archeologia

Detektoryści trafili na Mazowszu na trzewik pochwy miecza typu III. Znalezisko może być śladem dawnych kontaktów z Bałtami i Rusią. Nie trzeba było kopać głębokiego dołu ani przekopywać warstw ziemi, bo przedmiot leżał tak płytko, że przez około 1000 lat dzieliła go od powierzchni właściwie tylko cienka warstwa gruntu. Dopiero sygnał wykrywacza zdradził, że ten...

Archeolodzy rozwiązali zagadkę dziwnie startych zębów z Indonezji. Ich właściciele prawdopodobnie przez lata ssali psychoaktywne nasiona. Głębokie, zaokrąglone rowki wyżłobione w zębach dwóch prehistorycznych mieszkańców indonezyjskiej wyspy Sulawesi długo nie pasowały do żadnego znanego sposobu jedzenia ani używania zębów jako narzędzi. Rozwiązanie okazało się znacznie ciekawsze. Badania wskazują, że ludzie ci przez długi czas ssali...

Archeolodzy zbadali porty od strony morza. Okazało się, że statki kotwiczyły daleko poza kamiennymi basenami, zwiększając ich przepustowość. Przez ostatnie dziesięciolecia archeolog patrzący na starożytny port widział przede wszystkim to, co dało się narysować na lądzie: kamienne nabrzeża, baseny, falochrony i mola. Problem jednak w tym, że starożytni żeglarze nie przejmowali się naszymi przyszłymi metodami...

Pierwszy sygnał uznał za rudę. Kilka metrów dalej wykrywacz odezwał się ponownie. Pod ziemią czekał rekordowy skarb. Kalle Lappinen dostał tak mocny sygnał z dużej głębokości, że początkowo uznał go za rudę i po prostu poszedł dalej. Kilka metrów później wykrywacz odezwał się ponownie. Tym razem jednak zaczął kopać i spod ziemi wyszły stare srebrne...

Jeden kamienny element świątyni sprzed około 3200 lat może pomóc umieścić na mapie jedno z zaginionych miast wschodniej granicy starożytnego Egiptu. W egipskich tekstach Mesen pojawiało się już ponad 3000 lat temu, lecz jego miejsca na mapie do dziś nie udało się ustalić z pełną pewnością. Spór o lokalizację miasta ciągnie się co najmniej od...

Proso dotarło na ziemie dzisiejszej Polski znacznie wcześniej, niż do tej pory sądzono. Ślad w ludzkich kościach pokazuje też, jak zmieniło sposób użytkowania krajobrazu. W kościach ludzi pochowanych na terenie dzisiejszej Polski pozostał chemiczny ślad posiłków zjedzonych aż ponad 3500 lat temu. Naukowcy wykorzystali go, żeby ustalić, kiedy do miejscowej diety weszło proso zwyczajne. Okazało...

Miała 17-19 lat, bogaty jedwabny czepek i kłódkę na palcu. Po pogrzebie ktoś wrócił do jej grobu i dołożył kolejne zabezpieczenie. Kiedy około 400 lat temu młoda kobieta została pochowana w Pniu, ktoś założył kłódkę na duży palec jej lewej stopy. Najwyraźniej to jednak nie wystarczyło. Po pewnym czasie grób został ponownie otwarty, a nad...

W masowym grobie pod Wiedniem znaleziono bardzo nietypową koncentrację urazów miednicy. Badacze podejrzewają świadome atakowanie słabiej chronionej strefy. Pod boiskiem piłkarskim w Wiedniu leżały szczątki ludzi, którzy blisko 2000 lat temu zginęli podczas gwałtownego starcia. Dopiero szczegółowe badanie ich kości ujawniło, że obrażenia nie są rozmieszczone przypadkowo. Wyjątkowo często skupiają się wokół miednicy, czyli w...

W pierścieniach sprzed ponad 3000 lat wykryto żelazo bogate w nikiel. Wszystko wskazuje na to, że metal pochodził z meteorytów. Oczywiście z kosmosu nie spadły całe pierścienie. Spadł materiał, z którego ponad 3000 lat temu wykonano ich najbardziej niezwykłą część. Naukowcy przebadali 91 żelaznych zabytków z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza znalezionych na terenie...

Co najmniej 40 sztabek i około 4000 złotych monet znaleziono podczas prac budowlanych. Policja próbuje teraz ustalić, do kogo należy skarb. To miał być zwyczajny dzień pracy na budowie. 18-letni Kobe wraz z ekipą rozbierał fragment fundamentu w piwnicy starego budynku w belgijskim Sint-Gillis-Dendermonde. Robotnicy natrafili na coś, co początkowo wyglądało jak garść zwykłych monet....

