UE luzuje przepisy AI. Poddaliśmy się czy w idziemy z duchem czasu?
Unia Europejska postanowiła wyraźnie odsunąć w czasie najbardziej restrykcyjne elementy AI Actu i odpuścić część branżom, które od miesięcy alarmowały, że Europa właśnie strzela sobie w stopę.
Zacznijmy od tego, kto najbardziej może dziś otwierać szampana. Berlin. A konkretnie Siemens, Bosch i cała niemiecka machineria przemysłowa, która od miesięcy przekonywała, że AI Act w swojej pierwotnej formie byłby dla nich jak niezwykle trudna do pokonania przeszkoda.
Według informacji Politico negocjacje trwały do 4:30 nad ranem, ale efekt jest jednoznaczny: zastosowania AI w przemyśle zostają w dużej mierze wyłączone spod AI Actu. Firmy nie będą musiały spełniać podwójnych wymogów – wystarczy, że dostosują się do przepisów dotyczących maszyn.
Czytaj też:
To ogromna zmiana, bo przemysł to jeden z filarów europejskiej gospodarki. W Niemczech odpowiada za ok. 30 proc. PKB, a w Polsce - za ok. 22 proc. W praktyce oznacza to, że fabryki, linie produkcyjne, roboty i systemy automatyki mogą rozwijać AI szybciej i taniej, bez obaw o unijne kary.
Reszta musi poczekać. Wysokie ryzyko? Dopiero od 2027
Najbardziej kontrowersyjne elementy AI Actu - te dotyczące tzw. systemów wysokiego ryzyka - miały wejść w życie już w sierpniu. Teraz zostają przesunięte aż do grudnia przyszłego roku. To ponad rok dodatkowego luzu dla firm tworzących AI do zastosowań medycznych, infrastrukturalnych, transportowych czy edukacyjnych. I choć część branż (np. medtech) nie dostała pełnego zwolnienia jak przemysł, to jednak zyskała czas. A czas w AI liczy się dziś jak w Formule 1 - każdy miesiąc to różnica między liderem a peletonem.
W całym tym luzowaniu jest jednak jeden obszar, w którym UE dokręca śrubę. I trudno się dziwić. Po globalnym oburzeniu na generowanie seksualizowanych deepfake’ów - w tym po głośnej aferze z narzędziem Grok od Elona Muska - Bruksela wprowadza zakaz systemów tworzących pornograficzne deepfake’i przedstawiające rozpoznawalne osoby. Zakazane będą również systemy generujące treści pedofilskie. Tu nie ma miejsca na kompromisy, negocjacje ani „okresy przejściowe”.
Watermarking AI? Tak, ale z krótszym okresem ochronnym
Jednym z kluczowych elementów AI Actu jest obowiązek oznaczania treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Firmy miały dostać pół roku na wdrożenie tego obowiązku. Teraz będą miały… trzy miesiące. UE luzuje przepisy dla przemysłu, ale jednocześnie skraca czas na wdrożenie mechanizmów, które mają chronić użytkowników przed dezinformacją.
W praktyce oznacza to, że platformy generatywne - od OpenAI po Midjourney - będą musiały szybciej wdrożyć systemy znakowania treści. A że watermarking wciąż jest technicznie dziurawy jak ser szwajcarski to możemy spodziewać się kolejnych dyskusji o tym, czy to w ogóle działa.
Co to oznacza dla Polski?
Polskie firmy przemysłowe - od KGHM po Orlen i mniejsze zakłady produkcyjne - mogą odetchnąć. Wdrożenie AI w fabrykach będzie prostsze i tańsze. Z drugiej strony sektor medyczny, fintech czy administracja publiczna nadal będą musiały przygotować się na wysokie wymogi, tylko później. A to oznacza, że polskie startupy AI działające w tych obszarach dostają dodatkowy rok na dopracowanie produktów i znalezienie finansowania.
Najważniejsze w tym wszystkim jest to, że UE na szczęście nie wyrzuca AI Actu do kosza. Ona go koryguje, dostosowuje do realiów i - co tu dużo mówić - do presji geopolitycznej. To wciąż najbardziej ambitna regulacja AI na świecie. Ale teraz bardziej przypomina narzędzie, które ma działać, a nie manifest polityczny. Choć odłożony w czasie.
Czy to dobrze? To zależy, kogo zapytać. Jedni powiedzą, że Europa w końcu przestała strzelać sobie w kolano. Inni - że znowu ustąpiła wielkim korporacjom. Prawda jak zwykle leży pośrodku. AI pędzi jak ekspres, a UE próbuje wskoczyć do wagonu nie łamiąc sobie przy tym nóg. O tym czy się udało dopiero się przekonamy.
