Nauka

Okazuje się, że Etna mogła powstać dzięki starej magmie ukrytej 80 km pod Sycylią. Najaktywniejszy wulkan Europy nie pasuje do klasycznych modeli. Etna stoi w jednym z najbardziej logicznych miejsc dla wulkanu. Tuż obok przebiega strefa, w której płyta jońska zanurza się pod obrzeże Eurazji. Problem w tym, że lawa wydobywająca się z sycylijskiego giganta...

Burzowy front ma przeciąć południe Polski. IMGW ostrzega, że miejscami może spaść nawet 60 litrów wody. Najbliższe kilkadziesiąt godzin nie przyniosą Polsce klasycznego, szybkiego przejścia burz z silnym wiatrem i po sprawie. Tym razem największym problemem ma być woda. IMGW wskazuje, że najgroźniejsze zjawiska ustawią się we wtorek, 14 lipca, w pasie biegnącym przez południe...

Oddział Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA w Polsce powstanie w Warszawie. Decyzję tę ogłosili na wspólnej konferencji prasowej premier Donald Tusk i dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher. Warszawa została wybrana na siedzibę nowego Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). To jedna z najważniejszych decyzji dotyczących polskiego sektora kosmicznego w ostatnich latach. Nowa jednostka ma odpowiadać za rozwój...

"W końcu przyjemnie grzeje" - problem w tym, że temperatury stanowią śmiertelne zagrożenie. Oczywiście widzę różnicę pomiędzy wyrażaniem własnych odczuć - "lubię jak jest ciepło" - a bagatelizowaniem nowej normalności, jaką zaczynają być upalne dni także w Polsce. Obserwując dyskusje czasami można odnieść wrażenie, że łatwo pominąć konsekwencje fal gorąca, skupiając się wyłącznie na własnych...

Alarmy, ostrzeżenia - to już jest norma, do której coraz więcej się przyzwyczaja, ale nawet mając je w pamięci, do takich widoków trudno mi będzie przywyknąć.  "W związku z dramatyczną sytuacją, z jaką mierzą się rolnicy oraz mieszkańcy naszej gminy, Burmistrz Tyszowiec oraz Rada Miejska w Tyszowcach skierowali oficjalny apel do Wojewody Lubelskiego o podjęcie...

Pod starożytnym miastem Houchengzui w Chinach odkryto sieć tuneli. To dowód na złożony system obronny sprzed 4300-4500 lat. Archeolodzy pod starożytnym miastem w północnych Chinach odkryli układ tuneli, który całkowicie i dobitnie zmienia obraz tego miejsca. Houchengzui Stone City nie wygląda już jak zwykła neolityczna osada otoczona murami. Coraz bardziej przypomina przemyślany, wielowarstwowy system obronny....

Może to po prostu nasza cecha narodowa: hałas większości nie tylko nie przeszkadza, ale jest wręcz niezbędny do egzystencji. Mężczyzna kosi podkosiarką wjazd na posesję. Drogą na działkę raz w jedną, raz w drugą stronę pędzi młody chłopak na niedużym, ale głośnym quadzie. Pojazd jest niewielkich rozmiarów, ale skutecznie radzi sobie w walce z kosiarką,...

Chwytak inspirowany końcówką trąby słonia może podnosić tofu, owoce, tkaniny i karty. Kluczem jest tu miękka konstrukcja i dotyk. Robot może mieć świetny algorytm, kamery, sztuczną inteligencję i precyzyjny napęd, ale jeśli nie potrafi czegoś dobrze chwycić, cała magia szybko się kończy. Kubek się ślizga, owoc się gniecie, karta ucieka spod palców, a miękki przedmiot...

Ekran przyszłości może nie wyglądać jak ekran. Nie musi być taflą LCD, OLED-em ani kolejnym panelem zamkniętym w cienkiej ramce. Może być ultracienką, programowalną powierzchnią, która nie tyle wyświetla obraz, ile precyzyjnie steruje falami. Naukowcy z Chin pokazali metapowierzchnię zdolną do generowania 62 holograficznych obrazów jednocześnie. To jeszcze nie jest holograficzny telewizor do naszego salonu...

Polski napęd satelitarny BOOSTER trafi do azjatyckiej misji serwisowania obiektów na orbicie. Start planowany jest na pierwszą połowę 2027 r. Polska firma Liftero zdobyła kolejnego klienta w Azji. To kontrakt wart blisko 1,5 mln zł, więc w kosmicznej skali nie wygląda jak jakieś wielkie trzęsienie ziemi. Może być on jednak dużo ważniejszy, niż sugeruje sama...

