Jeddah Tower rośnie jak szalona. Rekord świata bardzo blisko
Arabia Saudyjska wraca do wielkiego wyścigu o niebo. W nadmorskiej Dżuddzie rośnie Jeddah Tower. To wieżowiec, który po ukończeniu ma przekroczyć 1000 m wysokości i odebrać Dubajowi tytuł gospodarza najwyższego budynku świata.
Jeddah Tower powstaje w ramach kompleksu Jeddah Economic City, który ma być wizytówką saudyjskiej modernizacji. Wieżowiec ma mieć około 168 kondygnacji, czyli pełnych poziomów użytkowych, a docelowa wysokość przekroczy symboliczny kilometr. Dla porównania obecny rekordzista, dubajska Burdż Chalifa, mierzy około 830 m.
Tak duża różnica oznacza nie tylko pobicie dotychczasowego rekordu, ale faktyczne przesunięcie granicy tego, co w ogóle uznawano za możliwe w budownictwie wysokościowym. Jeśli harmonogram się nie posypie, Jeddah Tower ma być gotowa w 2028 r., zamieniając linię horyzontu nad Morzem Czerwonym w żywą reklamę ambicji Arabii Saudyjskiej.
Projekt zamrożony, potem przyśpieszony
Plany budowy kilometrowej wieży ogłoszono już w 2011 r., a pierwsze prace ruszyły dwa lata później pod nazwą Kingdom Tower. Wieżowiec miał być sercem nowej dzielnicy biznesowo-mieszkalnej. Przez kilka lat budowa posuwała się do przodu, aż w 2018 r. została wstrzymana z powodu problemów organizacyjnych i politycznych przetasowań w królestwie.
Konstrukcja zatrzymała się w okolicach 60. piętra, a pandemia tylko utrwaliła zastój. Dopiero w 2025 r. podpisano nowy kontrakt z Saudi Binladin Group i prace wznowiono w pełnej skali. Według danych inwestora dziś tempo jest imponujące – średnio co kilka dni gotowe jest kolejne piętro, a pod koniec 2025 r. wieża przekroczyła już poziom 80 kondygnacji. Setne piętro ma być ukończone na początku 2026 r., co pokazuje, że tym razem projekt nie jest już wizualizacją, lecz bardzo realną bryłą z betonu i stali.
Beton, stal i szkło na granicy możliwości
Skala Jeddah Tower najlepiej przemawia w liczbach. Do wzniesienia konstrukcji potrzeba ponad 500 tys. m3 betonu. Taka objętość wypełniłaby co najmniej 200 basenów olimpijskich. Całość ma ważyć ponad 900 tys. ton. Do tego dochodzi około 80 tys. ton stali oraz specjalne szkło o niskiej przewodności cieplnej, które ma chronić wnętrza przed ekstremalnym upałem saudyjskiego klimatu.
Za architekturę odpowiada pracownia Adrian Smith + Gordon Gill Architecture, czyli ten sam zespół, który zaprojektował Burdż Chalifę. Serce wieży stanowi trójramienny rdzeń w kształcie litery Y. Taka forma pozwala rozłożyć obciążenia wiatrem, ograniczyć kołysanie i zapewnić stabilność konstrukcji, która wystaje kilkaset metrów ponad wszystko wokół.
Aerodynamiczny kształt, zwężające się skrzydła i starannie dobrany profil elewacji mają zminimalizować powstawanie wirów powietrza. Przy takiej wysokości to kwestia bezpieczeństwa – źle zaprojektowany wieżowiec mógłby wpadać w rezonans pod wpływem wiatru, co byłoby odczuwalne zarówno dla konstrukcji, jak i dla ludzi w środku. Nad obliczeniami i symulacjami czuwa międzynarodowa firma inżynieryjna Thornton Tomasetti.
Miasto w pionie. Taras na 652 metrach i superszybkie windy
Jeddah Tower ma być nie tylko rekordem wysokości, lecz także samodzielnym miastem w pionie. W wieżowcu znajdą się biura, apartamenty, hotel i przestrzenie usługowe. Największą atrakcją dla odwiedzających będzie taras widokowy planowany na około 158. poziomie, na wysokości mniej więcej 652 m. Ma mieć średnicę blisko 30 m i po otwarciu stanie się najwyżej położonym publicznym punktem obserwacyjnym na świecie.
Żeby dostać się tak wysoko, potrzebne są specjalne windy. W budynku ma pracować 59 dźwigów firmy Kone, w tym 5 dwupoziomowych kabin. Windy obsługujące najwyższe piętra mają poruszać się z prędkością nawet 10 m/s, czyli około 36 km/h. Dla pasażerów oznacza to podróż w chmury w czasie liczonym w kilkudziesięciu sekundach.
Vision 2030 i wyścig w chmurach
Kilometrowa wieża w Dżuddzie to tylko jeden z elementów imponującej układanki. Arabia Saudyjska realizuje program Vision 2030, w ramach którego chce zdywersyfikować gospodarkę, przyciągnąć inwestorów i turystów oraz pokazać światu futurystyczne oblicze kraju.
Obok Jeddah Tower powstaje m.in. projekt liniowego miasta The Line, planowanego na 170 km długości. W mediach pojawiają się także doniesienia o koncepcyjnej Rise Tower w Rijadzie, której wysokość miałaby przekroczyć nawet 2 km. Na razie to raczej wizja niż budowa z zaplanowanym harmonogramem, ale pokazuje, że władze królestwa myślą o biciu kolejnych rekordów, nawet jeśli koszt takiego przedsięwzięcia liczony jest w miliardach dolarów.
Burdż Chalifa jeszcze króluje, ale zegar tyka. I to szybko
Najwyższy budynek świata wciąż stoi w Dubaju i mierzy niecałe 830 m. Jednak kolejne piętra Jeddah Tower sprawiają, że jego panowanie ma konkretną datę ważności. Jeśli Arabia Saudyjska dowiezie termin ukończenia na 2028 r., to właśnie Dżudda przejmie koronę w wyścigu o niebo.
Dla branży architektonicznej będzie to moment symboliczny, bo raz pierwszy w historii budynek przekroczy granicę kilometra wysokości. Dla regionu to z kolei kolejny rozdział w rywalizacji o uwagę świata i inwestorów. A dla samego projektanta, Adriana Smitha, potwierdzenie pozycji króla wysokości, bo na jego koncie znajdą się dwa następujące po sobie rekordy świata.
Przeczytaj także:
Pytanie nie brzmi już, czy ktoś przebije Burdż Chalifę, lecz jak długo Jeddah Tower utrzyma swoje pierwsze miejsce, zanim ktoś spróbuje sięgnąć jeszcze wyżej ponad chmury.
*Grafika wprowadzająca wygenerowana przez AI
