naukowcy

Zderzenia czarnych dziur z martwymi gwiazdami już zdążyły wejść do katalogu kosmicznych ekstremów. Teraz okazało się, że jedna z takich par przed finałowym krachem wcale nie krążyła po okręgu, tylko po wyraźnie owalnej orbicie. Bohaterem tej historii jest układ oznaczony GW200105 – sygnał fal grawitacyjnych zarejestrowany 5 stycznia 2020 r. przez detektory LIGO i Virgo....

Pył, który dziś kojarzy się nam głównie z problemem dla astronautów, jutro może stać się fundamentem ich domów. Zespół inżynierów pokazał, że symulowany księżycowy grunt można stopić laserem i zamienić w twarde, odporne struktury. Od lat plany stałych baz na Księżycu rozbijają się o proste równanie: masa = pieniądze. Każdy kilogram stali, betonu czy gotowych...

Bałtyk dostanie własnego sobowtóra. Nie w postaci kolejnej mapy czy aplikacji pogodowej, ale pełnoprawnego cyfrowego bliźniaka. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego chcą, by w ciągu kilku lat polski projekt MERMAID stał się jednym z najbardziej zaawansowanych morskich symulatorów w Europie. Cyfrowy bliźniak to nic innego, jak bardzo dokładna, dynamiczna kopia rzeczywistego obiektu – fabryki, miasta, a...

Wyobraź sobie Ziemię, z której znika absolutnie wszystko, co żywe – od bakterii w oceanach po ostatnie drzewo w Amazonii. Najnowsze symulacje pokazują, że taki martwy świat nadal mógłby być ciepły, błękitny i zdatny do zamieszkania przez miliardy lat. Zazwyczaj, gdy mówimy o świecie bez ludzi, myślimy o zarastających miastach i dzikiej przyrodzie wracającej na...

Na północy Brazylii geolodzy znaleźli coś, co wygląda jak porozrzucane przypadkiem, ciemne kamyki. Gdy wzięli je pod mikroskop, okazało się, że to szkło – i to nie byle jakie, bo uformowane w ogniu uderzenia meteorytu sprzed około 6,3 mln lat. Północ Minas Gerais jeszcze niedawno kojarzyła się raczej z rolnictwem, niż z kosmiczną archeologią. A...

Słońce, jonosfera i pęknięta skała. Nowy model pokazuje, jak burze słoneczne mogą pchnąć Ziemię do trzęsienia. Burza słoneczna kojarzy się z zorzą polarną i proble­mami z GPS-em, a nie z trzęsieniem ziemi. Zespół fizyków z Kyoto University proponuje jednak model, który pokazuje, że silne zaburzenia w jonosferze mogą dobić i tak już osłabiony uskok i...

Na pierwszy rzut oka wygląda jak niepozorny, biały kamień z kilkoma narysowanymi liniami. Przez dziesięciolecia leżał jako nieopisany zabytek z czasów Rzymu. Teraz naukowcy wspierani przez algorytmy pokazali, że tak naprawdę jest to pełnoprawna planszówka. Cała historia zaczyna się w dawnym rzymskim mieście Coriovallum, na terenie dzisiejszego Heerlen w Niderlandach. W ruinach łaźni znaleziono owalny...

Zwykłe akumulatory litowo-jonowe w mroźny poranek potrafią oddać tylko ułamek swojej normalnej pojemności. Udowodnili jednak, że da się zbudować ogniwo, które pracuje sprawnie nawet przy -50 st. C. I to z gęstością energii znacznie wyższą niż w obecnych bateriach do samochodów elektrycznych. W każdej baterii, od smartfona po samochód elektryczny jony litu wędrują tam i...

Analizy cyklu życia wskazują, że użycie odpadów piekarniczych i bakterii E. coli może dać proces wodorowania o śladzie węglowym poniżej zera. Badacze użyli starych bochenków jako źródła cukrów, a bakterie zamieniły je w wodór do reakcji wodorowania. Przemysł chemiczny od dekad opiera się na wodorze wytwarzanym z gazu ziemnego i węgla, co ma ogromny koszt...

Australijscy badacze pokazali, że odpad po orzeszkach ziemnych można w kilka minut zamienić w wysokiej jakości grafen. Nowa metoda jest tańsza, mniej energochłonna i nie wymaga chemikaliów. Przez lata grafen uchodził za materiał rodem z laboratoriów wielkich koncernów: drogi, wymagający skomplikowanych instalacji i agresywnej chemii. Tymczasem zespół inżynierów z UNSW Sydney pokazał, że wystarczą skorupki...

