naukowcy

Zabezpieczenie można aktywować UV, odczytać w podczerwieni i ponownie wygasić białym światłem. Na pierwszy rzut oka nic się przy tym nie zmienia. Wyobraźmy sobie znak na banknocie, którego nie zobaczymy nawet wtedy, gdy właśnie zmienił kolor. Brzmi to trochę jak sprzeczność, ale naukowcy z Finlandii stworzyli materiał, który robi dokładnie to. Po naświetleniu ultrafioletem nadal...

Nie trzeba widzieć szczegółów satelity. Model AI uczy się jego krzywej blasku i rozpoznaje m.in. obrót, koziołkowanie oraz nietypowe zachowanie. Satelita znajdujący się setki albo tysiące kilometrów nad nami często nie wygląda jak jakaś bardzo skomplikowana maszyna z antenami i panelami słonecznymi. Dla teleskopu może być po prostu pojedynczym jasnym punktem. Naukowcy pokazali jednak, że...

DAP-DM4 nie bije rekordów siły detonacji, ale wytrzymuje temperatury trudne dla wielu materiałów energetycznych. To może być jego największą zaletą. Materiał energetyczny powinien uwalniać ogromną ilość energii wtedy, gdy tego chcemy, ale pozostać stabilny podczas przechowywania i pracy urządzenia. Jest to jednak szczególnie trudne w silnikach rakietowych, systemach zapłonowych i urządzeniach pracujących głęboko pod ziemią,...

Rośliny potrafią wyciągać nikiel z gleby i gromadzić go w liściach. Naukowcy chcą zamienić tę zdolność w nową metodę pozyskiwania metali. Zamiast drążyć szyb, kruszyć skałę i przerabiać tysiące ton urobku, można posiać rośliny, poczekać aż wyciągną metal z gleby, a później zebrać je podobnie jak zwykły plon. Brzmi jak bardzo okrężna droga do niklu,...

Mikroplastik nie trafił bezpośrednio do folii. Zamieniono go natomiast w nanomateriał, który pochłania UV i pomógł ograniczyć utratę masy winogron. Mikroplastik zwykle jest ostatnim etapem życia tworzywa: coś pęka, ściera się i rozpada na fragmenty tak małe, że bardzo trudno je później zebrać. Naukowcy z Japonii próbują jednak bardzo ciekawie odwrócić ten kierunek. Drobiny poliamidowe...

Nowa ceramika pozwala zmieniać właściwości anteny za pomocą napięcia. Kluczem są nanometrowe obszary powstałe po dodaniu niewielkiej ilości wapnia. Antena zwykle jest zaprojektowana do pracy w konkretnym zakresie częstotliwości i nie da się kazać jej działać zupełnie inaczej. Badacze z Queen Mary University of London pokazali jednak materiał, którego właściwości można zmieniać elektrycznie już podczas...

Drożdże, alkohol i tanie żelazo mogą tworzyć zamknięty cykl magazynowania wodoru. Technologia jest na wczesnym etapie, ale omija kilka dużych problemów. Wodór świetnie wygląda w tabelach dotyczących energii, ale bardzo źle znosi przechowywanie. Japońscy badacze pokazali teraz układ, w którym nie trzeba najpierw wytwarzać czystego gazu, oczyszczać go i wciskać pod ogromnym ciśnieniem do zbiornika....

Lewitacja akustyczna przestała być właśnie zamknięta między dwa źródłami dźwięku. Nowa metoda działa z jednej strony i z odległości sięgającej 39,7 cm. Nie ma magnesów, żyłki ani strumienia powietrza. Jest za to 256 niewielkich nadajników ultradźwiękowych i styropianowa kulka wisząca prawie 40 cm nad nimi. Naukowcy pokazali nowy sposób lewitacji akustycznej, który działa około 6...

Badacze odtworzyli w laboratorium reżim przepływu przewidywany we wnętrzach szybko obracających się gwiazd i planet. Kluczem był ciekły gal. Do wnętrza gwiazdy nie wyślemy sondy, nie zrobimy mu zdjęcia i nie pobierzemy próbki. Możemy jednak spróbować odtworzyć rządzącą nim fizykę na Ziemi. Międzynarodowy zespół właśnie coś takiego zrobił. W obracającym się cylindrze z ciekłym galem...

Metalowe warstwy na wysokości 100 km mogą zakłócać radio, radar i zwiększać błędy GPS. NASA po raz pierwszy zajrzała do jednej z kilku miejsc naraz. Około 100 km nad naszymi głowami nie ma już zwykłych chmur, ale czasami pojawia się coś znacznie dziwniejszego. Cienkie warstwy jonów żelaza, magnezu i innych metali tworzą tam niewidzialne skupiska...

