PKP IC sprzedaje iluzję wyboru. Dlaczego, strzałka w aplikacji niczego nie gwarantuje?
Nowe pociągi i aplikacja nie gwarantują, że usiądziesz przodem do kierunku jazdy. System rezerwacji w PKP IC wciąż przegrywa z fizyką, skazując pasażerów na loterię.
Trzeba oddać kolei, że w ostatnich latach mocno przyspieszyła, odcinając się od wizerunku z lat dziewięćdziesiątych. Zamiast walki z papierowym biletem i dziurkaczem, mamy szybką aplikację i skanowanie kodów QR z ekranu telefonu.
Nowe składy, jak Flirty czy Darty, oraz zmodernizowane wagony oferują standard, którego jeszcze niedawno mogliśmy zazdrościć zachodnim sąsiadom. Klimatyzacja działa cicho, przy fotelach są gniazdka, a toalety przestały być miejscami, do których wchodzi się tylko w ostateczności.
Do tego dochodzi strefa gastro. WARS przestał straszyć nieświeżym bigosem, serwując całkiem przyzwoity żurek czy schabowego, a obsługa weszła na wyższy poziom. Nawet w nowszych wagonach bezprzedziałowych, gdzie nie ma klasycznej restauracji, stoją nowoczesne automaty z kawą i przekąskami. Wydaje się, że przewoźnik pomyślał o wszystkim, żeby podróż po latach remontów torowisk wreszcie mijała pasażerom w cywilizowanych warunkach.
Cyfrowa iluzja wyboru
Cały ten czar pryska jednak w momencie wejścia do wagonu z bagażami. Okazuje się, że twój starannie wybrany fotel ustawiony przodem do kierunku jazdy, oznaczony w systemie tą małą, budzącą zaufanie strzałką, w rzeczywistości funduje ci podróż tyłem przez pół Polski.
O problemie przypomniał mi post na Threads, ale dla osób z chorobą lokomocyjną (więc i dla mnie) to nie jest drobiazg, ale gwarancja kilku godzin walki z błędnikiem. Nowoczesność i doświadczenie użytkownika tracą znaczenie, bo system rezerwacji okazuje się w tym punkcie cyfrową wydmuszką. Algorytm obiecuje jedno, a fizyka robi swoje.
Klikasz w systemie tę nieszczęsną strzałkę, mając poczucie kontroli. Widzisz lokomotywę, liczysz wagony, wybierasz miejsce przy oknie. Masz pewność, że graficzny wybór miejsca miał zakończyć erę pytań w kasie „czy to przodem?”. Płacisz, dostajesz bilet i myślisz, że temat jest zamknięty.
Na peronie okazuje się jednak, że skład podstawiono odwrotnie albo wagon obrócono na stacji technicznej. To, co na ekranie wyglądało na plan, w rzeczywistości jest loterią, w której strzałka w aplikacji to tylko luźna sugestia przewoźnika.
Analogowa logistyka w cyfrowym świecie
Problem leży w analogowej logistyce, której nie przykryje nawet najładniejsza strona internetowa. Wagony są przepinane, pociągi dzielone na stacjach, a w razie awarii podstawia się to, co akurat stoi na bocznicy.
System sprzedaży jest sztywny - ma wgrany schemat, ale nie widzi, jak fizycznie ustawiono wagon w danym dniu. Nie ma czujników, które aktualizowałyby to w czasie rzeczywistym. Pewność masz tylko w Pendolino czy Darcie, bo tam wagony są nierozłączne i układ foteli zmienia się w przewidywalny sposób.
Rozwiązanie nie wymaga technologii kosmicznej, wystarczy prosty internet rzeczy, który w logistyce działa od lat. Skoro śledzimy kuriera z dokładnością do kilku metrów, wagon też może mieć nadajnik GPS komunikujący się z systemem sprzedaży. Gdy skład formuje się na stacji, system powinien automatycznie widzieć orientację wagonu i aktualizować schemat w aplikacji. To kwestia spięcia danych operacyjnych z systemem - trudna, ale w 2026 r. absolutnie do zrobienia.
Mam rozwiązanie dla PKP IC
Jeśli jednak technologia przerasta możliwości budżetowe, uczciwym rozwiązaniem byłaby zmiana komunikacji. Zamiast pokazywać mylącą strzałkę „kierunek jazdy”, która w połowie przypadków wprowadza w błąd, system powinien informować wprost: „orientacja wagonu niegwarantowana”.
Wtedy pasażer, zamiast czuć się oszukanym, świadomie wybierze miejsce przy stoliku, gdzie łatwiej znieść jazdę tyłem, albo dopłaci do pociągu zespolonego. Obecny stan to tworzenie iluzji wyboru, która kończy się zwykłą frustracją.