Od dziesięcioleci naukowcy zakładali, że wszystko zaczęło się od DNA i RNA. Teraz pojawia się hipoteza, która może całkowicie zmienić tę opowieść. Dr Tomasz Zajkowski z AGH bada, czy pierwszym nośnikiem informacji biologicznej były priony, niezwykłe białka zdolne do przekazywania swojej struktury kolejnym cząsteczkom. Jeśli badania potwierdzą tę możliwość, konieczne może być przepisanie jednego z...

FCC daje zielone światło kosmicznym zwierciadłom, które mają znaleźć się na orbicie okołoziemskiej. Astronomowie łapią się za głowę. Federalna Komisja Łączności w Stanach Zjednoczonych zatwierdziła projekt, który brzmi jak pomysł z komiksów o Iron Manie, ale jest jak najbardziej realny: start demonstracyjnego satelity Earendil‑1 firmy Reflect Orbital. To urządzenie ma odbijać światło słoneczne… w nocy....

Astronauci spędzają ogrom czasu na rutynowej obsłudze, sprzątaniu i przenoszeniu ładunków. NASA chce oddać część tej pracy robotom. Brzmi jak plan. Astronauta w kosmosie to nie tylko bohater z flagą na ramieniu, naukowiec pochylony nad eksperymentem czy pilot sterujący statkiem. To też ktoś, kto taszczy worki, rozpakowuje dostawy, pilnuje sprzętu, robi przeglądy i ogarnia całą...

Planety rozmiarów Jowisza są tak lekkie, że porównuje się je do piany i waty cukrowej. TOI-791 b i TOI-791 mają ekstremalnie małą gęstość. Astronomowie trafili na dwie planety, których opis brzmi jak coś wymyślonego na potrzeby wykładu o paradoksach. Na pierwszy rzut oka to pełnoprawne odpowiedniki Jowisza – duże, rozciągnięte, robiące wrażenie. Dopiero gdy zajrzymy...

Możemy już odliczać do jednego z najciekawszych zjawisk astronomicznych w ostatnich latach. Już 12 sierpnia 2026 r. w Europie nastąpi całkowite zaćmienie Słońca. I choć Polska nie znajdzie się na jego trasie, to mieszkańcy naszego kraju będą mogli zobaczyć tarczę Słońca niemal całkowicie zasłoniętą przez Księżyc. Zaćmienie Słońca to nic innego jak rezultat spektakularnej geometrii...

Nie zawieziemy na Księżyc całych betoniarni. Naukowcy sprawdzają więc, czy pył leżący na powierzchni da się zamienić w trwały budulec. Cienkie płytki wykonane z materiału przypominającego księżycowy pył spędziły pół roku przytwierdzone do zewnętrznej części Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Były wystawione na próżnię, promieniowanie, gwałtowne zmiany warunków i mikrometeoroidy. Po powrocie nie rozsypały się ani nie...

Long March 10B wyniósł satelitę na orbitę, a potem pionowo wrócił i został złapany przez morski system lin. Chiny mają odpowiedź na SpaceX. Rakieta wystartowała, wyniosła satelitę na orbitę, a jej pierwszy stopień po kilku minutach wrócił nad morze. Nie rozłożył nóg jak Falcon 9 i nie wylądował na pokładzie autonomicznej barki. Zawisł nad specjalną...

Meteoryty chondrytowe mogą być szczątkami dawnych mini-księżyców, które krążyły wokół rodzących się planet. Jeśli to prawda, to cała historia ich pochodzenia właśnie wywraca się do góry nogami. Meteoryty na pierwszy rzut oka to po prostu kosmiczne kamienie. Spadają z nieba, czasem robią dziurę w dachu, częściej lądują gdzieś na pustyni i kończą w muzeach albo...

HALO ma zintegrować narodowe satelity wojskowe NATO. To odpowiedź na rosnące zagrożenia w kosmosie ze strony Rosji i Chin. NATO coraz wyraźniej traktuje kosmos nie jak odległe zaplecze wojny, ale jak jej pełnoprawny teatr. Satelity nie są już tylko dodatkiem do czołgów, samolotów i okrętów. Są tym, co pozwala im widzieć, mówić, nawigować, uderzać precyzyjnie...

Tan plan brzmi jak szaleństwo, ale obliczenia nie kłamią. Polscy naukowcy z Polskiej Akademii Nauk przedstawili sposób, który może zamienić jałowego Marsa w żyzną planetę. Terraformowanie Marsa, czyli przekształcenie Czerwonej Planety, w miejsce gdzie temperatury przypominać będą te ziemskie, woda będzie mogła płynąć, a na pustyniach wyrosną rośliny, od dawna jest przedmiotem różnych badań. Mars...