Łatwogang to nowy Owsiak. Jego akcja to wielki środkowy palec pokazany starym mediom
Piotr Garkowski, czyli Łatwogang, siedział przez 9 dni w kawalerce na Pradze, słuchał jednej piosenki i zebrał ponad 200 milionów złotych na dzieci chore na raka (stan na godz 19:15, 26 kwietnia).
Zebrał z niczego — bez studia telewizyjnego, bez stacji telewizyjnej za plecami, bez dziesiątek lat budowania marki instytucji, bez setek wolontariuszy jeżdżących po Polsce z czerwonymi puszkami. Ustawił kamerkę, kliknął "transmisja na żywo". I zmienił historię polskiej charytatywności.
Powinienem zacząć ostrożnie. Przyznać, że to skomplikowane. Że są niuanse. Ale tego nie zrobię, bo to naprawdę nie jest skomplikowane. To proste i piękne, a dla mnie — czyli kogoś, kto od ponad 18 lat obserwuje, jak stare media tracą grunt pod nogami — to wyraźnie jak nigdy.
Zanim napiszę, dlaczego to moment przełomowy dla mediów, koniecznie muszę zacząć od czegoś innego - Jerzy Owsiak jest ikoną. Przez ponad 30 lat zbudował coś niebywałego. Jego Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zebrała miliardy złotych i uratowała setki tysięcy ludzkich istnień. Tego nie można ani podważyć, ani umniejszyć.
Ale
WOŚP w 2026 roku to wielka, ale przy okazji kontrowersyjna instytucja. Z prawdziwym budżetem operacyjnym, ze sztabem ludzi, z transmisją w ogólnopolskiej telewizji, z muzycznym festiwalem w błocie i Owsiakiem w charakterystycznej kurtce dyrygującym show, ale także - niestety - w centrum politycznego sporu. Nazwisko Owsiaka jest dziś takim samym polem bitwy jak TVN czy "Gazeta Wyborcza". Połowa Polski go kocha, druga nienawidzi. I niezależnie od tego, jak bardzo sam próbuje się od tego odciąć, jest elementem wielkiej gry, której reguł nie ustalał, choć od lat w niej uczestniczył.
Res Futura przebadała dyskurs wokół zbiórki Łatwoganga i wnioski są oczywiste - ani rząd, ani opozycja, ani media publiczne nie umieściły się w pozytywnym kadrze tej akcji, a Owsiak i WOŚP zostali wciągnięci w niekorzystne dla siebie porównanie.
Brzmi okrutnie? Trochę tak. Ale to nie jest atak na Owsiaka — to diagnoza stanu mediów i instytucji. Coś, co zaczyna się jako ruch oddolny, po 30 latach staje się częścią establishmentu. I wtedy siłą rzeczy zaczyna alienować tych, którzy establishment odrzucają.
A tych jest coraz więcej
Łatwogang nie jest żadną ikoną. Przynajmniej nie był nią przed 17 kwietnia. Był tiktokerem z Radomia, który zrobił billboard "Witamy w Bydgoszczy" przy Alejach Jerozolimskich i nagrał piosenkę z Edem Sheeranem. Sympatyczny, kreatywny, popularny wśród nastolatków — ale żaden tam autorytet. I właśnie dlatego to zadziałało.
Profesor Monika Kaczmarek-Śliwińska z UW mówi PAP-owi, że apolityczność tej akcji ma niesamowite znaczenie, bo przy dużej polaryzacji trudno byłoby wygenerować takie zainteresowanie i takie zasięgi.
Zgadzam się. Ba, widzę to znacznie ostrzej. Młodzi Polacy nie szukali kolejnej zbiórki. Szukali kogoś, komu mogą zaufać bez konieczności deklarowania się politycznie. Kogoś, kto nie jest Owsiakiem-symbolem lewicy. Kogoś, kto nie siedzi w żadnym obozie. I nagle okazało się, że Łatwogang jest właśnie tym kimś.
Ostatni finał WOŚP zebrał 289 milionów złotych. Łatwogang przy zerowym budżecie operacyjnym, bez sztabu logistycznego i bez 33 lat historii, dobił do ponad 200 milionów w dziewięć dni. W kawalerce. Z jedną kamerką. To moment, o którym będziemy pisać przez dekadę.
Tak, wiem — stream nie był idealny. Widzowie narzekali, że część influencerów wpadała do kawalerki bardziej po to, żeby się pokazać niż pomóc. Akcja w pewnym momencie przeobraziła się w festiwal celebrytów, dla których charytatywna transmisja stała się miejscem łatwego ocieplenia wizerunku. To prawda. I to jest cień tej pięknej historii. Ale cień nie zmienia tego, czym jest samo wydarzenie.
Bo wydarzenie jest tym: 24-latek z Radomia, bez telewizji, bez radia, bez patronatów medialnych, bez grantów, bez eventowego zaplecza — zmobilizował miliony Polaków i zebrał kwotę, która wprawia w osłupienie nawet największych weteranów fundraisingu.
Tradycyjne media przez długi czas nie widziały zbiórki Łatwoganga
Albo widziały, ale nie wiedziały, co z nią zrobić. Największa zbiórka w historii polskiego internetu, wydarzenie, o którym rozmawiają miliony Polaków, a dla takiej "Gazety Wyborczej" nie jest to wystarczające, by tekst o tym dać na jedynce. Dla części tradycyjnych redakcji to wciąż nie jest najważniejsza historia dnia (!!!)
Zastanówmy się, co to oznacza. Nie to, że te media są złe albo głupie. Tylko że żyją w zupełnie innym świecie niż "zwykli Polacy". Że ich hierarchia ważności jest tak rozjechana z tym, co naprawdę porusza ludzi, iż przepaść stała się już niemal niewidzialna — bo nikt po tamtej stronie jej już nie mierzy.
To jest także odpowiedź na pytanie, gdzie dziś są media. Nie w redakcjach. Nie w studiach telewizyjnych. Są tam, gdzie jest uwaga ludzi. A uwaga — przynajmniej tej generacji — jest na YouTubie, TikToku i w komentarzach pod transmisją, gdzie nastolatek z Rzeszowa właśnie wpłacił 50 złotych i napisał "dla Majtki" (pseudonim Mai Mecan). I ten moment jest bardziej mediowy niż jakikolwiek serwis informacyjny nadany tego samego dnia.
Jeśli Łatwogang pójdzie w dobrym kierunku — a nie ma żadnych przesłanek, żeby sądzić inaczej — to internet dostanie coś, czego jeszcze nie miał. Autorytet moralny pokolenia. Kogoś, kto może robić raz w roku coś tak wielkiego, że będzie to porównywalne z WOŚP, ale bez politycznego balastu, bez instytucjonalnego kostiumu i bez poczucia, że musisz wybrać stronę, żeby wpłacić 20 złotych.
To byłoby coś absolutnie bezprecedensowego
A tymczasem — niech to zdanie dotrze do każdego właściciela stacji telewizyjnej, każdego redaktora naczelnego, każdego wydawcy, który wciąż wierzy, że to jego medium jest centrum kultury: największe wydarzenie medialne tego tygodnia odbyło się w kawalerce, z budżetem bliskim zera, bez żadnej tradycyjnej redakcji za plecami.
To nie jest sygnał. To wyrok.