Dzisiejsze oczyszczalnie zużywają energię, żeby pozbyć się azotu. Japończycy chcą odwrócić proces i odzyskiwać go jako surowiec. W typowej oczyszczalni azot ze ścieków ma przede wszystkim zniknąć. Bakterie mozolnie przerabiają jego związki, aż ostatecznie powstaje gazowy azot ulatujący do atmosfery. Japońscy naukowcy uznali, że to trochę jak spalanie pieniędzy. Zmienili więc warunki życia mikroorganizmów tak,...

Polaryzatory terahercowe kosztują tysiące dolarów. Australijczycy wykonali działający odpowiednik z folii aluminiowej w zaledwie 15 sekund. Fizycy potrzebowali elementu optycznego, który kosztowałby tysiące dolarów. Zamiast go zamówić, wzięli kawałek zwykłej folii aluminiowej i po prostu zaczęli strzelać w niego laserem. Po miesiącach dopracowywania parametrów doszli do momentu, w którym wykonanie działającego polaryzatora terahercowego zajmuje około...

Norwegowie chcą otoczyć stałym nadzorem podwodną infrastrukturę. Sonar Aegir57 pracuje z boi, drona nawodnego albo instalacji na morzu. Na powierzchni wystarczy niepozorna boja. Kilkadziesiąt centymetrów pod nią pracuje sonar, który bez światła obserwuje wszystko dookoła: nurka, bezzałogowiec, przesuwający się obiekt czy coś zbliżającego się do kabla. Norweski Kongsberg pokazał Aegir SSA, nową rodzinę systemów stworzoną...

Przez kilkadziesiąt lat Antarktyda traciła masę. Nagle część kontynentu zaczęła szybko przybierać na wadze. Przez prawie dwa lata z Antarktydą działo się coś, co na pierwszy rzut oka zupełnie nie pasuje do opowieści o topniejących lodowcach. Masa lądolodu zaczęła rosnąć, a gigantyczne opady śniegu na wschodzie kontynentu zdołały nawet zrównoważyć straty zachodzące po drugiej stronie...

Kropla powinna szybko powstać i jeszcze szybciej zniknąć. Naukowcy znaleźli sposób, by oba te procesy pogodzić na jednej powierzchni. Pewnie się tego nie spodziewasz, ale zaparowana szyba i zimna puszka wyjęta z lodówki mają dużo wspólnego z elektrownią, odsalaniem wody i chłodzeniem elektroniki. Wszędzie zachodzi kondensacja, a sposób, w jaki para zamienia się w krople,...

Nie trzeba czekać na trzęsienie ziemi ani odpalać materiałów wybuchowych. Właśnie udowodniono, że do badania podłoża może wystarczyć burza. Grzmot nie kończy swojego życia w chwili, gdy dociera do naszych uszu. Fala ciśnienia uderza również w powierzchnię Ziemi i przekazuje jej część swojej energii. Powstają drgania tak słabe, że człowiek ich nie poczuje, ale dla...

Wszystko zaczęło się od przypadkowego filmu na TikToku. Potem naukowcy przepompowali tysiące litrów wody, żeby znaleźć tajemniczą rybę. Nagranie pojawiło się w 2024 r. w okolicach granicy Nepalu i Indii. Widać było na nim maleńką, robakowatą rybę, która razem z wodą wydostała się ze studni głębinowej. Dla większości widzów byłaby po prostu dziwnym zwierzęciem. Ichtiolodzy...

Modele generujące obrazy uczą się na ogromnych zbiorach. Później jednak wpływ pojedynczego dzieła może stać się praktycznie niewykrywalny. Generator tworzy portret człowieka. Wiemy, na jakim zbiorze danych był uczony, ale próbujemy odpowiedzieć na pozornie proste pytanie: które zdjęcie albo dzieło najbardziej odpowiada za ten konkretny obraz? Naukowcy z MIT pokazali, że przy odpowiednio dużych zbiorach...

Okazuje się, że bakterie mogą działać jak tranzystory i przekaźniki. Żywe obwody w przyszłości mogą trafić nawet na korzenie roślin. Zamiast krzemu są żywe komórki, zamiast przewodów cząsteczki przemieszczające się między koloniami. Inżynierowie z MIT zmodyfikowali bakterie tak, aby działały jak podstawowe elementy układów elektronicznych. Po połączeniu ich w większe struktury powstały żywe obwody zdolne...

W pierścieniach sprzed ponad 3000 lat wykryto żelazo bogate w nikiel. Wszystko wskazuje na to, że metal pochodził z meteorytów. Oczywiście z kosmosu nie spadły całe pierścienie. Spadł materiał, z którego ponad 3000 lat temu wykonano ich najbardziej niezwykłą część. Naukowcy przebadali 91 żelaznych zabytków z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza znalezionych na terenie...