Niezwykła maszyna do prześwietlania różnych obiektów powstała w Polsce. Wykorzystane w niej kosmiczne cząstki bezbłędnie zidentyfikują zagrożenia. Dzięki niej nasza granica będzie lepiej chroniona, a zabytki będzie można badać jeszcze dokładniej. Wszystko zaczęło się od luźnej rozmowy o zabytkowych szachach wykonanych z chleba. Dziś Muotech, założony przez polską astrofizyczkę dr Noemi Zabari, wykorzystuje technologię kosmiczną...

Nacięcia na kościach dorosłych pokazują, że Homo antecessor traktował jak pożywienie ludzi w różnym wieku. Przez lata kości z hiszpańskiej Gran Doliny układały się w bardzo ponury, ale dość czytelny obraz: jedni z pierwszych mieszkańców Europy jedli głównie dzieci i młodocianych członków innych grup. Tegoroczne wykopaliska dorzuciły brakującą część tej historii. Wśród nowych szczątków są...

W 2024 r. Polacy odkryli w Serengeti ponad 30 stanowisk. Teraz wracają z regularnymi wykopaliskami i nowoczesnymi metodami datowania. Turyści jadą do Serengeti oglądać milionowe stada gnu, lwy odpoczywające na skałach i bezkresną sawannę. Jak czytamy na łamach portalu Dzieje.pl, polscy archeolodzy patrzą na ten krajobraz zupełnie inaczej. Pod kamieniami, w jaskiniach i dawnych osadach...

LiDAR wskazał ślady zapomnianego cmentarza w Szczawnem. Archeolodzy znaleźli tam ponad 20 grobów i szczątki około 50 żołnierzy. Na niewielkim wypłaszczeniu obok dawnej cerkwi w Szczawnem przez ponad 100 lat znajdował się zapomniany cmentarz wojenny. Najpierw jego plan odnaleziono w archiwum we Lwowie, później teren przeskanowano z powietrza, a archeolodzy wbili łopaty dokładnie tam, gdzie...

Na ścianie w Xultun zachowały się obliczenia ruchu Wenus i Marsa oraz imię ich autora. To pierwszy znany astronom Majów. Nie był królem, wodzem ani bogiem. Nie prowadził armii, nie kazał wznosić piramid, nie zapisał się w kronikach jako zdobywca czy władca. Zamiast tego zostawił po sobie kilka linii obliczeń, naszkicowanych pospiesznie na ścianie niewielkiego...

Pod starożytnym miastem Houchengzui w Chinach odkryto sieć tuneli. To dowód na złożony system obronny sprzed 4300-4500 lat. Archeolodzy pod starożytnym miastem w północnych Chinach odkryli układ tuneli, który całkowicie i dobitnie zmienia obraz tego miejsca. Houchengzui Stone City nie wygląda już jak zwykła neolityczna osada otoczona murami. Coraz bardziej przypomina przemyślany, wielowarstwowy system obronny....

Egipt kojarzy się z piramidami, świątyniami i złotymi maskami, ale prawdziwa pamięć tego kraju jest wyryta przede wszystkim w skałach. Problem w tym, że ta pamięć zaczyna się kruszyć. Polscy archeolodzy alarmują. Egipt najczęściej widzimy oczami wyobraźni jako kraj piramid, świątyń i złotych masek. Tymczasem ogromna część jego historii została zapisana w rysach wyrytych w...

Niezwykłe znalezisko w północnej Polsce. Podczas poszukiwań prowadzonych na terenie Nadleśnictwa Gdańsk znaleziono unikatowy artefakt, który w ziemi czekał na odkrycie przez 3000 lat. Pomorskie lasy kryją w swojej ziemi niezwykłe skarby. Właśnie udało się odkryć jeden z nich. Poinformował o nim Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Bardzo ciekawe znalezisko. W czasie legalnych poszukiwań odnaleziono miecz...

Wokół starożytnej twierdzy Argisztichinili odkryto gigantyczną, ukrytą sieć nawadniania. Polacy zajrzeli tam z kosmosu i zobaczyli coś, co zmienia historię. Polscy archeolodzy zajrzeli z kosmosu pod współczesny krajobraz Armenii i zobaczyli coś, czego z poziomu gruntu prawie nie da się już odczytać. Wokół dawnej twierdzy Argisztichinili, jednego z najważniejszych ośrodków królestwa Urartu, rozpoznali ponad 1000...

Kiedy nasi przodkowie po raz pierwszy kontrolowali ogień? Dotychczasowe podręczniki uczyły nas o granicy miliona lat. Najnowsze analizy międzynarodowego zespołu naukowców dosłownie roznoszą te założenia w pył. Okazuje się, że w południowoafrykańskiej jaskini Wonderwerk ślady celowego podtrzymywania płomieni sięgają niemal 1,8 mln lat wstecz. To całkowicie zmienia optykę na to, jak wczesne gatunki ludzi radziły...