Sprawdziłem internet satelitarny w samolocie. Za darmo łoiłem w LoL-a
Darmowy internet w liniach Delta pokazuje, że lot nie musi oznaczać cyfrowej izolacji. Sprawdziłem, jak satelitarne łącze radzi sobie z grami online i streamingiem 11 km nad ziemią.
Wielogodzinne loty kojarzyły się kiedyś z przymusowym nadrabianiem zaległości w lekturze. Zamknięcie w aluminiowym kadłubie na wysokości przelotowej oznaczało przerwę w życiorysie, podczas której kontakt ze światem zewnętrznym był ograniczony do minimum.
Obecnie nowoczesne konstelacje satelitarne sprawiają, że ten czas wygląda zupełnie inaczej. Możliwość swobodnego korzystania z sieci sprawia, że przestrzeń powietrzna przestaje być białą plamą na mapie komunikacji. Praca nad wspólnymi projektami, kontakt z bliskimi czy rozrywka online są dostępne na wyciągnięcie ręki. Podróż między kontynentami nie wymusza już rezygnacji z codziennych aktywności, a samolot staje się naturalnym przedłużeniem biura lub salonu.
Bezpłatne Wi-Fi w samolocie
Podróż z Amsterdamu do Las Vegas z międzylądowaniem w Detroit to kilkanaście godzin w powietrzu i doskonała okazja do testu współczesnej łączności satelitarnej. Lecąc liniami Delta, które współpracują z KLM w ramach sojuszu SkyTeam, spodziewałem się standardowych, płatnych pakietów.
Tymczasem przewoźnik oferuje darmowy dostęp do sieci dla uczestników programu lojalnościowego SkyMiles. Proces rejestracji zajmuje chwilę i nie wymaga podawania numeru karty kredytowej, co pozwala cieszyć się łącznością przez (praktycznie) cały lot.
Darmowe Wi-Fi na pokładzie nie ogranicza się do prostych komunikatów tekstowych. Po zalogowaniu otrzymałem pełny dostęp do zasobów sieci, co pozwala na przeglądanie mediów społecznościowych, sprawdzanie poczty czy pracę w chmurze.
Większość tradycyjnych linii wciąż traktuje szerokopasmowy internet jako towar luksusowy, kosztujący od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych. Sam zapłaciłem z 50 zł za internet na trasie Nowy Jork - Kopenhaga (wracają z Las Vegas do Krakowa). Ale system Delta oparty jest na technologii Viasat Ka-band, która zapewnia wysoką przepustowość na cały pokład, wystarczającą do obsłużenia wielu pasażerów jednocześnie.
Streaming działa, ale co z grami?
Największe zaskoczenie przyniosły testy streamingu. Oglądanie wideo przebiegało bez większych zakłóceń, a połączenie pozostawało stabilne przez większość czasu nad oceanem. Podczas testów prędkość pobierania wynosiła średnio 10-15 Mbps, co wystarcza do płynnego odtwarzania filmów. Trzeba jednak pamiętać, że system Viasat wykorzystuje satelity geostacjonarne na orbicie 36 000 km nad ziemią. Generuje to ping na poziomie 600-800 ms, co jest niewidoczne przy filmach, ale odczuwalne w innych zastosowaniach.
Prawdziwym wyzwaniem była próba zagrania w League of Legends, a konkretnie w tryb Teamfight Tactics. Choć ping oscylował w granicach 750-880 ms, a opóźnienie ruchów postaci wynosiło realnie ok. sekundy, gra była możliwa.
W tytule opartym na strategii i planowaniu takie warunki pozwalały na normalną zabawę i ukończenie meczu. Świadomość, że siedzę w fotelu nad chmurami i gram online za darmo, robi wrażenie. Gorzej wypadła próba wejścia na ARAM-a. Tutaj dynamika rozgrywki i konieczność błyskawicznych reakcji sprawiły, że sekundowe opóźnienie uniemożliwiało jakąkolwiek sensowną walkę.
W przypływie optymizmu sprawdziłem też, jak system poradzi sobie z pobieraniem aktualizacji do Cyberpunka 2077. Wynik był łatwy do przewidzenia, bo szacowany czas zakończenia operacji liczony w dniach szybko zakończył ten eksperyment. Podobnie źle było z graniem w Fortnite’a (a można na macOS-ie już grać, trzeba się pobawić w instalowanie). Nie pytajcie o szczegóły, powiem tylko, że przy specyfice tej gry i takim opóźnieniu próba jakiejkolwiek interakcji z otoczeniem mijała się z celem. W dynamicznych grach typu FPS czy Battle Royale takie warunki są po prostu dyskwalifikujące. Bez zaskoczenia, ale musiałem spróbować.
Jest tego więcej
Ustaw Spider’s Web jako preferowane medium w Google
Praca biurowa i komunikatory
Technologia ma jednak słabe punkty, co najmocniej widać przy wysyłaniu danych. Upload zazwyczaj nie przekraczał 0,5-1 Mbps. Przesłanie filmu o wadze 48 MB na Slacka zajęło blisko 15 minut. Sygnał musi przebyć ogromną drogę do satelity i z powrotem, więc o sprawnej wymianie dużych plików czy wideokonferencjach można zapomnieć.
Za to popularne komunikatory radzą sobie całkiem nieźle. Wiadomości tekstowe na WhatsAppie, Messengerze czy iMessage docierają niemal bez opóźnień, co pozwala na bieżący kontakt z ziemią. Wysyłanie zdjęć trwa już wyraźnie dłużej i zajmuje od kilku do kilkunastu sekund.
Do podstawowej komunikacji biurowej, takiej jak synchronizacja dokumentów, wysyłanie prezentacji mailem czy udział w czatach, jest to jednak wystarczające rozwiązanie. Warto też liczyć się z chwilowymi spadkami prędkości przy przełączaniu się między satelitami.
Jak wypada konkurencja?
Jeśli szukacie podobnych udogodnień u innych przewoźników, rynek powoli goni standardy amerykańskie. Norweski Norwegian oferuje darmowe, choć zazwyczaj wolniejsze Wi-Fi. SAS zapowiedział wprowadzenie darmowego internetu opartego na systemie Starlink dla członków EuroBonus pod koniec 2025 r., choć na razie ogranicza dostęp głównie do wyższych klas i statusów.
Air France planuje darmowy dostęp w całej flocie do 2026 r. LOT ogłosił modernizację Dreamlinerów, która obejmie montaż łączności Gogo/Intelsat, ale obecnie za internet w klasie ekonomicznej trzeba zapłacić przeszło 50 zł, a prędkości rzadko przekraczają 5 Mbps.
Warto śledzić rozwój sytuacji, bo różnice w jakości są kolosalne. Podczas gdy systemy GEO oferują stabilne 100-200 Mbps na pokład, nadchodzące konstelacje LEO, jak Starlink, obiecują ping poniżej 50 ms. I to zrewolucjonizuje gaming i wideokonferencje w powietrzu.