Wyobraź sobie czujnik jakości powietrza, który działa latami bez wymiany baterii, mały układ śledzący drgania mostu albo chip w ubraniu, który zasila się sam z otoczenia. Naukowcy twierdzą, że właśnie zrobili krok w stronę takiej elektroniki. Międzynarodowy zespół fizyków z Australii i Singapuru przyjrzał się z bliska tzw. nieliniowemu efektowi Halla w specjalnie przygotowanym materiale...

Nowe datowania pokazują, że gigantyczna przerwa w zapisie skalnym, znana jako Wielka Niezgodność, zaczęła się formować setki milionów lat wcześniej, niż wskazywały dotychczasowe hipotezy. Na ścianach Wielkiego Kanionu, widać coś, co od ponad stu lat spędza geologom sen z powiek. Młodsze, stosunkowo cienkie warstwy piaskowca liczące około 500 mln lat leżą tam bezpośrednio na skałach,...

Jeśli masz wrażenie, że gdziekolwiek staniesz z koszykiem, właśnie ta kolejka zamienia się w najwolniejszą w całym sklepie, to... rzeczywiście masz tylko takie wrażenie. To nie kasjerzy się na ciebie uwzięli, tylko mózg robi ci psikusa. Socjopsycholożka Griet Van Vaerenbergh z uczelni Thomasa More’a w Antwerpii przypomina, że nie ma żadnej magicznej klątwy kolejki. Z...

Woda, która chwilę wcześniej spłynęła w muszli klozetowej wraca do kranu jako krystalicznie czysty napój. I to w abonamencie. Amerykanie są gotowi płacić za subskrypcję wody z toalety. Woda z muszli klozetowej jako produkt z miesięczną opłatą, w dodatku z całkiem znaczną kwotą na rachunku. Mowa o bardzo zaawansowanej technologii oczyszczania ścieków, która z punktu...

Naukowcy chcą, by lampy w szklarniach reagowały na nastrój roślin. Mniej marnowanego światła, więcej plonów. Naukowcy z Wielkiej Brytanii opracowali system oświetlenia, w którym to rośliny decydują, ile światła naprawdę potrzebują. Lampy LED przygasają albo rozjaśniają się na podstawie sygnałów z liści, a farmy pionowe zużywają mniej prądu i jednocześnie zbierają większe plony. Jeśli taka...

Rejs badawczy dookoła Wielkiej Brytanii pokazał, że w morzach krąży ponad dwa razy więcej mikroplastiku, niż wskazywały to wcześniejsze pomiary. Wyobraź sobie łódź wiosłową, która zamiast ścigać się o puchary, ściga się z plastikiem. Tak wyglądał GB Row Challenge, czyli ekstremalny rejs dookoła Wielkiej Brytanii, podczas którego naukowcy potraktowali morze jak wielkie akwarium do badań....

Księżyc nie zamarł miliardy lat temu. Nowa mapa pęknięć pokazuje, że wciąż się kurczy i może wywoływać trzęsienia. Księżyc nie jest skamieniałą kulą sprzed miliardów lat. Nowa szczegółowa mapa jego powierzchni pokazuje, że wnętrze naszego satelity nadal stygnie, skorupa powoli się kurczy, a na ciemnych równinach powstają świeże pęknięcia. To właśnie tam mogą rodzić się...

Naukowcy zamienili powonienie w narzędzie badawcze. Z lotnych cząstek wokół mumii odtworzyli skład balsamów i różnice między częściami ciała. Ekspozycje w muzeach zwykle skupiają się na tym, co widać na pierwszy rzut oka: bandaże, złote maski, malowane sarkofagi. Specjaliści od konserwacji od dawna wiedzą jednak, że mumie mają też bardzo charakterystyczny, mocny zapach. To wynik...

Nowy system druku 3D pozwala wylewać beton pod wodą bez utraty wytrzymałości. To szansa na tańsze i szybsze inwestycje. Podwodne konstrukcje z betonu do tej pory kojarzyły się z ciężkim sprzętem, nurkami i drogą logistyką. Zespół badaczy z Cornell University pokazał jednak coś zupełnie innego, a mianowicie beton, który można drukować warstwa po warstwie bezpośrednio...

Organizacja Narodów Zjednoczonych uruchamia nowy, stały panel naukowy do spraw sztucznej inteligencji. W grupie ekspertów z całego świata pojawia się polskie nazwisko. Bez twardych danych i wspólnego języka o technologii nie da się już prowadzić poważnej polityki. W połowie lutego zapadła decyzja, która przekłada dyskusje w ONZ na konkretne działania. Zgromadzenie Ogólne formalnie zatwierdziło skład...