy inżynierowie bezlitośnie testują nogi lądownika, który dostarczy na Czerwoną Planetę rewolucyjny łazik w poszukiwaniu śladów pozaziemskiego życia. W Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie otwarto nowe laboratorium kosmiczne Lunapark, stworzone we współpracy z firmą Sener Polska. Infrastruktura powstała...